Audiodeskrypcja okładki dla osób niewidomych

Okładka utrzymana w mrocznych, ciemnych tonacjach. Większość obecnych na niej barw to brudne szarości, miejscami przechodzące w bagienne, brązowo-zielone odcienie. Całość wydaje się ponura i niepokojąca. Panuje noc. 

Centralną część obrazu zajmuje ogromne, zniszczone i pozbawione liści drzewo, rosnące nad brzegiem jeziora lub ogromnej rzeki. Jego gałęzie rosną głównie na boki. Po chwili obserwacji niektóre ze znajdujących się blisko korony mniejszych odrośli przywodzą na myśl kikuty nietoperzych skrzydeł. 

Dolną połowę drzewa stanowi rozszerzający się na boki, ogromny stos poskręcanych korzeni. Część z nich wyrasta z gruntu, inne zsuwają się w jego stronę z górnych partii drzewa, niektóre wręcz wyłaniają się z powietrza. W plątaninie wyróżniają się trzy pnącza, które okazują się wężami. 

W trzech punktach kłębowiska pomiędzy korzeniami tlą się ogniska, a wokół nich rozchodzą się mglistozielone punkciki, mogące być iskrami lub świetlikami. Pojedyncze z materializujących się korzeni nieco przypominają przez to smużki dymu. Kilka z nich, po przybliżeniu grafiki, ujawnia wplecione, ciemnoczerwone nitki, niezauważalne przy obserwacji z daleka. Niektóre fragmenty gałęzi i pnia parują. 

W trzech czwartych wysokości drzewa, znajduje się zniekształcenie o nieco jaśniejszej powierzchni. Wgłębienia i uwypuklenia układają się w zarysy zbliżone do zdeformowanej twarzy lub czaszki.

Na lewo od pnia, na przybrzeżnym, pofałdowanym gruncie, dostrzec można kilka bladozielonych plam, nad którymi unoszą się opary. 

Na drugim brzegu, przecinając całą szerokość grafiki, znajduje się kilka pagórków, których kontury okala cienka, delikatna, zielonkawa poświata, bądź łuna. Miejscami można w jej świetle zauważyć drobne zarysy mogące być pniami. W tle zlokalizowane są kolejne, ginące w mroku wzgórza, już bez pożarów, choć część z nich przesłania dym. Ponad nimi świeci zamglony księżyc w pełni. 

Przed wielkim drzewem, naprzeciwko jednego z ognisk, tlących się wśród jego korzeni, stoi zwrócona plecami do obserwatora, niewielka względem rośliny, ludzka postać. Jest ubrana w czarne spodnie i ciemnoczerwoną kurtkę, z zarzuconym na głowę kapturem. Ma założony czarny plecak, na którym umieszczono bladożółty emblemat w kształcie księżyca w sierpie, obróconego rogami ku górze. 

W górnej części okładki znajduje się mały tekst „Antologia opowiadań”. Na dole umieszczono duży napis „Tu był las”. 

Tu był las

Tom 4 serii „Zapomniane Sny”.

Koordynacja projektu:

Marcin Opolski

Wybór tekstów do antologii:

Marcin Opolski, Kamila Regel, Adam Derkacz 

Grafika na okładce:

Sandra Jastrzębska aka Sandy Claws

Autorzy opowiadań:

Adam Groth, Adrianna Filimonowicz, Aleksandra Bednarska, Aleksandra Kleśta, Aneta Pazdan, Anna Klotz, Anna Sikorska, Grzegorz Czapski, Hela Motyl, Irka Luz, Iwona Serej, Jacek Małas, Jakub Kubal, Jakub Rewiuk, Kalina Sucharska, Lidia Gręda, Magdalena Kopała, Małgorzata Gwara, Małgorzata Maj, Marcin Bartosz Łukasiewicz, Marcin Opolski, Marek Kolenda, Merida Holmes, Michał Antosiewicz, Monika Fenc, Natalia Kędra, Natalia Klimaszewska, Patryk Wieczorek, Paulina Klimentowska, Paweł Wącławski, Piotr M. Drożdżał, Radek Puchała, Rafał Łoboda, Sylwester Gdela, Szymon Szymański, Tomasz J. Kowalski, Tomasz Skowroński, Wiktor Radosław Matyszkiewicz

Tekst audiodeskrypcji okładki: Marcin Opolski

Konsultacja ekspercka audiodeskrypcji: Magdalena Rutkowska

Sugestie korektorskie:

Agata Domagała, Agata Klepek, Agnieszka Szmatoła, Aleksandra Baranowska, Aleksandra Czyż, Aleksandra Kleśta, Beata Buko, Dominika Jamroga, Ewelina Powierska, Joanna Łaszyn, Karolina Przybył, Lidia Gręda, Marcin Opolski, Marta Kraszewska, Natalia Białaszczyk, Ola Kubiak, Olga Janiszewska, Patrycja Bartlewicz, Sandra Dąbrowska, Sylwester Gdela

Autorzy po otrzymaniu sugestii mieli prawo je wprowadzić, zmodyfikować lub odrzucić. Przyjęliśmy ten tryb postępowania, ponieważ zależało nam na tym, aby mieli poczucie własnego stylu – nawet jeśli czasami odrzucenie sugestii mogło osłabiać odbiór tekstu. 

Strona projektu (stan na 12.2022): www.zapomnianesny.pl

E-mail kontaktowy (stan na 12.2022): info@zapomnianesny.pl

ISBN:

Epub: 978-83-67546-03-4 

Mobi: 978-83-67546-04-1

PDF: 978-83-67546-02-7

Tychy 2022 

Tu był las

Antologia opowiadań

PROJEKT CHARYTATYWNY

Kilka słów o stowarzyszeniu
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot

Prosimy, wesprzyj cel antologii :-)

O CO CHODZI?

Ten e-book jest dostępny na zasadach „charityware”.

Możesz go pobrać za darmo, ale prosimy Cię o przejście na stronę stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot (https://pracownia.org.pl) i wpłacenie na jego rzecz dobrowolnej darowizny (numer konta w stopce). 

Stowarzyszenie to działa na rzecz ochrony dzikiej przyrody i dzikich zwierząt, w tym gatunków zagrożonych.

Od Ciebie zależy, czy faktycznie dokonasz wpłaty, kiedy i na którą z tych kampanii, ale… liczymy, że jeśli podoba Ci się pomysł tej antologii, dorzucisz coś od siebie :-)  

Jako organizatorzy akcji nie jesteśmy członkami Pracowni na rzecz Wszystkich Istot. Mimo to chcemy ją wesprzeć, bo robi coś fajnego i ważnego. 

W poszczególnych częściach cyklu Zapomniane Sny staramy się zachęcać do wspierania różnych organizacji pomocowych. Planujemy też tworzyć w przyszłości kolejne antologie. 

PS. Oprócz zbiorów opowiadań tworzymy tez serię komiksową, a nasze działania możesz śledzić na stronie naszego projewktu (https://www.zapomnianesny.pl) oraz na profilu FB (https://fb.com/ZapomnianeSny/). 

PODZIĘKOWANIA DLA:

Vbiz.pl – za przestrzeń hostingową.

Spis treści

Audiodeskrypcja okładki dla osób niewidomych 2 

PROJEKT CHARYTATYWNY 4 

Kilka słów o stowarzyszeniu Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 4 

Lasy nieswoje 6 

Co było, co będzie 11 

Wiedźma z lasu wyjdzie… 15 

Hafciarka 23 

Wszystko poszło w las 27 

Cmentarz szaleńców 36 

Korzenie 43 

Oda do popiołów 45 

Turystyka emocjonalna 51 

Matko! On nas wszystkich pozabija! 55 

Ironia lasu 62 

Gromowładny 69 

Wspomnienie zielarki 72 

Tatuaż 76 

Przezroczysta 84 

Pamięć innych ziaren 90 

Jedynka 95 

Pomnik 102 

Las cybernetycznych dusz 104 

Stygnę 112 

Wina i czapa 117 

Przetrwa tylko metal 121 

Żółte zęby 128 

Powrót do domu 133 

Klęska Warusa 142 

Sprawa numer pięć 147 

Ostatnie życzenie Gozda Mitsa 152 

Pan Prawie Że 161 

6 godzin 168 

Utracona 176 

Święto światów 181 

Kolumny 189 

Róże i pierwiosnki 195 

Posłaniec 203 

… z nasss 208 

Drzewa nie kłamią 213 

Wykorzeleśnienie 220 

Pożytek 227 

Sól zrobi swoje 232 

Testament lasu 241 

Lasy nieswoje

Adrianna Filimonowicz

________________________________________________

Siłowniki mechanicznego ramienia zazgrzytały potwornie. Na moment zagłuszyły nawet wrzask ptactwa obsiadającego gałęzie okolicznych drzew. Uzbrojona w czujniki chemiczne sonda zaczęła się wysuwać, by po kilku centymetrach zablokować się w kanale prowadzącym. Przez chwilę napierała na wykrzywioną krawędź obudowy, ale jedynym efektem był coraz większy hałas. Robot obrócił prostopadłościenną głowę – jedyną z czterech, która wciąż działała – w stronę wadliwego ramienia. Uruchomił procedurę w drugim. Poszło lepiej. Próbnik zagłębił się w miękkiej ziemi, a komputer rozpoczął analizę. 

– Warunki szkodliwe. Przewidywany nadmierny rozrost masy roślinnej. – Robot wyrecytował wyniki. 

Przykurczył osiem nóg, osiadł ciężko tuż nad ziemią i zwiesił głowę. Tylko wysuwane ramiona kontrolowane przez automatyczne programy wciąż hałasowały. Niepotrzebnie. Wszystkie zabiegi szły na marne.

Postać w podniszczonej kurtce termoregulacyjnej przedarła się przez gęste krzewy.

– Strasznie chrzęścisz.

Robot uniósł głowę, choć kamery, mikrofony i czujniki zamontowane miał na korpusie.

Człowiek? Na to wskazywałaby analiza wyglądu i automatyczna reakcja programów narzucających odruchy przypominające ludzkie.

– Say custom name. 

Komenda! Czyli faktycznie człowiek.

– Fitobot Prakrti, custom name Ogrodnik. 

– Ogrodnik! Fajnie, pracowałeś z ludźmi. – Mężczyzna wyszczerzył pożółkłe zęby w uśmiechu. – Jestem Kaj. 

Robot nie zareagował. Całą pamięć operacyjną zajmowała mu teraz analiza starych prognoz i odczyt kalendarza.

– Ale ludzi już nie ma – oświadczył wreszcie.

– A kim ja niby jestem?

– Człowiekiem.

Wiedział, że w jego rozumowaniu jest błąd. Uczące się SI umiało jednak przyjmować niepasujące do modeli fakty bez szkody dla działania najważniejszych systemów.

– Depczesz kwartał nasadzeniowy. 

Kaj wzruszył ramionami.

– Kwartały są w habitatach. Tu będę łaził, jak chcę – rzucił.

– Habitat uległ zniszczeniu.

– Ten tak. Są inne. Ale z ludźmi trudno wytrzymać. Wolę lasy.

Ogrodnik przytulił do korpusu głowę uzbrojoną w dysze nawożące. Coś w jego środku zaterkotało, zachrzęściło, systemy chłodzące i wentylujące zaczęły żałośnie wyć.

– Tu był las.

Kaj zjawiał się co kilka dni. Czasem zagadywał, zjadał kilka żeli energetycznych i szedł dalej, czasem zostawał na dłużej. Wyczyścił robotowi dyszę nawożącą, wyłamał kawałek obudowy blokujący wysuwanie sond i dokręcił kilka śrubek.

– Lubię cię – rzucił kiedyś. – Tylko Ogrodnik to ty już nie jesteś. Nazwę cię Chrzęst, dobra? Change custom name: Chrzęst. 

– Fitobot Prakrti, custom name Chrzęst. – Syntezator mowy gładko poradził sobie ze zbitką polskich spółgłosek. 

– Fitobot… Masz tam coś jeszcze w środku?

– Mam.

Zawyły wentylatory, rozedrgały się powykrzywiane płyty obudowy. W odpowiedzi na hałas, w koronach drzew zbudziły się stada ptaków i podniosły straszny jazgot.

– Zasrańce. Jak ty wytrzymujesz z tymi ptaszyskami?

Robot odczytał ponownie wyniki prognoz.

– Ptaków już nie ma. Zniszczenie habitatów…

Kaj napiął się cały.

– No przecież są! Inne, ale są! Dlaczego tobie też trzeba to tłumaczyć?!

– No są…

Mężczyzna już tego nie słyszał – zarzucił plecak na ramię i ruszył w swoją stronę.

– Ostatnią aktualizację miałem przed upadkiem habitatu – oświadczył ze skruchą Chrzęst, gdy ponownie się spotkali.

– Rozumiem… Te wszystkie katastroficzne prognozy…

– Zniszczenie habitatu GreenForest będzie punktem zwrotnym w katastrofie wewnątrzklimatycznej – zacytował bezbarwnym głosem robot. – Przewidywane jest, że w ciągu następnej dekady zniszczeniu ulegną wszystkie habitaty, a ludzkość nie będzie w stanie funkcjonować na Ziemi. 

– Przed pierwszą katastrofą klimatyczną też tak gadali. Niczego się nie uczą. My się z naturą tak w nieskończoność będziemy przepychać. Raz ją ubiliśmy, to odtworzyła się w habitatach i patrz, co tu mamy…

– Kiedyś tu był las…

– Chrzęst! Tu jest las! 

Kaj rozłożył szeroko ramiona, uniósł wzrok. Czujniki Chrzęsta wodziły za jego ruchami. Sczytywały znajome obrazy – splątane, ciężkie od zieleni gałęzie, obrosłe mchami grube pnie i gęste runo i porównywały je z harmonijnymi ekosystemami kwartałów GreenForest, w których śpiew ptaków idealnie komponował się z szumem zraszaczy. Chrzęst, od momentu uruchomienia do dnia katastrofy pracował w lesie. Wiedział, co to las. I wiedział, że to lasem nie jest.

Człowiek widocznie wyczuł jego sprzeciw, bo z frustracją wykrzyknął:

– Przecież masz wgrane bazy kontekstów historycznych! Zobacz, jak odradza się natura po katastrofie! Czarnobyl, Fukushima, Dolina Krzemowa! Widzisz?! 

Chrzęst widział zdjęcia z dronów pokazujące uśpione miasta oraz kompleksy fabryczne utopione wśród koron drzew. Beton rozpruty korzeniami, pnącza i mchy obrastające dźwigi…

– Dlaczego wszyscy muszą tęsknić za tym, co było przed katastrofą?! Zeszli do habitatów, to tęsknili za Amazonią. Dostali nową Amazonię, to chcą geometrii GreenForest! Ile można tęsknić do nieswoich lasów?! Ten też pokochają, jak go zaczną niszczyć. Jak ja mam tego dość! Ja chcę się wreszcie cieszyć! 

Robot uniósł wszystkie działające ramiona do głowy gestem człowieka chcącego zasłonić uszy. Kaj podszedł do niego, ujął dwie z syntetycznych rąk. Delikatnie, jakby uspokajał dziecko.

– Zróbmy inaczej. Masz tam coś w środku, tak? Pokaż.

Chrzęst pokręcił głową.

– Dobrze. Po prostu to zasadź. Tu i teraz. Pójdziesz ze mną do jakiegoś habitatu, podreperuję cię, wrócimy. Zobaczysz, że to jest częścią tego lasu.

Robot dalej kręcił głową. Ze wstydu. Tam w środku nie było już ośmiu perfekcyjnych komór fitotronu, hodujących wyselekcjonowane gatunki roślin. Był chaos splątanej zieleni, losowo ogrzewanej, nawadnianej i nawożonej przez rozregulowane systemy. Pęknięcia korpusu doprowadziły do kontaktu z czynnikami zewnętrznymi, dodatkowo przyspieszając rozrost. Chrzęst wciąż jednak wierzył, że jeśli przygotuje idealne warunki i wyselekcjonuje odpowiednie rośliny, to jego las, wbrew słowom Kaja, nie stanie się częścią tego.

Mężczyzna zaklął pod nosem, po czym obrócił się na pięcie.

– Jak chcesz.

Analiza zachowania mówiła, że jest zły i rozczarowany. Robot zamachał do niego.

– Ale lubię cię. Przyjdź jeszcze.

Przyszedł prawie miesiąc później, dręczony irracjonalnym poczuciem winy za tak długą nieobecność. Nie zmarnował tego czasu. Na dnie plecaka czekał starannie zabezpieczony dysk z danymi. Siedem ostatnich aktualizacji oprogramowania fitobotów typu Prakrti, które miały pomóc Chrzęstowi wreszcie zrozumieć świat. Zrozumieć Kaja.

Robot wciąż tam był. Na niewielkiej łące otoczonej chaszczami, z którymi tak walczył. Tylko że poletko ziemi, które im wyrwał, znów zarosło. Kaj znieruchomiał wsparty na zwalonym konarze.

Chrzęst stał na polanie, metalowe nogi zapadły się już w miękkiej ziemi. Spomiędzy powyginanych blach wylewała się zieleń. Spływała na ziemię, splatała z korzeniami olbrzymich drzew. Buzująca w zepsutym fitotronie natura wyrwała się wreszcie na zewnątrz, dopełniając rozpadu robota. Jak zwykle wygrała.

Ten jeden raz Kaj był za to na nią wściekły.

Co było, co będzie

Aleksandra Kleśta

________________________________________________

– Panie Fuchs? Śpi pan? 

Dobiegający z interkomu głos nie czekał na odpowiedź. Płyta automatycznych drzwi odsunęła się bezgłośnie i zimne światło z korytarza wbiło się klinem w przyjemny półmrok, który do tej pory panował w kajucie. Fuchs nie miał jednak za złe tej impertynencji – wszyscy w kolonii wiedzieli, że nie sypiał niemal wcale.

– Klio? – Mężczyzna podniósł głowę znad biurka i zmrużył oczy, próbując dopasować głos oraz ciemny zarys sylwetki, stojącej w progu, do jakiejś znajomej twarzy. – Wejdź.

– Nie zajmę panu wiele czasu – oznajmiła młoda kobieta, wchodząc do środka.

Była to faktycznie Klio. Jeśli dobrze pamiętał, przysposabiała się do roli bioinżyniera.

– Słyszał pan już o kukurydzy?

– O kukurydzy?

– Udało się uzyskać stabilny kultywar. To znaczy, że…

– Żegnaj, białkowa brejo. Witajcie, fajitas! – zaśmiał się Fuchs.

– Tak, zakończyliśmy trzeci etap zabezpieczania źródeł pożywienia. Nasza dieta może składać się w stu procentach ze składników wytwarzanych w kolonii. 

Klio, jak wszystkie dzieci z pierwszego pokolenia po ewakuacji, nie traciła czasu ani tlenu na coś tak niepraktycznego jak żarty. Cóż, sami je tak wychowali. Poczucie humoru nie było zresztą jedyną rzeczą, której najwyraźniej nie zabrali ze sobą z umierającej Ziemi.

– Do tej pory korzystaliśmy z gotowych genomów, ale baza modułów genetycznych została prawdopodobnie zaprojektowana tak, by pozwolić na odtworzenie różnych taksonów – zaczęła Klio po chwili milczenia. – Pomyślałam… to znaczy, pomyśleliśmy o rekonstrukcji kolejnych przydatnych gatunków. Mamy narzędzia, możemy programować merystem! Brakuje nam tylko… 

Dziewczyna przerwała nagle i spuściła wzrok, wyraźnie zawstydzona.

– Klio – powiedział łagodnie Fuchs. – Gorąco kibicuję połowie tego, co powiedziałaś, bo drugiej połowy nie rozumiem. Nie sądzę, żebym był w stanie w czymkolwiek pomóc.

– Panie Fuchs, co to jest las?

To pytanie naprawdę nie powinno go zaskoczyć.

„Mieliśmy za mało czasu – pomyślał. – W biegu rozmontowaliśmy świat na kawałki i zabraliśmy ze sobą tylko tyle, ile zdołaliśmy unieść. Niezbędne minimum wiedzy, zasobów i ludzi wyrzucone naprędce w kierunku wznoszonego mozolnie w marsjańskim pyle kompleksu kolonialnego, który miał przyjąć uchodźców dopiero sześć miesięcy później. Ale poradziliśmy sobie. W dwadzieścia lat postawiliśmy nowe pokolenie na ramionach gigantów… mając do dyspozycji tylko ramiona”. 

A jednak za każdym razem, kiedy dzieciaki, które potrafiły zaplatać warkocze aminokwasów w dowolne białka i żonglować niestabilnymi jądrami atomów, pytały o świat, który miały z nich odbudować, poczucie winy ściskało mu serce.

– Gdyby mógł pan zdefiniować strukturę, funkcję, parametry? – Dziewczyna rozpaczliwie próbowała utrzymać się na powierzchni nieznanego. 

Daliśmy im puzzle bez obrazka.

– Las to… hm… Pewien rodzaj obszaru naturalnego. Porośnięty głównie drzewami.

– Drzewami…?

Ziemianin westchnął.

– Przypomnij, proszę, jakie rośliny macie w laboratorium?

– Trzy kultywary oksy-alg, soję, ziemniaki, szpinak – wyrecytowała Klio. – I kukurydzę.

– Niech będzie soja. Ma łodyżkę, od której wychodzą trochę cieńsze pędy, a od nich z kolei wychodzą liście, tak? Liście w kształcie…

„Normalnych liści” – pomyślał Fuchs.

– Zresztą, sama wiesz. No to wyobraź sobie teraz, że taka sojowa łodyżka jest przyczepiona do gałęzi, czyli jeszcze grubszej łodyżki o twardej, zdrewniałej powierzchni. Ona z kolei wyrasta z jeszcze większego konaru, który wyrasta z pnia…

– I to wszystko pod ziemią? – zdziwiła się dziewczyna.

– Nie, jak pod zie… Może prościej będzie ci to pokazać. – Mężczyzna przełączył blat biurka w tryb interaktywnej powierzchni roboczej i chwycił plastikowy rysik, ale jego ręka zawisła nieruchomo tuż nad panelem.

– Gdybym tylko był lepszym rysownikiem…

Fuchs był naprawdę marnym rysownikiem.

***

Kilka tygodni później jeden z ostatnich Ziemian i jedna z pierwszych Marsjanek siedzieli przy tym samym biurku, pochyleni nad jaśniejącym bielą blatem. Klio z dziwną mieszaniną niepewności i dumy prezentowała modele, które, choć nieco toporne, oddawały mniej więcej ideę drzewa oraz krzewu. Owoce wielu godzin dyskusji i dziesiątek rysunków, które dzięki zdolnościom plastycznym Fuchsa nie przystawały nijak do rzeczywistości – gdyby istniała jeszcze jakakolwiek rzeczywistość, do której mogłyby przystawać. Mężczyzna szturchał palcem ekran, obracając trójwymiarowe miniaturki we wszystkie strony.

– Jeśli uda się ułożyć wiabilne genomy, uzyskać komórki inicjalne… czy można zrobić z nich las?

– Możecie zrobić drzewo – odparł Fuchs. – Jakieś drzewo. I jakiś krzew. Coś, co je przypomina. Od tego zacznijcie. Posadźcie je razem. Zobaczcie, czy się polubią…

– Ale to jeszcze nie będzie las – zgadła Klio, wyczuwając ostrożność w jego głosie.

– Nie. Jeszcze nie.

– Rozumiem. Ale proszę mi chociaż opowiedzieć.

Fuchs spojrzał dziewczynie w oczy i zobaczył w nich coś wykraczającego daleko poza ambicję bioinżyniera czy pragmatyzm kolonisty, od którego pracy zależy życie garstki osób, do której zredukowana została ludzkość. Zobaczył sierotę szukającą domu.

– Laboratorium nie ma żadnych planów rekonstrukcji, prawda?

– Nie.

Opowiedział jej więc o lesie, który znał. Klio z początku w skupieniu notowała wszystkie słowa niczym matematyczny wzór. Po kilku zdaniach zrozumiała jednak, że ma do czynienia z opowieścią. Słuchała więc. Najpierw o drzewach. O smukłych, jasnych brzozach i pokrzywionych sosnach strzegących wejścia. O potężnych bukach i dębach w głębi. O konarach pnących się ku słońcu, o liściach i igłach. O zapadaniu się stóp w miękkiej ściółce, o zapachu żywicy i butwiejących liści. O trawach, krzewach, bylinach i kwiatach. O cieniu ciemnym i wilgotnym lub figlarnie rozedrganym. O zieleni. A las był wszystkim razem i tym, co pomiędzy.

– Jak… jak to wszystko zaplanować? – zapytała oszołomiona Marsjanka, kiedy Fuchs opowiedział już wszystko, co pamiętał.

– Nijak – odparł. – Chodzi właśnie o to, by tego nie robić.

***

Sadzonek było pięć. Opracowanie stabilnego genomu każdej zajęło Klio ponad rok. Fuchs krążył teraz wokół nich, trącając palcami giętkie gałązki, gładząc korę i przybliżając twarz do liści, by przestudiować siatki żyłek na ich powierzchniach. Bardzo dokładnie obejrzał każde drzewko, by wydać werdykt, na który Marsjanka czekała z niecierpliwością.

– Przypominają panu jakiś ziemski gatunek? – zapytała w końcu. – Którakolwiek się nada?

Fuchs patrzył na listki o dziwacznych kształtach, niepodobnych do żadnego drzewa, które widział na Ziemi. Na korę o nietypowo miękkiej powierzchni. Na zieleń mieszającą się z purpurą i gałęzie wyginające się w fantazyjne łuki. Uśmiechnął się pod nosem i pierwszy raz od dwudziestu sześciu lat poczuł, że nie musi czuć się winny.

– Weź wszystkie – powiedział. – Weź je i zróbcie sobie las.

Wiedźma z lasu wyjdzie…

Kalina Sucharska

________________________________________________

Następnego dnia królowie i towarzyszący im możni mieli podpisać wreszcie traktat pokojowy. Teoretycznie, bo w praktyce żadna kwestia nie została domknięta. Panowie debatowali już od dwóch tygodni, sporadycznie grożąc sobie nawzajem wojną i systematycznie sobie samym śmiercią z przepicia. Za radą małżonki gospodarz, książę Lambert, zaprosił szlachetnych gości na polowanie z nagonką, aby rozładować atmosferę i odnowić ducha współpracy przed wieczornymi rokowaniami. Walcząc bohatersko z bolącymi głowami, panowie zbierali się u podnóża zamku. 

Tymczasem w ogrodach szeleściły halki, gniotły gorsety i uwierały stroiki w trefionych włosach. Cudownym zbiegiem okoliczności obie królowe ze świtami dotarły na miejsce poprzedniego dnia, co odebrano jako błogosławieństwo boże i jawny znak, że uda się osiągnąć trwały pokój. Odespawszy trudy podróży, panie zasiadły z gospodynią do późnego śniadania w cieniu platanów. Z zamkowego wzgórza rozciągał się widok na bogate włości księstwa: pola, sady i miasteczka jak okiem sięgnąć. Ostatni skrawek puszczy, która kiedyś pokrywała okolicę po horyzont, graniczył z ogrodami od drugiej ich strony.

– Tak mnie cieszy obecność waszych wysokości! Może zainspiruje ona królewskich małżonków i dostojnych panów do sprawiedliwych rozwiązań. Miałam nadzieję, że choć kwestia kopalni w Górach Siwych rozwikła się wczoraj, ale hrabia von Ostritz poczuł się chyba urażony... – Sędziwa księżna Walburga rozlewała do maleńkich filiżanek herbatę, lekkim tonem streszczając wydarzenia poprzedniego wieczora. 

– Ostritzowie zawsze byli szalenie honorowi. Zresztą, młody hrabia niedługo będzie szukał żony; jakby to wyglądało w oczach szlachetnych panien, gdyby tak łatwo zrzekał się swoich... kotlinek. – Młoda królowa Hildebranda zaśmiała się perliście. – Wspaniałe bułeczki, droga księżno, ale tę jedną oddać muszę, gdyż ciasto wciąż lekko surowe. – Skinęła na służkę, by zabrała talerz, i pytająco spojrzała na starszą kuzynkę. 

Jej Wysokość Zofia w zamyśleniu skinęła głową.

– Ciekawe, czy Bojrzanie byliby skłonni wycofać siły z gór, gdyby cła w Nidegradzie zmieniono na ich korzyść. Pewnie wtedy nie martwiliby się tak o posag dla swojej Bernadetty, która na dniach męża szukać zacznie... Może, w zamian za tamtą bułeczkę, zechcesz, cna kuzynko, przyjąć moją? Na oko jest w niej aż pięć porzeczek! I czy to nie ta konfitura, z której słyną zamkowe kuchnie? Przepis na nią od dwustu lat chyba niezmieniony? 

Ze stolika na niższym tarasie ogrodu rozległ się kaszel. Kanclerz von Nurnbach musiał się zakrztusić.

– Bułeczka wygląda, jakby owoców było dwa razy tyle! Arcydzieło sztuki piekarskiej, naprawdę. I czy nie słusznie mniemam, księżno, że to nawet trzysta lat będzie, jak tutejsi kucharze smażą te konfitury? – Hildebranda przyjrzała się bułeczce z żywym zainteresowaniem, ale nie wzięła jej jeszcze z rąk krewnej. 

Tym razem herbatka musiała podrażnić gardło kanclerza Sułkowieckiego, bo nagle zaczął głośno chrząkać.

– Aby każdego gościa sprawiedliwie obdzielić, nasz piekarz do każdej bułeczki dokładnie siedem porzeczek wkłada. Co do konfitur, obie wasze wysokości są równie bliskie prawdy: pierwszy przepis spisany został równo dwieście pięćdziesiąt lat temu. – Walburga niespiesznie nałożyła masło na rogalik. 

Niespokojne odgłosy pokasływań ucichły, zastąpione zachwytami kanclerzy nad piękną pogodą.

– Dziękuję ci, słodka kuzynko. Z chęcią spróbuję twojej bułeczki. – Młoda królowa uśmiechnęła się szeroko. 

Cła Nidegradu na skóry i futra do siedmiu od sta obniżyć – zanotował pod stołem von Nurnbach. 

Dukatów 250 tys. na posag dla Bojrzanki. Kontrakt ślubny z Ostritzami spisać – zapisał w notesie Sułkowiecki. 

***

Skrawek puszczy, który dla polowań ocalono od wycinki, nie był wielki, lecz po wejściu pomiędzy niebotyczne drzewa szybko się o tym zapominało. Wśród pomarszczonych pni panował półmrok, mech się uginał pod stopami. Nie działo się nic szczególnego; ot, polowanie jak polowanie. Mimo tego kolejni panowie odkrywali, że opuściła ich senność, zastąpiona nagłą ochotą na bliższy kontakt z bliźnimi. Nie bali się, rzecz jasna; zbyt szlachetni byli na tak niegodne uczucia. Po prostu po dwóch tygodniach sporów wielkodusznie poczuli potrzebę wzajemnego wsparcia i zrozumienia.

Nasłuchiwali odgłosów lasu, popijali wino dla kurażu i raczyli się przekąskami na niewielkiej polanie. Ujadanie psów wciąż jeszcze było daleko. Z lasu wyszedł tylko królewski łowczy i ostrzegł, że widziano w lesie ogromnego odyńca. Panowie przechwalać się zaczęli, który łacniej ubije potwora. 

***

Po śniadaniu królowe wraz z gospodynią, przechadzając się po ogrodzie, omówiły szczegółowo liczebność i rozkład kwiatów. Następnie grały w krokieta, żywo komentując kwestie strategii. Von Nurnbach musiał się udać do medyka z powodu ostrego skurczu w nadgarstku i zastąpił go sekretarz. Sułkowiecki zapełniał już trzeci notes. Panie postanowiły, że pora udać się na odpoczynek. Obiad podano pod platanami.

Stolik zastawiony był suto. Obok pieczonego ptactwa i ryb leżały skorzonery, marchewki w miodzie, a nawet prawdziwe kuriozum zza oceanu – kartofle. Przy akompaniamencie coraz mniej cywilizowanych odgłosów ze zdartych gardeł kanclerzy królowe omówiły każdy detal stołu i delektowały się kolejnymi potrawami. Gdy kończyły, księżna potrąciła swój kielich; służki zabrały półmiski, wymieniły zalany obrus na świeży, misternie wyszyty srebrną nicią, i wyłożyły nań słodkości i owoce.

– Byłoby naprawdę doskonale, gdyby naszym panom udało się dziś wieczorem osiągnąć porozumienie. Jak myślicie, wasze wysokości, jaki cud mógłby coś takiego sprawić? – Księżna Walburga w zamyśleniu krążyła widelczykiem nad misą pełną kandyzowanych wiśni. 

– Możemy przecież liczyć na ich mądrość i rozsądek. Chociaż łaska niebios w każdym przedsięwzięciu jest oczywiście niezbędna... – Hildebranda uśmiechnęła się dyplomatycznie. 

– Nie w naszych to rękach! Przepiękne te wiśnie, księżno, czerwone jak krew. Myślę, że każda z nas powinna spróbować po jednej. – Zofia z widelczykiem w ręku rozważała, który owoc wybrać. – Słyszałam pikantną ploteczkę, że dziedzic Cieszyński wyjątkowo nieprzystojnie ze służkami sobie poczyna. W trakcie tak zbożnej pracy jak rokowania pokojowe, wyobrażacie sobie, czcigodne panie? 

– I u mnie taki mąż się znajdzie, Chotek niejaki, ino to chłopcy stajenni opędzać się od niego muszą. Ale cóż my, niewiasty, począć z tym możemy? – Westchnęła sędziwa Walburga. 

– Młodym krew w głowach szumi, to jeszcze zrozumieć można. A jak u nas von Glicken, mąż w pełni dojrzały, już trzecią nastoletnią żonę pochował, bo ponoć zazdrość zmysłów pozbawić go potrafi... Tylko ubolewać i modlić się trzeba... – młoda królowa westchnęła smutno. 

W tym samym momencie nabiły na widelczyki po wisience i zjadły je, głośno zachwycając się smakiem.

***

Gdy usłyszeli wreszcie rogi nagonki, panowie myśliwi byli już mocno rozgrzani winem. Popołudniowe słońce rzucało długie cienie, a leśne echo odbijało dźwięki, przez co powstało pewne zamieszanie co do kierunku, z którego spodziewać się mieli zwierzyny. Baron Chotek cofał się ostrożnie, minął gruby pień buka i trafił w snop światła, któremu udało się znaleźć szczelinę w ścianie drzew. Nagle oślepiony, przestraszył się gwałtownego ruchu po swojej prawej i rzucił oszczepem. Gdy odzyskał wzrok, zorientował się, że trafił w szyję młodego Cieszyńskiego.

– Nie chciałem! Przysięgam, myślałem, że to dzik! – krzyczał. 

Cofając się w panice, zahaczył nogą o korzeń i upadł tak niefortunnie, że rozbił głowę na głazie.

Niezdrowo podniecony straszliwym, podwójnym wypadkiem von Glicken zbyt późno zauważył ogromnego odyńca, który wybiegł zza drzewa. Dzik rozerwał mu szablą pachwinę i margrabia wykrwawił się, nim zawołano medyka.

***

– Na sam koniec proszę wasze wysokości o spróbowanie śliwek z najstarszej śliwy w naszym ogrodzie. Powiadają, że rosła tu, zanim jeszcze las wykarczowano i zbudowano zamek. Z tego jednego drzewa nigdy nie są robaczywe, a zawsze słodkie jak miód. Aj! Uważajcie, dość twarde są w tym roku, a nożyki wyjątkowo dobrze naostrzone... – Księżna ostrzegawczo zaprezentowała nacięcie na środku dłoni. 

– Oj! Co za pech, moja też wyjątkowo twarda! – Mina Hildebrandy wyrażała szczere zdumienie. 

Królowa Zofia ciężko westchnęła. Nie lubiła niepotrzebnego rozlewu krwi. Zwłaszcza własnej. Cóż, mus to mus.

– Ojoj! Skarcić musicie sługi, księżno, za podanie nam tak zdradzieckich owoców. Jeśli są tak twarde, najpewniej będą też kwaśne. Odłóżmy je i pocieszmy się słodkościami. 

Pojedyncze krople krwi upadły na obrus, który w promieniach zachodzącego słońca zdawał się mienić i migotać misternym wzorem. Gdy kanclerz von Nurnbach wstał rozprostować plecy, zdawało mu się nawet przez moment, że po materiale pełgają błękitne płomienie. Oczywiście nic takiego nie zobaczył i szybko usiadł, żeby przypadkiem nie zobaczyć jeszcze czegoś więcej.

Szlachetne panie jednocześnie odłożyły poplamione krwią śliwki do misy na środku stołu i dłonie wszystkich trzech przelotnie się zetknęły. Po chwili służki obwiązywały im już skaleczenia, a one same rozmawiały o słodyczach i koronkach.

***

Jednocześnie wciąż trzymały się za ręce, z których krew gęsto kapała na trzy serca ułożone na płaskim, czarnym głazie. Nagie, z rozpuszczonymi włosami stały na miękkim mchu wokół ołtarza. Radowały się swobodą oddechu, wiatrem, który chłodził zmęczone upałem ciała, i zapachem lasu. Otaczała je bezgraniczna, prastara puszcza.

– A mogły nasze babki ich wyrżnąć, zanim oni wyrżnęli nam drzewa... – Gniewnie sapnęła starucha. 

– Za dużo ich było, prędzej czy później przyszliby następni. A tak, możemy im kazać wyrzynać siebie nawzajem, jak nam się sprzykrzą. – Uśmiech młódki był drapieżny. 

– Hola, hola, właśnie od tego ich powstrzymujemy. Nasze rodziny jeszcze nigdy nie były tak liczne. Wolałabym ich nie tracić na jakichś głupich wojenkach. – Matka spojrzała surowo na pozostałe. – Poza tym, mogli wyciąć nam drzewa, ale puszcza i tak zawsze będzie w nas. 

– Dobrze już, dobrze, będziemy grzeczne. Rozdrażniona tylko jestem, bo siedzenia w gorsecie szczerze nie znoszę... – Młódka wyprężyła nagi grzbiet, pomrukując z rozkoszy. 

– Ty się już tą kibicią nie popisuj! Najwyższy czas, żebyś brzuch dzieckiem wypełniła. Nasza matka do pięćdziesięciu wiosen niedługo dobije i od roli mocno już odstaje. 

– Że niby na staruchę się już tylko nadaję, tak? Wielkie dzięki! – Matka fuknęła gniewnie – Przyznaj po prostu, jędzo stara, że nie masz ochoty więcej tu przychodzić i dlatego chcesz mnie na swoim miejscu. 

Starucha tylko zachichotała.

– Dobrze już, nie macie się o co spierać. Mój mąż też zaczyna się niepokoić. Dla uczczenia traktatu i na wróżbę długich lat pokoju obiecuję począć dziecko zaraz po podpisaniu, zgoda? – Młódka z żalem spojrzała na swoje ciało. Westchnęła ciężko i przeniosła uwagę na ofiarne serca. – Powiedz, stara, ty w winie zamierzasz im to podać? Bo z naszych Grossman ojciec nie pije, ale na pewno opcha się słodkościami. Może jemu w placku jakim przemycić będzie trzeba... 

Starucha kiwnęła głową.

– Przekażę kucharce dyspozycje. Zdaje się, że jeden z twoich, mateczko, też wina nie pija. 

– Dobieszewski. Za to gęsi nigdy nie odmówi. Dodajcie do sosu i sprawa załatwiona. Spójrzcie, dokonało się. 

Krew z dłoni przestała kapać, a serca na ołtarzu lśniły ciepłym blaskiem. Wiedźmy rozłączyły dłonie i wróciły do ogrodu na sam koniec rozważań o trwałości koronek brabanckich.

– Dziękuję wam, wasze wysokości. To był dla mnie zaszczyt, ale już czas, żebym sprawdziła wszystko przed ucztą. – Księżna Walburga wstała i wskazała służce misę z rozkrojonymi śliwkami, których miąższ błyskawicznie ściemniał i był teraz czerwonobrązowy. Razem udały się w stronę kuchni. 

Gdy Hildegarda wróciła do komnat gościnnych, jego wysokość kończył właśnie toaletę przed ucztą. Odprawił służących i złapał młodą żonę w pasie. Przycisnęła czoło do jego czoła i ugryzła go w dolną wargę.

– Wszystko poszło zgodnie z planem, a nawet lepiej. Daj teraz dobre przedstawienie, rycz jak lew i wal pięścią w stół. Niech zobaczą, jakiego mają silnego króla. – Młoda królowa pocałowała męża i pchnęła go lekko w stronę drzwi. – Ja muszę odpocząć. 

***

Następnego dnia w południe, w Sali Błękitnej, królowie, kanclerze i najmożniejsi z możnych złożyli podpisy pod traktatem. Wydawał im się ze wszech miar słuszny i sprawiedliwy. Żaden nie pamiętał nic z negocjacji, ale wszyscy zachowywali to dla siebie. Tym dumniejsi byli, że, nawet pijani, taką mądrością zdołali się wykazać. Zaiste, in vino veritas. 

Wyszli celebrować sukces i w sali został tylko stary Sułkowiecki, spoglądający ze smutkiem przez okno. Królowa Zofia zwróciła się do kanclerza z troską:

– Nie cieszycie się zwycięstwem, panie? 

– Cieszę się ogromnie, wasza wysokość. Jednak ja stary szpieg jestem, ckni mi się do czasów, gdy wszystko robiliśmy bardziej za kulisami i pod osłoną nocy. 

Jej wysokość zaśmiała się dyskretnie.

– Stare czasy miały swoje zalety, ale w ciemnościach słabo już widzę, a od chowania po kątach łupie mnie w krzyżu. 

Na cycki Bogini, Walburga miała rację. Faktycznie już tylko na staruchę się nadaję.

Hafciarka

Natalia Kędra

________________________________________________

Zapaliła ostatnią świecę i tęsknie spojrzała za okno. Tutaj dzień nie różnił się specjalnie od nocy. Nawet jeśli jakieś wątłe promyki światła zdołały na moment przedrzeć się przez zwarte sklepienie koron, natychmiast były tłamszone. 

Dawniej Las wyglądał zupełnie inaczej. Był żywy. Drzewa trwały w swojej leniwej bezczynności, wyciągając konary ku słońcu, czasem tylko pozwalając zaplątać się w nie figlarnemu wietrzykowi, tworząc pozory chwilowego poruszenia. Było jasno, ciepło… I było bezpiecznie.

A potem stała się świadkiem katastrofy. Właściwie nie wiedziała jakiej. Widziała tylko jak Las obumarł – i zaczął żyć życiem, jakiego nie powinno być w żadnym lesie. Zniknęło całe światło. Zwierzęta odeszły – a te, które nie zdążyły uciec, zginęły. Zrobiło się zimno, strasznie… Przestało być bezpiecznie.

A ona? Była tu, odkąd sięgała pamięcią. Kiedy Las był jeszcze jej lasem, mogła odejść w każdej chwili, ale nie chciała. Dobrze jej było w tej spokojnej samotności. Tutaj nic nie przeszkadzało w pracy nad haftem, na którym ważyły się losy świata. Potem, gdy Las się zmienił, utknęła w nim na dobre. Nie chciał jej wypuścić, wszak to ona dawała mu energię potrzebną do przeżycia w tej dziwnej śmierci.

Próbowała uciec, lecz nie było to wcale takie proste. Wiedziała, że może zmieniać rzeczywistość, a nawet kreować zupełnie nową… Okazało się jednak, że Las potrafi wykorzystać najmniejszy nawet błąd, by ją zatrzymać.

Tak więc od lat haftowała, pruła i wracała do początku, próbując znaleźć rozwiązanie, które pozwoli jej opuścić wreszcie to przeklęte miejsce. Zadanie nie należało do łatwych – dysponowała ograniczoną paletą barw, a nici rwały się i było ich za mało, by mogła całkowicie puścić wodze fantazji. Na dodatek delikatne płótno zaczynało się strzępić i musiała obchodzić się z nim niezwykle ostrożnie.

Zresztą sama też coraz silniej odczuwała upływ czasu – palce niemal z dnia na dzień stawały się coraz mniej sprawne, oczy męczyły się coraz szybciej, coraz więcej czasu potrzebowała na odpoczynek… Starzała się. Zdała sobie sprawę, że jeśli teraz nie stworzy sobie wyjścia, wkrótce nie zdoła już tego zrobić.

Otrząsnęła się z ponurych rozmyślań i rozejrzała po izbie skąpanej w słabym, migotliwym blasku. Wnętrze, choć nieco mroczne, wciąż było ciepłe i przytulne. Od śmierci Lasu stanowiło jej ostatni bastion. Choć była do niego przywiązana i nie chciała odchodzić, wiedziała, że musi to zrobić, nim umrze razem z drzewami.

Westchnęła ciężko i przez drgający półmrok ruszyła ku maleńkiej wyspie światła. To tam rozstawiła najwięcej świec. Co prawda nie mogły one równać się ze słońcem, lecz zapewniały wystarczającą widoczność, by mogła pracować.

Rozsiadła się w ogromnym, wygodnym fotelu. Wyciągnęła nogi ku ogniowi buzującemu na kominku. Sięgnęła po płótno i ponownie ciężko westchnęła. Znów trzeba będzie zacząć od początku. Ostatnim razem w połowie pracy zabrakło zieleni. Musiała wszystko spruć i dziwna śmierć na powrót pochłonęła uzdrowione drzewa zaglądające z nadzieją w okna.

Nowy pomysł zaświtał jej w głowie. Uśmiechnęła się słabo i zaczęła szperać w koszyku z nićmi. Światło świec utrudniało rozpoznawanie kolorów, ale robiła, co mogła, by właściwie je dobrać. Wreszcie wybrała kilka motków, przyjrzała się im krytycznie, porównując ze sobą, i skinęła głową z pewnym zadowoleniem. To powinno wystarczyć.

Drżącymi dłońmi z trudem nawlokła igłę i wbiła ją w wysłużone płótno. Po raz kolejny z radością dostrzegła, że mimo bólu w stawach i sztywności palców ściegi wciąż są równe, a praca idzie dość sprawnie. Zmęczonym oczom szybko ukazał się zarys pierwszego drzewa, potem kolejnego… Tym razem były martwe, tak jak w rzeczywistości. Jedyną zmianą – na tyle nieskomplikowaną, że istniała szansa na powodzenie – miał być widniejący między nimi prześwit. Co prawda nie wiedziała, jak rozległy jest Las, ale wierzyła, że jeśli poprowadzi przez niego ścieżkę, na którą nie będzie miał wstępu, wreszcie zdoła się wydostać.

Choć powstający w jej rękach obrazek był mały, precyzyjnie oddawał najistotniejsze szczegóły. Czuła, jak ziemia ledwo zauważalnie drży, gdy drzewa na zewnątrz jedno po drugim zmieniały swoje miejsce. Choć bardziej żywotne niż za prawdziwego życia, nie miały dość sił, by walczyć z jej mocą sprawczą. Musiały się poddać.

Przestała zwracać uwagę na to, co działo się wokół. Była całkowicie pochłonięta pracą. Igła tańczyła po płótnie z zawrotną prędkością. Stara rzeczywistość ulegała przeistoczeniu w nową, lepszą.

Skończyła pracę nad Lasem. Teraz pozostało tylko rzucić na ścieżkę nieco prawdziwego, słonecznego światła… Z jej ust nie schodził uśmiech, gdy zmieniała nić o ponurym kolorze na jedną z najradośniejszych, jakie posiadała. Ta barwa była dobra – to była barwa wolności.

Tunel wśród drzew wyglądał prześlicznie. Choć był wąski i zewsząd otaczała go pulsująca martwota, dawał poczucie bezpieczeństwa. Stanowił pewną drogę wyjścia. Trzeba było ją jeszcze tylko trochę rozjaśnić…

Naraz usłyszała dobiegający z zewnątrz huk i trzaski. Przerażona, zerwała się i popędziła do okna. Jej nawykłe do półmroku oczy poraził blask tak jasny, że po policzkach spłynęły łzy. Z jej piersi dobyło się rozpaczliwe łkanie, gdy dostrzegła źródło owego światła – w stronę jej chatki sunęła ściana ognia. Martwe drzewa, niemające wszak wstępu na nową ścieżkę, zachowywały bezpieczny dystans od morderczego żywiołu. Ona sama była jednak w poważnym niebezpieczeństwie. Rzuciła się ku swojemu stanowisku pracy. Wciąż łkając, zaczęła błyskawicznie pruć to, co zdążyła już wyhaftować.

Gdy oderwała od płótna ostatnią z jasnych nici, przeraźliwy huk na zewnątrz ustał. Obejrzała się w stronę okna. Ogień zniknął, ale ścieżka między drzewami prowadziła donikąd. Zdusiła szloch i drżącymi palcami zaczęła przebierać w koszyku z nićmi. Żaden z kolorów, które w nim pozostały, nie pasował jednak do jej wizji. Teraz zaś nie mogła już niczego zmienić.

Westchnęła z rezygnacją i zaczęła pruć resztę obrazka. Czuła, jak drzewa na zewnątrz przesuwają się nieznacznie, wracając na swoje stare miejsca. Ścieżka powoli znikała, a wraz z nią nadzieja na rychłe opuszczenie więzienia. Znów będzie musiała zaczynać wszystko od początku…

Ale cóż. Może następnym razem się uda.

Wszystko poszło w las

Patryk Wieczorek

________________________________________________

Tonkerson zaczynał pracę o ósmej, jednak przychodził piętnaście minut wcześniej po to, by stworzyć wrażenie, że siedzi w robocie od szóstej. To stanowiło wygodne wyjaśnienie popołudniowych drzemek, w końcu zrywał się skoro świt. Poza tym kończył robotę o czternastej, bo kierownik nie rozumiał idei płatnych nadgodzin. 

Rozsypał już trociny, które wczoraj zamiótł do kubła, porozrzucał brukowce przeznaczone do wyłożenia placu targowego i, jako że zostało jeszcze kilka minut do rozpoczęcia zmiany, postanowił, że zacznie ścinać ogromne drzewo, które stało na drodze postępu.

Tonkerson zdołał uderzyć siekierą tylko raz. Gdy niecałe dziesięć minut później zjawił się kierownik, po Tonkersonie nie było nawet śladu. poza siekierą wbitą w pień i raną w drzewie, z której wypływała brunatna maź.

*

Radni Wolnego Miasta Holton doskonale radzili sobie z rozwiązywaniem problemów, które sami stwarzali. Dlatego uważano ich za odpowiednie osoby na odpowiednim stanowisku. Nikomu przez myśl nie przeszło, że miasto mogłoby funkcjonować bez nich. Oczywiście mogłoby, gdyby udało się odwołać Radę między zakończeniem jednego kryzysu i rozpoczęciem następnego, ale odstępy były tak krótkie, że nie zdążylibyście zasznurować butów.

Burmistrz Bumbler kończył śniadanie, gdy spostrzegł padający za oknem śnieg… Nie, nie śnieg, coś równie białego i śliskiego – kilku przechodniów runęło na ziemię – ale na niebie nie było nawet jednej chmurki. Opad był wynikiem tytanicznej pracy tysięcy gołębi, które zasnuwały niebo, hałasując jak opętane. Ludzie uciekali w popłochu, porzucali swój dobytek, kryjąc się przed akupalipsą.

– Kwiatuszku… – Nazwanie pani Bumbler kwiatuszkiem wymagało wyobraźni. Bardziej pasowała nazwa jakiejś rośliny bulwiastej.

– Tak, misiaczku?

– Czy mi się wydaje, czy na zewnątrz panuje nawałnica… ptasich kup?

– Druid mówił, że będzie padać. Załóż płaszcz, kochanie. – Pani Bumbler nie podniosła wzroku znad robótki ręcznej. Sekretem legendarnej zgodności po ponad dwudziestu latach małżeństwa było to, że podczas rozmów oboje słyszeli jedynie ogólny zarys wypowiedzi, bez szczegółów takich jak kąśliwe uwagi czy porównania do mamusi.

Burmistrz rozważał, czy klęska żywiołowa za oknem nie zwalnia z pójścia do pracy, gdy rozległo się ciche skrobanie do drzwi. Na zewnątrz było pusto, ale pod nogami Bumblera coś fuknęło znacząco. Mężczyzna schylił się i zobaczył jeża z karteczką w pyszczku. Gdy chwycił za rąbek papieru, jeż odwrócił się i potuptał w stronę żywopłotu. 

Całe to zdarzenie było jak kamień, który dostał się między trybiki przyziemnego umysłu burmistrza. Na szczęście koła zębate o nazwach: MUSIAŁO, MI, SIĘ i PRZYWIDZIEĆ szybko poradziły sobie z zastojem. Na kartce, koślawym pismem kogoś, kto ostatni kontakt z kartką i piórem mógł mieć w zeszłej dekadzie, napisane było „WYNOŚCIE SIĘ Z PUSZCZY. NIE ODDAMY ŚWIĘTEGO DRZEWA. KRĄG DRUIDÓW PUSZCZY HOLTOŃSKIEJ CZUWA”.

Burmistrz odwrócił się do żony.

– Od kiedy mamy w mieście Krąg Druidów?

– Raczej trzeba by było spytać, od kiedy Krąg Druidów ma tutaj miasto. Oni byli pierwsi. Miasto… obudowało się dookoła.

– Słucham?

– Tu była kiedyś puszcza, w której żyli druidzi z gatunku tych, co biegają po drzewach, ścinają jemiołę i słuchają, o czym szumią wierzby.

– W życiu nie widziałem w Holton takiego elementu.

– No właśnie… bo się… zasymilowali. Znam kilku osobiście, ty też jednego poznałeś. Usuwał nam pleśń z sufitu. Zgubiłby się między dwoma drzewami, ale za to zna nazwę każdego grzyba w kanałach.

– To jest miasto, a nie park dla wykolejeńców. Nie ma tu miejsca na takie fanaberie jak przyroda.

– I mówi to człowiek, który przez martwą naturę rozumie kuropatwę na talerzu. Wytłumacz to gołębiom. Albo myszom, które właśnie wynoszą kota z domu pani Braston. Może trzeba by było wziąć jednego z tych druidów na spytki i zobaczyć, o co ten cały ambaras.

– Masz rację. Jesteś… mądrą kobietą. – Burmistrz nigdy nie był zbyt dobry w prawieniu komplementów. Jeśli miałby powiedzieć o swojej żonie coś miłego, powiedziałby, że jest solidna… jak mur albo porcja szarlotki.

– Wiem, kochanie. A teraz biegnij do pracy. Tylko załóż tańszy płaszcz.

Pani Bumbler patrzyła jeszcze za mężem, a gdy miała już zamykać drzwi, spostrzegła długi ryjek i małe oczka wpatrujące się w nią spod żywopłotu.

– Hej, słodziutki. Chodź, znajdziemy ci coś do jedzenia.

*

W ratuszu burmistrz zastał pobojowisko, którego strzegli radna Fairfax i radny Pinkton. Staruszek wyglądał tak, jakby przemaszerowało po nim tysiące malutkich łapek. Pierwszy rzut oka starczył, by domyślić się, że za bałagan odpowiada drzewo, które jakimś cudem wyrosło z westybulu. Korona zaczynała się gdzieś na wysokości czwartego piętra.

– Akcja wywrotowa z użyciem broni biologicznej. – Pinkton wskazał na drzewo. – I dzikich zwierząt.

– Nie do końca dzikich – dodała radna Fairfax, podpalając fajkę – mówimy o dachowcach, kundlach, karaluchach, szczurach i jednym wściekłym jeżu z listem.

– Tego ostatniego poznałem. Są jakieś straty? – spytał burmistrz.

– Spore, posadzki i dach do wymiany, taniej będzie zrobić otwarte atrium. Niektóre zwierzęta miały w pyskach coś takiego. – Radna wyciągnęła fiolkę z czerwonym płynem i pływającym w środku żołędziem. – To stąd wzięło się drzewo. Wyrosło w ciągu kilku sekund pod stopami Rory'ego Briggsa. Biedny Rory.

– Nic mi nie jest! – rozległ się głos z wyższych partii drzewa. – Widać stąd mój dom.

– Rada wykonała taktyczny odwrót do sali posiedzeń. Nie możemy znaleźć radnego Galbina. Ostatni raz widziano go na schodach do spiżarni, gdy walczył z psem o barani udziec. Liczymy na najgorsze. – Uśmiechnęła się złowieszczo.

– Później się nim zajmiemy. – Burmistrz splótł ręce za plecami, co przy jego tuszy było nie lada wyczynem. – Teraz musimy się skupić na zneutralizowaniu zagrożenia. Słucham propozycji. Jak się pozbyć druidów z miasta?

– Jeśli to zmiennokształtni i zmieniają się w szczury i gołębie, to może by sprowadzić tu… kotołaki? – podsunął radny Pinkton.

– A jak się pozbyć kotołaków z miasta?

– W-wilkołaki? – W oczach radnego rozbłysły ogniki nadziei, które zgasły napotykając zimny wzrok burmistrza. Na twarzy Bumblera zaczął pojawiać się rumieniec zwiastujący katastrofę.

– Myślę, że lepiej by było, gdybyśmy uczcili minutą ciszy pamięć radnego Galbina – podsunęła szybko radna Fairfax.

Burmistrz pochylił głowę. Mniej więcej po kilku sekundach, od strony spiżarni dobiegł do nich wrzask, potem odgłosy szamotaniny i stłumiony pisk. Najwyraźniej osobą, która nie uszanowała minuty ciszy, był sam Galbin.

Na miejscu zobaczyli radnego, który trzymał za kark coś, co z grubsza wyglądało jak popiskująca cicho sterta mokrych ścierek z małym, czarnym nosem.

– Kolego! – oburzył się burmistrz. – Proszę zostawić psa w spokoju!

– To nie pies, tylko druid!

– Aaa to co innego. Bić wywrotowca!

– Momencik! – Radna Fairfax podniosła dłoń. – Może powinniśmy posłać go do Kręgu z poselstwem… skłonić ich do negocjacji.

Burmistrz przez moment rozważał opcje, aż w końcu przystał na propozycję. Podniósł ucho psa, szepnął parę słów, a zwierzak wytrzeszczył oczy i pognał w stronę wyjścia, jakby goniły go wszystkie demony.

*

Kryzys przybierał na sile. Do gołębi dołączyły teraz koty, których nocny jazgot doprowadzał ludzi do szału. Potem przez miasto przetoczyła się plaga mrówek. Za nimi przyszły karaluchy, a bezpańskie psy opanowały trotuary, płoszyły konie i atakowały samotnych przechodniów, którzy wyglądali na niosących coś do jedzenia. Gdy po tygodniu przyszła odpowiedź druidów, miasto było na skraju upadku.

Do sali posiedzeń wkroczyli przedstawiciele Kręgu w zwierzęcych formach – gołębia, szczura i kota. Przemienili się dopiero, gdy usiedli na krzesłach. Radny Galbin, który stał za burmistrzem, dawno nauczył się czytać emocje z intensywności purpury oblewającej bawoli kark burmistrza. Zwykle wartość krytyczną oznaczał odcień zlewający się z zasłonami. W głowie radnego kołatała się jedna myśl – gdy to nastąpi, trzeba zniknąć z pola widzenia.

Burmistrz myślał natomiast o czymś innym – jak ktoś, kto miał do wyboru całą latającą menażerię, mógł wybrać akurat gołębia. Dywagował, czy to wygląd druida determinuje zwierzę, w które się przemienia, czy to człowiek z czasem upodabnia się do zwierzęcia, które wybrał. Przedstawiciele Kręgu wyglądali równie nieimponująco w obu postaciach. Szarzy i zamierzchli, w bogatej sali przypominali plamę błota na jedwabnym dywanie.

Kobieta o trójkątnej twarzy, żółtych oczach i długim, sztywnym wąsiku przypominającym wibrysy przemówiła w imieniu reszty.

– Strażnicy równowagi odpowiadają na wezwanie, młody człowieku.

– Darujcie sobie ceregiele. Strażnicy równowagi… śmieszne… Gdyby wam zależało na równowadze, gołębie paskudziłyby pomniki we wszystkich Wolnych Miastach po równo, a nie organizowały sobie wolierę pod moim domem. Do tego te akty terroru. Kto zapłaci mi za zniszczone sufity?

– I za dach – dodała Fairfax, a Galbin zaczął niepostrzeżenie odsuwać się od stołu.

– O sufitach nic nie wiemy. Ptaki to odwet za naruszenie nietykalności naszego Świętego Dębu, przy Polanie Złotego Strumienia.

– Przy czym?

Radną Fairfax nagle olśniło.

– Chodzi o to okropne, uschnięte drzewo przy placu za oczyszczalnią. Tam, gdzie ma być nowy rynek.

– Struktura świętego gaju została naruszona, miastowi wkroczyli do naszej puszczy.

– Jakiej puszczy? – W wyrazie frustracji, burmistrz chciał zerwać się z fotela, ale potrzebował do tego dwóch podejść, więc nie osiągnął odpowiedniego efektu. – Siedzieliście w jaskini przez ostatnie dwieście lat? Tu nie ma ani jednego drzewa, tylko pokraczny dąb pośrodku placu, na którym nawet trawa nie chce rosnąć. Nic więcej, w całym mieście. Powinienem was zamknąć za podżeganie do buntu i zniszczenie ratusza.

– Działamy w granicach obowiązującego prawa. Nie ma przepisu regulującego lot ptaków albo miauczenie kotów.

– Mam dowody! – Burmistrz wskazał fiolkę z czerwonym płynem leżącą na stole.

Druidzi obstąpili buteleczkę, oglądając ją ze wszystkich stron.

– Eliksir wzrostu – powiedziała kotka, lustrując barwę wywaru.

– Przygotowany podczas ostatniej pełni – dodał szczur, wąchając korek.

Gołąb zamoczył palec w czerwonej mazi i polizał.

– Truskawkowy – podsumował.

– Jest potężny, ale to nie nasze dzieło.

Burmistrz coraz bardziej przypominał wielki, czerwony czajnik z wrzącą wodą. Radny Galbin był już do połowy schowany za kotarą.

– Macie mnie za głupca? – wrzasnął Bumbler. – Jeśli to nie wasza sprawka, to kto jest odpowiedzialny?

– On – powiedział kobiecy głos zza ich pleców.

U szczytu schodów stała pani Bumbler. Przyciskała do piersi jeża patrzącego z pogardą na zebranych.

– Hierofant – wydusił z siebie szczur, a potem druidzi skłonili się.

– Co do… – Bumbler zaczął masować skronie – Kolejny wykolejeniec. Dosyć tego, zabrać mi ich natych…

– Wysłuchasz tego, co ma do powiedzenia hierofant, Ogdenie Bumbler, albo możesz powoli szykować posłanie w pokoju gościnnym!

Pani Bumbler wzięła się pod boki. W chwilach takich jak ta, burmistrz rozumiał, dlaczego imieniem kobiet nazywa się wielkie machiny oblężnicze, te z gatunku najbardziej niszczycielskich. A ciężko o katapultę czy mangonelę, której siła rażenia mogłaby się równać z gniewem Alberty Bumbler.

Pani burmistrzowa delikatnie postawiła jeża na posadzce. Zwierzak postąpił kilka kroków do przodu, po czym zmienił się w przygarbionego, niewiarygodnie starego mężczyznę o małych oczkach i długim, ryjkowatym nosie z burzą ostrych niczym kolce włosów. Burmistrz faktycznie go znał. To był druid, który w zeszłym miesiącu ściągał im pleśń z sufitu.

– Przez wiele lat milczeliśmy – zaczął cicho – a młodzi krzyczeli, że nasza puszcza umiera, że miastowi zabierają coraz więcej i więcej. Ja jednak czułem, że las nie zginął, a jedynie przeobraził się w coś większego, nowszego.

Hierofant omiótł całą salę wzrokiem, który zdawał przewiercać się przez kosztowne zasłony, dywany i kolejne warstwy tapety.

– Kiedyś w tym miejscu wznosił się leśny dwór. Zamiast arkad, rzędem stały proste jak kolumny drzewa, posadzkę z leśnych kamieni wyściełał mech. Fontanna przed wejściem do ratusza była strumieniem szemrzącym między kamieniami, a wasze domy, piwnice i kanały stały się domem dla mnóstwa zwierząt, niczym nasze drzewa, mateczniki i moczary. Tak, to w dalszym ciągu jest moja puszcza, chociaż jest w niej tylko jedno drzewo.

Odwrócił się do druidów, którzy nawet nie podnieśli głów.

– Wy, młodzi, być może czasem działacie nieco pochopnie, ale teraz macie sporo racji. Trzeba wrócić do czasów wielkiej, niedostępnej puszczy i chronić nasz Wielki Dąb. Za wszelką cenę.

– Czyli mam rozumieć, że cały ten ambaras powstał przez jakieś drzewo przeznaczone do wycinki? – spytał burmistrz.

– W mieście brakuje przestrzeni zielonej – powiedziała pani burmistrzowa, uśmiechając się do męża.

*

Nazajutrz miało się odbyć uroczyste sadzenie pierwszego nowego drzewa w Parku imienia Druidów Kręgu Holtońskiego. Gdy delegacja Rady Miasta dotarła do Wielkiego Dębu, ich oczom ukazał się wybujały las posadzony tak gęsto, że przypominał drewnianą twierdzę. Najwidoczniej hierofant wykorzystał swoją miksturę w sposób, jaki uznał za stosowny.

– No cóż, nic tu po nas, wszystko poszło w las. – Burmistrz patrzył niepewnie na setki gołębi, które gęsto obsiadły wszystkie gałęzie nowej, miniaturowej Puszczy Holtońskiej – Drodzy państwo, wracamy.

Gdy ostatnia osoba odeszła z placu, delikatny podmuch wiatru strącił jeden z wyjątkowo dużych żołędzi, który spadł na trotuar, poturlał się wprost do rynsztoku, a stamtąd na sam dół uliczki, gdzie niesiony ulicą kurz zmieniał się w wilgotną, brunatną masę. Gdy tylko żołądź zetknął się z ziemią, rozjarzył się czerwonym światłem i pękł, wypuszczając samotny pęd, który rósł szybciej i szybciej.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Cmentarz szaleńców

Iwona Serej

________________________________________________

- Tyle godzin, tylko po to, aby dojechać na takie pustkowie – westchnęła Emi, schodząc po metalowych schodkach, które ciągnęły się kilkanaście metrów w dół. 

– Profesor wyróżnił nas swoją propozycją. Trzeba było zostać na uniwersytecie, skoro ci to nie pasuje. 

Emi przewróciła oczami i z niechęcią zerknęła z kolegę z roku. Z zamyśleniem spojrzała na pociąg, wysoki na kilkadziesiąt metrów, z setką malutkich okienek ciągnących się od czoła aż po ostatni wagon.

Odeszli od torów, a ich wzrok przemknął po garstce pasażerów, która wraz z nimi wysiadła z pociągu.

– Myślisz, że jutro, na dzień uwolnienia przybędą tłumy? – zapytała nagle dziewczyna. Zaraz jednak na jej twarzy pojawił się sztuczny uśmiech, gdy dostrzegła siwego starca o czekoladowej karnacji. Ruszyli w jego stronę. 

– Profesorze Ulman.

– Dzień dobry, Alek, Emi. 

Uczony beznamiętnie spojrzał na szare niebo, by po chwili przenieść wzrok na rosnący aż po horyzont las – a raczej jego truchło. Bezlistne, w większości spopielone i powykręcane konary pochylały się nad krętymi ścieżkami.

– Chodźmy, musimy zdążyć na popołudniowy kurs powrotny – powiedział profesor i zaskakująco żwawo ruszył do przodu.

Przez chwilę szli w milczeniu. Mijali pozamykane stragany i budki z pamiątkami, a także staromodną karuzelę oraz minikolejkę, która mogła zabrać co bardziej leniwych w poszczególne części puszczy.

Profesor poprowadził ich główną alejką, która zaczęła już porastać chwastami i której brukowany chodnik zdobiły liczne dziury.

– Nigdy tu nie byłem. To jedna z najstarszych części, prawda? – zapytał Alek. 

Las okazał się dużo rzadszy, niż student podejrzewał, a każde drzewo w zasięgu wzroku przypominało zwęglony kikut. W otaczającej ich czerni wyróżniały się jedynie pasy wciąż płonącego żaru w miejscach, gdzie pnie przechodziły w korony drzew. Widział setki zdjęć i filmów, ale nigdy nie oglądał więzienia na własne oczy.

– To dość niespotykane, chłopcze. Ale z drugiej strony, niewiele zostało tutaj skazańców. – Westchnął. – Choć to miejsce było pierwsze. 

Ulman zatrzymał się przy rozwidleniu ścieżek i spojrzał na słabo widoczne napisy umieszczone na metalowych tabliczkach wskazujących kierunek.

– Chyba tędy. Już ledwo pamiętam drogę – mruknął starszy mężczyzna do siebie.

Skinął na swoich podopiecznych, ukrył dłonie w obszernych rękawach sędziowskiej togi i zagłębił w jeszcze ciemniejszą część lasu. Znikąd podniosła się delikatna mgła, która leniwie wiła się tuż przy ziemi i lizała sczerniałe korzenie drzew.

– Jesteśmy niedaleko – zaczął Ulman, zerkając na swoich uczniów. – Pamiętajcie, że jesteście tylko obserwatorami, nic nie może zakłócić przesłuchania. 

– Tak, oczywiście – powiedziała Emi, a Alek jedynie skinął głową.

Profesor zawahał się tuż przed zejściem ze ścieżki i spojrzał na chłopaka. Zmarszczył brwi, zastanawiając się, czy powinien go ostrzec. Ten jednak odezwał się pierwszy.

– Wiem, co zastaniemy, profesorze.

Ulman ledwo zauważalnie odetchnął i pokiwał głową. Zniknęła gdzieś starcza miękkość, a rysy stężały i nabrały powagi. Przez moment zbierał myśli, ale w końcu ruszył do przodu.

Dopiero po chwili dostrzegli dwa niespalone drzewa. Stały w pewnej odległości od siebie. Podczas gdy jedno było zdrowe i wciąż miało bujne listowie, drugie odstraszało nagimi gałęziami i pokracznym kształtem – pień zdawał się upadać pod własnym ciężarem. To w jego stronę skierowali swoje kroki.

Ulman kazał studentom stanąć w pewnej odległości, a sam podszedł bliżej. Odchrząknął, wygładził poły togi, po czym z kieszeni wyciągnął metalową kulę, nie większą od pięści. Obrócił delikatne dwie stykające się ze sobą połówki, a urządzenie zaczęło brzęczeć. Z wąskich otworów wyskoczyły metalowe skrzydła, a dron zawisł w powietrzu. Malutka zasuwa odsłoniła oko kamery i delikatny blask miniaturowej lampy.

Profesor jeszcze raz odchrząknął.

– Sędzia Prawdy Ulman, numer pięćset pięćdziesiąt. Przesłuchanie więźnia o numerze jeden zero cztery… – Przez chwilę dyktował długi ciąg cyfr. Gdy skończył, odetchnął i podszedł jeszcze bliżej.

– Więźniu, obudź się – powiedział profesor, po czym trzy razy zastukał palcami w pień. 

Rozległ się donośny jęk, dochodzący z trzewi samej rośliny, której przednia część wyglądała jak ludzkie ciało zrośnięte z drzewem. Wychudzone i wykrzywione w bólu. Ręce wyciągnięte w bok, oplecione sznurem z cienkich gałęzi. Głowę miał odrzuconą do tyłu, jakby ostatnim tchnieniem pragnął ujrzeć ciemne niebo. Z pozoru drewniane powieki drgnęły, ukazując przekrwione białka i siwe tęczówki. Udręczony wzrok padł na sędziego. 

– Czy to już? – wychrypiał człowiek-drzewo. 

– Czy pamiętasz swoje imię? 

– To… było tak dawno temu. Pamiętam za to swoje winy.

– Jesteś gotów je wyznać?

– Jak… jak długo?

– Trwa twój wyrok? – doprecyzował sędzia. – Osiemset czterdzieści dwa lata. Jesteś jednym z ostatnich.

Na drewnianej twarzy nie było widać żadnych emocji. Usta się poruszały, ale zbyt wolno i zbyt sztucznie. Jedynie nerwowe ruchy gałek ocznych mówiły cokolwiek o odczuciach więźnia.

– Ja… – zaczął, ale urwał. – Wierzyliśmy, że robimy dobrze.

Ulman pokiwał głową.

– I gdzie was to doprowadziło? Mniejsza o to, jutro twój wyrok dobiega końca. Jeśli w końcu przyznasz się do winy, zostaniesz uwolniony. W przeciwnym wypadku kara zostanie przedłużona. 

Mężczyzna–drzewo powoli obrócił głowę. Każdy milimetr okupiony był bolesnym trzaskiem, który przypominał łamanie suchych gałęzi, a wydane przez niego westchnienie brzmiało jak szum liści.

– Chciałbym jeszcze raz zobaczyć niebo – szepnął więzień. – Tak długo się opierałem. Wtedy i tutaj, na tym więziennym cmentarzu. Ale to wszystko na nic. Opór nie miał sensu.

– Jestem zobligowany przypomnieć twój akt oskarżenia i listę win. Zdrada stanu, masowe ludobójstwo… 

– Przestań. Ja… pamiętam.

Więzień opuścił zdrewniałe powieki i znieruchomiał. Jego obleczona korą klatka piersiowa nie poruszała się w rytm oddechu, a twarzy nie przecinały ledwo dostrzegalne skurcze mięśni. Wyglądał jak posąg wyryty w drzewie. Ponownie otworzył oczy.

– Przybyliście tu niezaproszeni, ze swoimi maszynami i technologią. Tak wielu. My tylko chcieliśmy ocalić nasz dom. Wy swój zabiliście i tak samo zamierzaliście postąpić tutaj. 

Ulman westchnął i pokręcił głową.

– Nasi przodkowie przybyli w pokoju, chcieli stworzyć miejsce dla wszystkich. Ale wy woleliście bronić swoich drzew niż zrobić miejsce dla innych.  

– Nigdy nie zrozumiecie.

– Zgraja fanatyków w obronie natury zabiła kilkanaście milionów. Radykalizm nigdy nie przyniósł ludziom nic dobrego. 

– I tak przegraliśmy. Zabiliście nasze święta drzewa, nas, naszą ziemię. 

– To – uniósł ręce i wskazał na otaczające ich zwęglone cmentarzysko – sami sobie to zrobiliście. Wydaliście wyrok na własny lud. Ale my byliśmy mądrzejsi, oszczędziliśmy niewinnych i wasi potomkowie żyją z nami w pokoju, aż do dzisiaj. 

Profesor zerknął na dwójkę studentów, którzy z uwagą obserwowali całą rozmowę. Zapadła cisza. Człowiek-drzewo spojrzał na sędziego i dłuższą chwilę mierzyli się wzrokiem.

– Przyznaję się do winy.

– Ale czy naprawdę? Czy rozumiesz…?

– Chcę, tylko aby to się już skończyło. Chcę wolności.

***

Na peron wracali w milczeniu. Żadne z nich nie planowało przyjazdu nazajutrz, aby na żywo oglądać uwolnienie zbrodniarza, którego imię mocno wyryło się na kartach historii nowego świata. Dwójka studentów odprowadziła profesora do drzwi pierwszej klasy i w milczeniu obserwowała, jak ten znika we wnętrzu molocha. Zeskanowali swoje bilety przy odpowiedniej bramce, lecz zamiast wsiąść, cofnęli się na peron.

– Pamiętasz drogę?

– Nie. Ale dron skanujący już tak – odpowiedział jej Alek, po czym odwrócili się na pięcie i ponownie zanurzyli w spopielony las. 

***

Założyli zwierzęce maski. Nie były to jednak tanie podróbki, a ręcznie wykonane podobizny sowy oraz jelenia. Studenckie togi wylądowały na ziemi, odsłaniając workowate i ukrywające sylwetkę ubrania w burym kolorze. Emi wyciągnęła drona niemal identycznego jak ten, którego wcześniej użył Ulman, i uruchomiła nagrywanie.

– Na końcu czy na początku? – zapytała i zerknęła na towarzysza.

– Na końcu. Najpierw on. Chcesz, czy mam ja…? 

Pokręciła głową i wskazała na człowieka-drzewo, którego nie tak dawno przesłuchiwał ich wykładowca.

– Obudź się, więźniu. – Głos Aleka był głośny i wyraźny, ale zamiast delikatnie stukać, jego pięść z niemałą siłą uderzała w pień. 

Więzień ocknął się z tym samym jękiem, ale oczy były jeszcze bardziej przekrwione. Nierozumiejącym wzrokiem popatrzył na dwie zwierzęce podobizny.

– Jesteście mojej krwi – wydukał, patrząc to na jednego, to na drugiego. Rozpoznawał te maski, przez wieki obecne w kulturze jego ludu. – A więc nie zapomnieliście, słowo dalej jest przekazywane, walczycie. 

Emi roześmiała się, choć nie było w tym ani odrobiny wesołości.

– Minęło ponad osiemset lat, a my wciąż jesteśmy na marginesie. Jesteśmy pierwszymi z rasy zdrajców, których dopuszczono do nauki. Moje miejsce kupiły pieniądze, jego… – Ruchem brody wskazała kolegę. – Jego wpuścili dla dobrego wizerunku. Biedny, ale genialny chłopak, który dzięki hojności filantropów nie skończy swojego życia w getcie. Choć te niby nie istnieją. Ani na moment nie pozwalają nam zapomnieć, o tym, co zrobiliście. 

Dziewczyna wyciągnęła z kieszeni nóż i z cichym kliknięciem odsłoniła ostrze.

– Zanim puścimy to nagranie w świat, odpowiednio je potniemy, ale chcemy, abyś wiedział, co nam zrobiliście – dodał Alek.

– Moja matka od dziecka karmiła mnie szeptami o powstaniu. O waszej legendzie, o waszym poświęceniu. Ale wiesz co? Ja mam to w dupie. Jedyne co widzę – podniosła wzrok na otaczające ich zwęglone pnie – to cmentarzysko szaleńców, którzy dokonali ludobójstwa w myśl wybujałych idei. Gdyby nie wy, mogłoby być inaczej. 

– Tego nie wiesz. Oni… – wychrypiał więzień.

– Wiem, że przez was moja siostra została zamknięta w takim samym, obrzydliwym więzieniu. Bo to wy pierwsi zaczęliście zaklinać w drzewach wrogów, odpłacili wam tym samym. To co mnie jednak najbardziej doprowadza do pasji – podeszła i z całej siły wbiła ostrze w klatkę piersiową przodka – to wasza durna legenda, która jest nadal żywa. Dopóki nasz lud widzi w was bohaterów, dopóty będą te brednie wbijać swoim dzieciakom do głów. I nic nie ulegnie zmianie. 

– Coś się zmienia. Tylko zbyt wolno. – Alek poszedł jej śladem i ignorując jęki więźnia, zaczął wycinać znaki w korze. Żywica lała się gęsto, tylko co jakiś czas zastępowana pojedynczymi kroplami krwi. – Nasze pokolenie nie chce już walczyć, nie wierzy w mrzonki naszych przodków. Chcemy po prostu godnie żyć. Bez ucisku i prześladowań. 

– Musimy im tylko pokazać, że nasz lud jest na to gotowy. Że mamy dość martwych legend, że… jesteśmy gotowi unicestwić jedną z nich. – Emi zrobiła dwa kroki w tył i z zadowoleniem przyjrzała się koślawemu, aczkolwiek wyraźnemu napisowi: ZDRAJCA NARODU. 

– Gdy was uwalniają, używają specjalnego ognia. – Alek wyjął spomiędzy szat niewielkie pudełko łatwopalnej cieczy. – Okazują łaskę, bo opary zabijają szybciej niż płomień i dają pozór godnej śmierci. Widziałem jedno uwolnienie w sieci, jeszcze jako dzieciak. Jak to podniośle wyglądało. Biały płomień, zupełna cisza. Zupełnie jakby umierał bohater, a nie ludobójca. 

– Ale my nie chcemy, abyś zdychał jak bohater. Pragniemy, abyś umierał powoli, w bólu. Odarty z godności. Może to wstrząśnie tymi durniami, dojdzie do nich, że jesteś tylko marnym kłamcą. A twoja rzekoma legenda to tylko majaki szaleńców. 

Chłopak obficie polał drzewo, nie szczędząc przy tym ciała, które obrosło korą. Choć więzień próbował oponować, krzyczał i błagał o łaskę, to Alek nie przerwał ani na moment.

– To wy… jesteście zdrajcami – wyjęczał skazaniec, ignorując ciecz zalewającą mu oczy i wdzierającą się do ust.

– My? My tylko pomagamy im przejrzeć na oczy. Obyś płonął długo. 

Wyciągnęła zapałki, których używali już tylko najbiedniejsi, i zapaliła trzy. Przez moment patrzyła w płomień, którzy oblekł jej maskę w makabryczne cienie, po czym rzuciła je w drzewo.

– Kiedyś tu był las – szepnęła do siebie, wsłuchując się w urywane, pełne bólu krzyki. – Ale w końcu spłonął. 

Korzenie

Jakub Kubal

________________________________________________

Pamiętam tamten smutek: pierwszy, prawdziwy, dojrzały w swojej powadze, a jednocześnie dziecięco szczery. Stałam spięta, czekając na tatę, wuja i kuzynów, mających lada moment wyjść z pnia naszego domu, wyłonić się spomiędzy zasłaniających wejście girland bluszczu, na ramionach niosąc proste nosze ze spoczywającą na nich babcią. 

Dla dziecka pierwsza strata kogoś, kto tworzy jego nieskomplikowany świat, jest czymś nowym. Czymś, czego jeszcze nie rozumie, z czym musi się oswoić, pewnego rodzaju kamieniem milowym rozwoju emocjonalnego.

Czekałam, a jednocześnie miałam nadzieję, że to wszystko jest tylko snem, dziecinnym koszmarem, z którego się przebudzę, a dzień przegoni złe wizje swymi letnimi, przebijającymi się przez listowie za oknem promieniami.

Jednak gdy wyszli, nic się nie zmieniło. Dla mnie – dziecka – to nadal nie było realne, działo się gdzieś z boku, poza mną i moim ówczesnym pojmowaniem. A oni z uśmiechami na twarzach – grymasami, których nie rozumiałam – zanieśli babcię do altany-dziadka, pewnie dźwigając swoje brzemię wśród rozstępującego się z szacunkiem tłumu równie uśmiechniętych żałobników.

Tam Arboreus odprawił krótką ceremonię pogrzebową, po której nastąpiły przemowy członków rodziny.

Pamiętam słowa kuzyna ojca, wuja Arthura, mieszkającego na obrzeżach naszego treepolis – posiadłości złożonej z kilkudziesięciu baobabów i sekwoi, wyrosłej z rodziny znakomitych naukowców, prekursorów przemian, jakich doznał nasz świat na długo przed moim narodzeniem. Wuj mówił o korzeniach, do których wróciliśmy, które zapuszczamy i którymi ostatecznie sami się staniemy w wiecznym cyklu życia, wzrastania i śmierci. Tego też wówczas nie rozumiałam.

Po ostatniej z przemów Arboreus wydobył spod fałd okrywającej go jesiennej szaty rytualny nóż i wbił go w brzuch zmarłej. Wykonał proste, podłużne cięcie, po czym włożył w trzewia babci nasiono. Altana-dziadek zakwitła wtedy setkami białych kwiatów, żegnając, a jednocześnie witając po czternastu latach rozłąki ukochaną żonę.

Babcię przeniesiono w pobliże miejsca, gdzie matka natura obdarowała nasze domostwo tryskającym spod ziemi źródłem znajdującym się zaledwie kilkanaście kroków od altany. Pochowano ją płytko, tuż pod powierzchnią, by mogła powrócić w formie, w jakiej chciała być nadal częścią rodziny.

To było dziesięć lat temu.

Kiedy w upalne dni siadam nad strumykiem i zanurzam w nim stopy, ciesząc się chłodnymi pieszczotami wody, babcia chroni mnie przed słońcem. Patrzę wtedy na nią: na wyrosłe niczym szerokie zadaszenie żywe drzewo i czuję radość. W ciemności pod moimi stopami jej korzenie splątały się z korzeniami altany-dziadka i wiją się teraz razem w szorstkich uściskach korzeni naszego domu oraz wszystkich pozostałych pochowanych wokół przodków.

Kiedyś podobno było tutaj miasto pełne ludzi, stali, betonu, smogu, pyłu, zgiełku, pośpiechu, brudu oraz śmieci. Dawno temu.

Teraz jest las. Pełen ludzi i dusz zaklętych w drzewach.

Odejdę stąd niebawem do innego treepolis, aby zdobywać wiedzę, studiować, poznawać, kochać, zachwycać się i marzyć, jednak wiem, że ostatecznie tu powrócę. To korzenie mnie tutaj trzymają – choć jeszcze nie fizycznie, jak mówił wuj Arthur w swojej mowie – bo to do korzeni wróciliśmy. Na powrót nauczyliśmy się, co jest naprawdę ważne.

Kiedyś podobno było tutaj miasto pełne ludzi.

I jest nadal, ale teraz sami ludzie są także miastem.

Oda do popiołów

Marcin Bartosz Łukasiewicz

________________________________________________

Pustynna Strefa Wysiedlenia to bardzo tajemnicze miejsce. Blisko sześćset kilometrów muru wydziela prawie trzy miliony hektarów w centrum Polski, tworząc nietypową enklawę. Lata temu niemal wszyscy mieszkańcy zostali przeniesieni w olbrzymiej akcji z powodu problemów ze skrajnym niedoborem wody. Nieliczne relacje potwierdzają jednak, że wbrew używanej przez miejscowych nazwie krajobraz Pustyni raczej nie przypomina Sahary. Wśród przerażających świadectw mówiących o całkowitym braku prawa, bandytyzmie i źle rozumianej wolności można też znaleźć o wiele mniej prawdopodobne przekazy traktujące o różnego rodzaju anomaliach… 

Reaktywowany Tygodnik Ilustrowany, pierwszy numer majowy

*

Pytasz, czemu nie siądę przy ognisku, jak wszyscy?

Nie mogę. Nie dam rady normalnie patrzeć w ogień. Już nie.

Nie wiem, czemu wydaje ci się, że każdy musi zaraz opowiadać swoją historię. To najprostsza droga do tego, żeby dostać po mordzie. Masz za dużo zębów, czy jak?

Piwo. No, tego nie odmówię. Dobra, jak chcesz. To posłuchaj, skoro tak ci zależy.

Zaczniemy od krótkiej wersji: wariatka podpaliła skansen, w którym mieszkałem z kumplami.

Co, nie wystarczy? Szlag. Przyjdzie mi zapracować na tego browara.

To było tak: mieszkaliśmy sobie z ziomkami we wsi z drewna. Mówili na to skansen, kiedyś nawet zwiedzałem taki ze szkołą. Tak, dawno, zanim Polacy postawili mur. Radziliśmy sobie całkiem nieźle, nie powiem. W miarę czyste jezioro tuż obok, filtry nie schodziły jakoś szybko. Te ściany z drewna to praktyczna rzecz na takie upały, strzecha też. O wiele lepsze niż kloce z betonu, szczególnie, jak prąd można mieć tylko z agregatu czy akumulatorów i nie ma klimy. Trafiali się podróżni, zazwyczaj uchodzili z życiem, chociaż w dalszą podróż szli, he, he, z o wiele lżejszym bagażem.

No i słuchaj tego: akurat był środek dnia. Wszyscy spali, bo słońce piekło jak cholera, a dzień wcześniej popiliśmy jak nigdy. Jeden ziomek zrobił taki bimber, że głowa mała, jebało po garze jak za dawnych czasów. Dolał jeszcze mleczka z maku, to już w ogóle impreza dzika jak kiedyś.

Budzę się na ciężkim kacu, w głowie helikopter, mam ochotę rozpierdolić sobie czaszkę o najbliższą ścianę. Zbyszek mną trzęsie, próbuje obudzić, bo wszędzie jest pełno dymu i wali spalenizną na kilometr. Wylazłem jakoś z chaty, a wokół pożar. Kurwa, jęzory ognia szły na metry w górę. Cała wiocha – i cały skansen – paliły się tak radośnie, jak gdyby ktoś ogłosił, że od jutra rozdajemy czystą wodę. Albo nie strzelamy do nieznajomych. Uciekliśmy w popłochu, a za nami szalała śmierć. Nie dość, że słońce, to jeszcze ten żar. Człowieku, myślałem, że mnie tam wysuszy momentalnie, jak buchnęło.

Zaraz natknęliśmy się na trupa. A dalej na drugiego. Dwóch naszych leżało sobie z wywróconymi na lewą stronę kieszeniami. Zbyszek przepatrzył okolicę lornetką i zauważył w oddali jakieś dwie laski, w tym jedną z kanistrem, to sprawa się rozwiązała. Każdy złapał, co się dało – a dało się niewiele, bo wszystko stało w ogniu – i ruszyliśmy za nimi. W imię sprawiedliwości, kurwa jego mać.

Okazało się jednak, że towar był mocniejszy, niż wszyscy myśleli. Jak inaczej wytłumaczyć to, że całą ekipę rozwaliły dwie gówniary, z czego jedna ledwo trzymała pistolet? Zresztą, to ona trafiła mnie w stopę. I tylko dzięki temu przeżyłem.

Kazały mi się zamknąć, obszukały chłopaków i sobie poszły. Nawet mnie nie dobiły, idiotki. Zostawiły trochę fantów, więc zebrałem, co się dało, i wróciłem do wioski. No, do popiołów. Piłem wodę z jeziora, jadłem konserwy, jak już się wystudziły. Długa historia. I nudna.

W każdym razie minęło trochę czasu, a ja zacząłem szukać. W końcu natknąłem się na trop podpalaczki pod Centralą. Moje szczęście, że niektórzy już ją kojarzyli, zresztą trudno przegapić samotną dupę z kanistrem. Najwyraźniej rozdzieliły się z tamtą drugą i teraz lazła gdzieś na północ. Ruszyłem za nią.

Byłaś tam kiedyś? Nie? Żadna strata. Szedłem coraz dalej i widziałem, jak krajobraz staje się jeszcze bardziej monotonny. W końcu miałem wrażenie, że wokół jest tylko spękana ziemia. I tyle. Jak kogoś spotykałem to mówił, że lepiej zawrócić, bo dalej nic nie ma. Zastanawiałem się, po co wariatka tam lezie, aż w końcu ochroniarz karawany powiedział mi, że tam na północy jest las.

Wyśmiałem go, gdzie las w tej części Pustyni. Ale kolejni mówili to samo: że ponoć pojawił się sam z siebie. Że miejscowi ledwie tam żyli, wyniszczeni słońcem i brakiem wody, aż nagle spod ziemi wyrósł bujny gaj. Cholera, brzmi jak bajka, ale Pustynia bywa zagadkowa. I tak rósł ten las, z gałęziami osłaniającymi przed słońcem, jakimiś zwierzakami, nawet ponoć źródło miał w samym środku. Konkret.

No i wtedy już wiedziałem. Dodaj dwa do dwóch i wyjdzie ci pięć, co? Ale od razu domyśliłem się, po co wariatka tam lezie. Normalny człowiek chciałby pożyć trochę w raju, ale nie ona. Szła go podpalić, piromanka jebana. Targała ten swój kanister, jak zawsze, zresztą ludzie z karawany ją spotkali. No, nieważne.

Miałem nadzieję, że dorwę ją na szlaku, bo na tym pustkowiu nie było gdzie się schować. Ale niestety się nie udało.

Pamiętam tamten dzień: wstałem, zjadłem coś, ruszyłem przed siebie i wyszedłem zza takiego wzniesienia. I wtedy zobaczyłem ogromną, ciemnozieloną plamę przed sobą.

Te drzewa. Mówię ci, widok piękny. Nie wiem, jak dużo mogło ich być. Setki, może tysiące. Już z oddali słyszałem dźwięki, które pamiętałem sprzed lat. Ptaki, szum liści, jakieś świerszcze i inne robaki. Dodało mi to siły, poleciałem tam jak na skrzydłach. Zdążyłem jeszcze poczuć tę świeżość, wiesz, o czym mówię? Ten zapach lasu po burzy, chociaż wcale nie padało. Uczucie, jak gdyby wskoczyć do basenu w upalny dzień. No, kiedyś. W dawnych czasach.

I tyle mi było z tego lasu, bo nagle z krzaków wyskoczyło kilkunastu typów. Miny mieli zdecydowane, więc nawet nie próbowałem cwaniakować. Rzuciłem pistolet, związali mnie, założyli opaskę na oczy i zabrali do kryjówki. A tam okazało się, że wcześniej złapali też jebaną podpalaczkę.

Niby zdjęli mi z oczu szmatę, ale to za dużo nie zmieniło. Siedzieliśmy sobie razem, w ciemności, w piwnicy czy cholera wie gdzie. Wariatka zlewała mnie, nie zwracała uwagi kompletnie, czy ją wyzywałem, czy zadawałem pytania. Zresztą, pojebana, to czego się spodziewałem? Milczała, tylko oczy jej błyszczały, jakby miała żarówkę pod kopułą.

Nie wiem, ile czasu tam siedzieliśmy. Pewnie z dobę. Trochę spałem. Domyślam się, że miejscowi zastanawiali się, co z nami zrobić. Niby nie zajebali już na start, ale wody czy żarcia też nikt nam nie dał. A kanister wariatki raczej nie zrobił dobrego wrażenia.

Nagle z zewnątrz usłyszałem strzały. Ciche, w oddali, ale przecież nie dało się ich pomylić z niczym innym. Tego dźwięku się nie zapomina. Po chwili któryś miejscowy wpadł zdyszany do piwnicy i dawaj wypytywać, czy to jakaś nasza banda czy co. Wyśmiałem go, ale zacząłem się tłumaczyć. Nie słuchał. Potrząsał kanistrem i zadawał pytania wariatce, ale w odpowiedzi dostał tylko milczenie. W końcu podszedł za blisko, a wtedy okazało się, że podpalaczka jakoś się rozwiązała. Wyrżnęła go w mordę, błyskając kastetem. Kretyni nawet dobrze jej nie przeszukali. Koleś prawie nakrył się nogami, a ona cyk za kanister i hops po schodach na górę.

Przykopałem temu miejscowemu, bo mu się należało, a potem wyciągnąłem z jego kieszeni nóż. Chwilę później biegłem już po schodach z pistoletem w dłoni, zapinając wokół bioder pas z kaburą, bo przyuważyłem w nim więcej naboi.

Miało być pięknie, a tu, że tak powiem, kurwa mać. W lesie odbywała się regularna bitwa. Kule świszczały wokół, ludzie darli się opętańczo i ginęli. Idealna okazja, żeby oberwać. Do tego przed sobą zobaczyłem leżący w gąszczu kanister. Zanim spostrzegłem, że ktoś go przestrzelił, było już za późno. W ogóle nie wiem, czemu to nie jebło, chyba powinno, nie?

Jak na zwolnionym filmie widziałem, jak jebana podpalaczka, nie dalej jak kilka metrów ode mnie, rzuca odpaloną zapałkę.

Człowieku, co to się działo. Może na krótki moment, ale płomienie strzeliły w górę jak na filmie. Wydawało mi się, że sięgają koron drzew. Ściana ognia oddzieliła mnie i wariatkę, która uśmiechnęła się jeszcze z ekstazą. W jej oczach widziałem szaleństwo, najczystsze, najgorsze szaleństwo, jakie może istnieć. Cofnąłem się przed tym nawet bardziej niż przed ogniem, potknąłem o jakiś konar i upadłem. A pożar zaczął szaleć wokół mnie.

Zacisnąłem powieki. Wszystko wróciło. Wiesz, ta ucieczka ze skansenu trwała dłużej niż opowiadałem. Zapach spalonej skóry kumpla, który trochę za późno wybiegł z domu. Wrzaski poparzonych. Wypalająca oczy jasność płomieni. Pot cuchnący strachem, bimbrem i dymem.

Przeleżałem chwilę, sparaliżowany, aż w końcu uspokoiłem się trochę i otworzyłem oczy. Ognia nie było, ten mały kanister najwyraźniej nie wystarczył. A może wariatka liczyła, że ten las będzie suchy, zniszczony słońcem i wystarczy tylko iskra?

No, ale musiałem się ruszać, bo wokół zrobiło się kiepsko. Miejscowi naparzali się z jakąś bandą, tyle zdążyłem zauważyć. Początkowo wydawało mi się, że lokalsi ogarną, ale sytuacja nagle się odwróciła. Sam nie wiem, czemu, jak gdyby te ścierwa z pustkowi zyskały nagle nową energię. W powietrzu zaroiło się od kul, a huk wystrzałów wcale nie był najgorszy. Zrobiło się głośno jak jasna cholera, słyszałem trzask miażdżonej kory, łamane gałęzie, pisk wystraszonych zwierząt, wrzask ptaków, które nagle zaczęły spadać martwe. Jakiś gość w ogólnym zamieszaniu pomylił mnie z kolegą, podniósł na nogi i kazał wiać. To wiałem razem z nim i z innymi. Bandyci pobiegli za nami.

Potem nie było czasu pytać, bo strzelali. No, to jak ktoś chce mnie zastrzelić, to nie myślę, tylko sam pociągam za spust, tak? Na szczęście lokalsi przygotowali okopy i bardziej osłonięte stanowiska, z których dało się bronić. Padło sporo trupów, las mienił się plamami krwi na ściółce. Potem ktoś dał sygnał do kontrataku. Pobiegłem z miejscowymi w dzikiej, ostatecznej szarży, posyłając w plecy uciekających kulę za kulą. Pościg trwał długo, ale dorwaliśmy wszystkich. Ostatni bandyta zginął na skraju lasu, otoczyli go i skatowali, żeby nie tracić amunicji. Tłukli typa dobrych kilka minut, i chociaż nie jestem zbyt wrażliwy, to rzygnąłem przeciągle, sucho, samą żółcią, bo nie jadłem dłuższy czas. Ktoś się opamiętał i dali w końcu spokój.

Miejscowi obiecali, że pomogą wytropić podpalaczkę. Popytałem ich nieco, kiedy wyszliśmy spomiędzy drzew, żeby sprawdzić, czy żaden z bandytów się nie wymknął. Ponoć las pojawił się pośrodku niczego, sam z siebie, dobry rok wcześniej. Próbowano utrzymać jego istnienie w tajemnicy, ale ostatecznie nie da się nie zauważyć, że ze spękanej od słońca jałowej ziemi wyrasta coś jak pierwotna puszcza. No i tutejsi nie chcieli zabijać obcych czy przypadkowych wędrowców. Ot i wyniki.

Coś dziwnego zaczęło dziać się z lasem, kiedy chcieliśmy wrócić. Gdy tylko dotknęły go pierwsze promienie zachodzącego słońca, zauważyłem, że z liści i gałęzi kapie woda. Normalnie pewnie bym się ucieszył, widok był magiczny, ale przecież nie padał deszcz. Zieleń zaczęła zanikać, robić się półprzezroczysta, niebieskawa. Miejscowi rozproszyli się: jedni tańczyli pośród lejących się z góry strumieni, inni wrzeszczeli w panice i rozpaczy, jak gdyby odkryli coś przerażającego.

Podszedłem do najbliższego drzewa. Zdawało się marnieć, kurczyć w sobie. Dotknąłem kory, która nabrała dziwnej barwy, ni to niebieskiej, ni to zielonkawej. Odsunąłem mech i poczułem, że pień był z lodu topniejącego w błyskawicznym tempie.

Wybiegłem na pustkowie. Las ginął, z każdą sekundą było go mniej. Drzewa zaczęły walić się pod własnym ciężarem i przewracać inne. W kwadrans było po wszystkim. Miejsce, gdzie jeszcze godzinę temu znajdował się bujny las, ziało pustką. Nie został nawet ślad. Nie pytaj, jak to możliwe. Widziałem tylko piasek i kilkadziesiąt trupów. Nic więcej.

Padłem na ziemię ze zmęczenia. Ten dzień był długi i ciężki, a wcześniejsza podróż też wyczerpała moje siły. Obudziłem się wraz ze wschodem słońca i poszedłem między trupy. Znalazłem mój wybebeszony plecak, obmacałem martwych bandytów i miejscowych. Część z nich ktoś już wcześniej przeszukał, ale udało mi się jakoś uzupełnić zapasy. Zauważyłem też ślady niewielkich stóp, należących zdecydowanie do podpalaczki. Musiała uciec i widzieć wszystko z oddali, a potem wróciła. Zabrała swój plecak i trochę fantów. Ominęła mnie szerokim łukiem i poszła z powrotem, na południe. A ja nie miałem dość siły, żeby od razu ją dorwać.

Ot i tyle. Koniec, cała historia. Dalej szukam wariatki. Tyle, że już nigdy nie siądę przy ogniu. Może jak ją dorwę to się to zmieni? Ciężko powiedzieć.

Przy okazji, nie widziałaś ostatnio szalonej podpalaczki z kanistrem?

Turystyka emocjonalna

Hela Motyl

________________________________________________

Wita go ten specyficzny, nieokreślony zapach, który kojarzy się ze starością i stęchlizną. Nie powinien być tu wyczuwalny. Budynek jest nowy, czysty, o białych ścianach i lakierowanej podłodze. Na przezroczystym, wypolerowanym stoliku stoi odświeżacz powietrza – jeden z tych najpopularniejszych, które mają oddawać „świeżą woń natury”, cokolwiek to oznacza. Co kilkadziesiąt sekund wydaje ciche syknięcie i uwalnia delikatną mgiełkę sztucznego aromatu. Wszędzie wokół czuć środki dezynfekujące – obsługa sprzątająca wyraźnie ich nie żałuje. A jednak zgniły, mdlący zapach wydaje się nad tym wszystkim dominować. 

Może tylko go sobie wyobraża?

W każdym razie dziewczyna, przydzielona do oprowadzenia go po kompleksie (cholera, zapomniał jej imienia), wydaje się niczego nie zauważać.

Pokoik, do którego właśnie weszli, trochę go zaskakuje. Niewielkie wymiary go nie zaskoczyły. Brak okien też przewidział, lampy imitujące światło słoneczne to stary wynalazek. Ale nie spodziewał się takiego… oprzyrządowania.

Mebel, umieszczony idealnie na środku pokoju, już sam w sobie nie sprawia najsympatyczniejszego wrażenia. W teorii fotele miały być przytulne, wygodne, dopasowane do potrzeb użytkowników, zapewniające – by zacytować slogan reklamowy – „wielogodzinny komfort i stymulację receptorów dotyku”. Być może była to prawda. Ale słowo przytulne wydaje się nieco na wyrost. Jaskrawozielone siedzenie, obite śliskim materiałem, przypomina bardziej część wyposażenia gabinetu dentystycznego. 

Nie zmienia to faktu, że starszy mężczyzna, w owym fotelu usadowiony, rzeczywiście wygląda na spokojnego i zrelaksowanego. I wszystko byłoby w porządku, nie do Franka przecież należy ocenianie wyborów estetycznych zarządu placówki. Ale jednej uwagi nie potrafi sobie darować.

– Czy naprawdę jest potrzebne aż takie okablowanie? – Nie może oderwać wzroku od sieci dziesiątek przewodów, wiodących od generatora do wszczepów na siwej głowie staruszka. Ma wrażenie, że dosłownie widzi przeskakującą wzdłuż nich iskrę. – Nie można było tego zrobić jakoś mniej inwazyjnie? 

– Technologia jest dokładnie ta sama, której wszyscy używamy. – Dziewczyna nie wydaje się przejęta. – Po prostu im droższe tym mniejsze i ładniejsze, a im tańsze tym… no, sam pan widzi. Wie pan, jakie są dotacje państwowe na domy spokojnej starości. Nikomu się krzywda nie dzieje. A dla ludzi w ich wieku to i tak, wie pan, wszystkie współczesne metody są tak samo dziwne. 

– Mhm. 

– No, a teraz do konkretów – ucina wątek dziewczyna. Gdzieś z tyłu budynku rozlega się cichy alarm, ale po chwili milknie. – Proszę spojrzeć, o tutaj, oni wszyscy na nadgarstkach mają zegarki. Po wejściu pan za każdym razem podchodzi, skanuje parametry, to jest temperaturę, tętno i ciśnienie, a potem trzeba sprawdzić stan kroplówek… 

***

Dopiero następnego dnia, będąc na zmianie już z inną opiekunką (jej imię zapamiętał) udaje mu się zebrać w sobie na tyle, żeby zapytać.

– Katja, co oni tu właściwie oglądają? 

– Nie wiesz? – dziwi się. – Najbardziej klasyczny zestaw, ten sam co w hospicjach. „Wspomnienia idealnego życia – dzieciństwo i młodość”, to chyba oficjalna nazwa w sprzedaży. My ten typ nazywamy turystyką emocjonalną. Wiesz, doświadczają takich ugrzecznionych, podkoloryzowanych, uniwersalnych wspomnień. Ciepły dom, ogródek, matka piekąca chleb, spacery z psem… I mają tam opcje podróżowania po podstawowych krajach, takich co każdy uważa, że by chciał zobaczyć, typu Egipt, Grecja, Hawaje. I zawsze jest tam lato albo zima, co szczerze mówiąc mnie by chyba wkurzało – dodaje, lekko marszcząc nos. – Lubię jesień. No ale, projekt był oparty na wielu badaniach i ankietach, więc nie może być im tak źle. 

– I nikt nie narzeka? W sensie, nie wiem, nie budzą się z krzykiem, bo im się przypomina, że ich własny pies, z którym chodzili na spacer, wpadł kiedyś pod auto? Albo ta cała rzecz z matką, jak mam być szczery, to obecność mojej nie byłaby zbyt odprężająca. 

– No ale wiesz, to przecież nie byłaby twoja matka, tylko taka… ogólna. Bezproblemowa. Każdy ma w głowie jakąś figurę dobrej matki, nawet jeśli tylko fikcyjną. 

– I wszyscy tak grzecznie tkwią w tym idealnym świecie? Serio? 

Katja wywraca oczami.

– Mieliśmy cię oszczędzić jako nowicjusza, ale skoro taki jesteś ciekawy, to cię zapoznam z panią Mają. 

***

Ach, a więc to stąd co jakiś czas dobiegał ten irytujący dźwięk alarmu.

– Pani Maju, przecież tłumaczyliśmy – wzdycha Katja, wchodząc do pokoju stanowczym krokiem. Frank niepewnie drepcze za nią. – Nie można za każdym razem w tym miejscu wciskać klawisza alarmowego, to stresuje innych lokatorów. 

– To nie pasuje – mówi cicho kobieta. Ma cichy głos i nieobecne spojrzenie, ale nagle jej wzrok skupia się na postaci Franka i wydaje się trochę rozjaśniać. Brzmi pewniej. – Tak nie było. 

– Jak nie było? – pyta więc, podświadomie ściszając głos. 

– Nie było tak pusto. Tu był las. 

– Las? – powtarza Frank, czując się trochę głupio. 

– Las. Teraz są tylko ogrody. Nie miałam koło domu ogrodu. Był las. 

– Rozumiem – mówi pocieszająco. Patrzy na Katję, która chyba właśnie zmienia proporcje środka uspokajającego w kroplówce. 

– Naprawcie to. Wszystko jest źle. 

– Postaramy się. 

Kiedy tylko wychodzą, Frank rzuca Katji wymowne spojrzenie.

– Wiem, o co zapytasz. – Krzywi się. – I nie, nie możemy. Możemy pisać do obsługi z prośbą o dodanie jakichś małych elementów, wiesz, obrazek na ścianie, inny kolor ściany, inna rasa psa. Ale z czymś tak dużym nie przejdzie, już próbowaliśmy. Odpisali nam, że nie rozumiemy, ile czasu i pracy zajmuje taka projekcja lasu. Muszą być szumy liści, cienie, różne roślinki, biegające zwierzątka, śpiew ptaków… Musielibyśmy mnóstwo dopłacić. Jak za cały nowy projekt. 

Frank nie może jednak wyprzeć z pamięci zamglonych, smutnych oczu pani Mai.

– A gdyby tak bez tego? 

– Jak bez tego? 

– Zobaczysz. 

***

Od początku następnego tygodnia w budynku nie słychać już alarmu.

– Udało ci się – mówi z podziwem Katja, kiedy następnym razem spotykają się na wspólnej zmianie. – Musisz mieć niezły dar przekonywania. 

– Uprościłem sprawę – wyjaśnia Frank. – Zrobili jej martwy las. 

– Zrobili jej co? 

– Martwy las. No wiesz. Po prostu takie ciągnące się sterty pościnanych, suchych drzew. Nie da się tamtędy chodzić, zwierzątek nie ma, żadne liście nie szumią. Ale technicznie rzecz biorąc, las jest. Nie zniknął. 

– To chyba… niezbyt szczęśliwy widok. 

– Może właśnie o to chodzi? 

Matko! On nas wszystkich pozabija!

Aneta Pazdan

________________________________________________

Stojąc pochylony nad umywalką, próbuję zmyć z dłoni krew. Słyszę, jak w sąsiednim pomieszczeniu Lana wymiotuje, ale nie mogę i nie chcę jej pomóc. Pocieram skórę ostrą drucianą szczotką niezliczoną ilość razy, aż mam wrażenie, że zedrę ją razem z mięśniami do gołych kości. Czerwone plamy śmieją mi się w twarz. 

Spoglądam w lustro. Widzę ziemistą cerę i podkrążone oczy. Nagle wszystko wydaje mi się bezsensowne. Fakt, że robimy te okropności dla kogoś, kto nie jest człowiekiem, aby przebłagać go w imię naszych nienarodzonych dzieci i tych, które wprawdzie się narodziły, ale bardzo szybko zapadną się pod ziemię.

– Ty mnie, czy ja ciebie? 

Przenoszę wzrok na Lanę. Stoi w progu, drżąca i całkiem siwa mimo swoich raptem dwudziestu ośmiu lat. W ciągu ostatniego roku postarzała się jakoś dwukrotnie. Fizycznie i duchowo.

– Jak wolisz – odpowiadam sucho. Chciałbym coś poczuć. Nie czuję nic. 

– Ty mnie – odpowiada po namyśle. – Nie chcę… nie chcę wiedzieć, czy nas przyjmie. 

Dwie godziny później Lana zrzuca ubrania i wchodzi na bezlistne drzewo. Opiera nogi o nagie gałęzie, ręce kładzie na moich plecach. Podtrzymujemy się wzajemnie, aby nie spaść, gdy stojąc na drabinie przybijam ją do pnia, jak do krzyża.

Powoli przykładam gwóźdź do chudego nadgarstka i uderzam w niego młotkiem. Krew tryska mi na klatkę piersiową, krzyk Lany mrozi krew w żyłach.

Unurzany we krwi schodzę na dół, nie przejmując się tym, że kobieta traci nagle oparcie i cały ciężar ciała opiera się już tylko na gwoździach, co wywołuje kolejną falę bólu. Prawie już nie ma siły krzyczeć, jej głos jest coraz słabszy. A ja oglądam swoje dzieło.

Ukrzyżowaliśmy wraz z Laną pięćdziesięciu nieszczęśników, nim ustaliliśmy, że ostatnią, pięćdziesiątą pierwszą ofiarą, będzie jedno z nas

Sądziliśmy, że to właściwe, poświęcić się dla sprawy. Teraz jednak, gdy patrzę na cierpiących, wszystko wydaje się bezsensowne.

Widuję duchy drzew. Mama mówi, że rośliny nie mają duszy, ale co ona może wiedzieć? Mają dusze, żyją i umierają jak my. Nie wierzą w Boga ani diabła, ale znają pojęcie sądu ostatecznego. Dla nich ten dzień też kiedyś nadejdzie.

Wracam do domu. Mieszkaliśmy z Laną na skraju lasu, więc w każdy weekend mogliśmy godzinami spacerować, zbierać grzyby, maliny, kąpać się w leśnym strumyku bez ubrań i obserwować zwierzęta.

To ona wybrała to miejsce. Od dziecka była bardzo mocno związana z naturą. Zawsze powtarzała, że podoba jej się perspektywa bliskości ukochanych drzew. Ale było coś jeszcze, do czego przyznała się dopiero wiele lat po tym, jak ją pokochałem. W dniu naszego ślubu.

– Tutaj się zacznie. 

– Co takiego? 

– Największa próba w naszym życiu. 

Wspinam się na dach, skąd mam idealny widok na okolicę. Wcześniej spędzaliśmy tam z Laną letnie wieczory, rozkoszując się słodyczą wina i obserwując nasz ukochany las, ale teraz niewiele już z niego zostało. Zaledwie garstka bezlistnych pni, smutne wspomnienie po tym, co kiedyś umiłowaliśmy. Na każdym wisi zakrwawiony, konający w męczarniach człowiek.

– Przyjmiesz naszą ofiarę? 

Nhorto nie odpowiada. Wiedziałem, że nie da mi jasnej odpowiedzi, ale liczyłem chociaż na jakąś wskazówkę. Nagle zaczynam żałować, że nie zdecydowałem się na ukrzyżowanie. Mnóstwo bólu i upokorzenia, ale niedługo ofiary odzyskają spokój. Ja zostanę. Samotny, czekający na znak. Jako obserwator niemający wpływu na wynik rozgrywki.

Lana to wiedziała. Dlatego dała mi wybór. Nie mogę znieść myśli, że wisi tam teraz, samotna, spragniona, zapłakana, szukająca mnie wzrokiem. Obiecaliśmy sobie, że żadne z nas wróci na miejsce naszej obrzydliwej zbrodni, dopóki nie pozna odpowiedzi, ale mam ochotę tam pójść, przytulić ją, powiedzieć, że wszystko będzie dobrze.

Patrzę na Nhorto. Wygląda jak osobliwe drzewo, ale nim nie jest. Ma coś koło kilkuset pni łączących się ze sobą gdzieś głęboko w podziemnym królestwie. Gałęzie przypominają kosy i są tak ostre, że jednym ruchem mogły powalić kilkanaście drzew jednocześnie, aż nasz piękny las zmienił się w cmentarzysko.

– Nienawidzę cię – szepczę. 

Znowu nie odpowiada. Słyszy mnie, ale jestem mu obojętny. Nic nieznaczący pyłek, jedna kropla wody w morzu. Ma do wykonania zadanie, a ja jestem zaledwie robakiem, który próbuje mu przeszkodzić, składając ofiarę z pięćdziesięciu jeden innych robaków.

Wiem, że poniesiemy porażkę. Lana jeszcze się pewnie łudzi, ale nie ma pojęcia o niczym.

Wiem coraz więcej o tej mitologii. Nhorto to ich żniwiarz. Ten, który dokona sądu ostatecznego. Zabije wszystkie drzewa, aby mogły się odrodzić gdzieś na innej planecie, dać początek nowemu życiu.

– Mamo, jak się nazywa ten pan, który zdradził Jezusa? 

– Judasz. 

– Właśnie. Oni też mają swojego Judasza! 

To znaczy… będą mieć. Kiedyś, kiedy wszystko się rozpocznie.

Mama twierdzi, że mam zbyt bujną wyobraźnię. Potem, pewnego dnia opowiadam jej o jabłonce, na której pniu wyryła dwa imiona – swoje i swojej pierwszej miłości.

– Miał na imię Patrycjusz – chichoczę. – Śmiesznie. 

Od tamtej pory mama słucha mnie uważniej i już nie narzeka na moją wyobraźnię. Nigdy nikomu nie powiedziała, jak miał na imię jej pierwszy, sekretny ukochany.

Upijam się do nieprzytomności, aby jakoś znieść to, co się wydarzyło. Wstaję koło południa, wypijam duszkiem pół butelki wody. Z suchym jak kołek językiem, drżącymi dłońmi i zawrotami głowy nie jest łatwo wspiąć się na dach, ale muszę to zrobić.

Odnotowuję, że nic się nie zmieniło. Pięćdziesiąt jeden osób wciąż kona na osobliwych krzyżach. Nie muszę ich liczyć, znam położenie ostatnich ocalałych drzew praktycznie na pamięć.

Idę z powrotem na dół i upijam się kolejny raz. I kolejny. Aby nie myśleć o nagiej, upokorzonej Lanie. Aby nie pamiętać niezliczonych krzyków, gdy wbijaliśmy gwoździe w dziesiątki nadgarstków i stóp. Aby zapomnieć o tryskającej krwi i zmęczonym, zimnym spojrzeniu mojej żony.

– Mam dość – powiedziała mi, gdy ukrzyżowaliśmy dziesiątego nieszczęśnika. Był otumaniony narkotykami i alkoholem, ale gdy tylko zimny metal wbił się w jego ciało, natychmiast odzyskał świadomość i zaczął ciskać w nas wszystkimi znanymi przekleństwami. – Czy dobrze robimy? Czy nas wysłucha? 

– Mówiłaś, że jest nadzieja. 

Wzruszyła ramionami. Nie mogła mi dać gwarancji. Od dziecka widywała duchy drzew i wiedziała o zbliżającym się sądzie ostatecznym, który całkowicie przypadkowo i bez żadnego głębszego celu okaże się także naszą zagładą. Bez drzew nie przetrwamy. Zrobiliśmy więc wszystko, aby go powstrzymać. Czy jednak na pewno?

Budzę się z kolejnego pijackiego amoku jakiś tydzień później. Nie mam pojęcia, czy którakolwiek z ofiar jeszcze żyje. Gdy wspinam się na dach, zauważam, że Nhorto zakończył istnienie trzech kolejnych drzewo-krzyży. Widzę powalone pnie z przybitymi do nich drobnymi sylwetkami.

Ofiara została odrzucona.

Śnię o tym, że się duszę. Po prostu nie mogę złapać tchu i czuję, jak uchodzi ze mnie życie. Obserwuje mnie drzewo. Jest nieduże. Chodzę wtedy do ostatniej klasy podstawówki, a sięga mi zaledwie ramienia. Ale jego wygląd i zimne spojrzenie bez oczu budzi we mnie przerażenie.

Budzę się z płaczem. Wołam mamę tak długo, aż przybiega zdenerwowana, siada obok mnie na łóżku, przytula. Pyta, czy coś mi się stało.

– Matko! To drzewo! On nas wszystkich pozabija! 

Gdy się uspokajam, dochodzę do wniosku, że Nhorto nie chce naszej śmierci. Ma do wykonania zadanie, które całkiem przypadkowo sprawi, że zabraknie nam tlenu.

Widuję go jeszcze wiele razy. Nie tylko w snach, ale także na jawie. Nie jest duchem, ale nie jest też zwyczajną rośliną. Inne drzewa czują przed nim respekt, chyba też się go boją. Zarówno te żywe, jak i ulotne wspomnienia tych, które odeszły.

– Wiem, gdzie wszystko się rozpocznie – mówię do mamy trzy lata później, gdy jemy śniadanie w kuchni. Szykuję się wtedy do egzaminu gimnazjalnego, ale zupełnie co innego zajmuje mi głowę. – Wiem też, że pięćdziesiąt jeden to ich święta liczba. Muszę jeszcze znaleźć ich Judasza. 

– Dziecko. – Mama załamuje ręce. – Weź się, proszę, za naukę. Musisz dostać się do dobrego liceum. 

– Próbuję zapobiec zagładzie – odpowiadam. – To ważniejsze niż nauka. 

Obserwuję, jak Nhorto powoli, drzewo po drzewie, odrzuca nasze ofiary. Zresztą odrzuca to złe słowo, bo wskazuje na intencjonalność. On jest obojętny wobec ukrzyżowanych, cierpiących ludzi. Obojętne mu są wszystkie błagania, jakie zapewne wznosi Lana. Wykonuje swoją pracę, a my jedynie stoimy mu na drodze.

Któregoś dnia budzę się i widzę, że odszedł. Dokończył swoje zadanie. W okolicy nie ma już ani jednego drzewa, więc przemieścił się i teraz być może dokonuje sądu ostatecznego na drugim końcu świata. Albo w sąsiednim mieście.

Dobijam jedną osobę, która jakimś cudem przeżyła do tego czasu, grzebię wszystkie pięćdziesiąt ciał. Na koniec zostawiam Lanę. Jest wychudzona, wymizerowana, ma wykrzywioną bólem twarz i rozszarpane na strzępy usta. Nie potrafię poznać, jak długo nie żyje. To pewnie i tak nie ma znaczenia. 

To powinienem być ja. Lana powinna mnie ukrzyżować, a teraz pogrzebać.

Bardzo ją kochałem. Moje intencje nie były do końca czyste, gdy zapraszałem ją na pierwszą randkę, ale ostatecznie polubiłem spędzać z nią czas, polubiłem naszą małą codzienność. To, w jaki sposób odgarniała włosy, gdy była zdenerwowana. Tosty i kawę, jakie serwowała mi każdej niedzieli rano. Jej nieco zbyt ordynarny śmiech.

Grzebię także i ją. Nie ma już mojej żony. Odeszła razem z drzewami, które tak mocno kochała.

Nigdy nie dałem jej tego odczuć, ale w myślach zawsze nieco szydziłem z jej wielkiego planu zbawienia całego życia. Akcji ratunkowej, która kazała jej zamieszkać w miejscu, gdzie wszystko się zacznie. Nie dlatego, że jej nie wierzyłem. Wiedziałem, że mówi prawdę.

To po prostu śmieszne, że cały czas gorąco wierzyła, iż może powstrzymać coś tak pradawnego i nieuniknionego, jak sąd ostateczny.

– Mamo? 

– Tak, córeczko? 

– Przepraszam. Tak bardzo cię przepraszam. Próbuję go odnaleźć. Wiem, gdzie wszystko się zacznie. Ale chyba nie potrafię tego powstrzymać. 

Chodzę po pobojowisku. Miejscu, gdzie niegdyś rósł ukochany przeze mnie i moją żonę las. Nasze małe królestwo. Mam coraz mniej tlenu, ale nic nie szkodzi. Krążę wśród trupów i szukam tej jednej, drobnej rzeczy.

Powalone drzewa milczą. Tym razem milczą naprawdę. Przez lata czyniły mi wyrzuty, zarówno te martwe, jak i żywe. Nie tylko Lanę prześladowały, mnie także. A jednak ją kochały, mnie nienawidziły.

Teraz nie słyszę nic. Odeszły. Są szczęśliwe. Sąd ostateczny budzi lęk i smutek, ale niesłusznie. Dla nas, tych, którzy zostali, jest to przykre. Cierpimy żałobę, tęsknimy. Jednak zagłada jest zawsze szansą na coś lepszego. Lana tego nie rozumiała. Ja wiedziałem.

W końcu je znajduję. Stertę niepozornych nasion. Z jednego wyrósł zalążek, w którym Nhorto mógł się zadomowić i zacząć swój proces.

To ja pewnej nocy je tutaj przyniosłem. Wziąłem garść nasion i rzuciłem na ziemię. Nigdy ich nie liczyłem, ale lubię myśleć, że było ich trzydzieści. Moje własne srebrniki.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Ironia lasu

Magdalena Kopała

________________________________________________

„Betonowe lasy mokną, wiatr wieje w okno,

siedzę w oknie i wdycham samotność (...)”.

donGURALesko

Betonowe lasy mokną, Totem leśnych ludzi

O tej porze roku las za blokami był jeszcze całkiem śpiący i bardziej szary niż zielony. Ciemne plamy iglaków wybijały się spomiędzy pozornie bezładnych, burych zarośli. W strugach deszczu błyszczały niemal odświętnie. 

Życie w trybie praca, wolne, praca, wolne, praca i dwa dni wolnego miało swoje plusy. Człowiek nawet miał motywację, żeby zapierdalać, bo wiedział, że za chwilę będzie mógł się całkiem legalnie… opierdalać.

Dziś miała wolne, a to oznaczało dzień z internetem.

A raczej chwilę, bo na każdego przypadało dwadzieścia minut, raz w tygodniu.

Ludzie pisali do krewnych z innych dzielnic i odbierali wiadomości. Jak kabel się zepsuł, to był zgon. Nie tak łatwo było potem wcisnąć się w napięty harmonogram.

Ale ona nie miała do kogo pisać.

Szukała rośliny.

***

Każdy dzień mógł być właśnie tym, w którym na giełdzie pojawi się w końcu coś nowego. Nie wybrzydzała, ale od dawna nie było zupełnie nic. Z osiedli obok miała już wszystko. Z resztą, co tak naprawdę mogły jej zaproponować? To ich las był zdecydowanie najlepszy. Może nie największy, może trochę chaotyczny, ale na pewno najstarszy. A, i najbardziej różnorodny.

Była z niego naprawdę dumna. Co najmniej tak bardzo, jakby sama go zakładała i obrabiała, a nie tylko doglądała.

Bo w sumie z lasem nie trzeba było robić zbyt wiele. Wystarczyło nie kombinować zanadto i za bardzo mu nie przeszkadzać. Sadzić daleko od dużych korzeni, nie mieszać kwasowych z zasadowymi, a reszta… Działa się sama.

Wyszła z mieszkania, przy okazji blokując drzwi, żeby przeciąg wywietrzył smrodki nocy. Nikt nie zamykał na klucz, bo i co mieli chować, i przed kim? Dawno nikt nie miał nic, co warto byłoby ukraść. A raczej dla czego warto było narazić się na ostracyzm i inne osiedle. Bo jeżeli byłeś skądinąd, to musiałeś coś przeskrobać.

W korytarzu kilka pięter niżej szumiały kompiki. Cześć-cześć, cześć-cześć, niewielka grupka już czekała w wesołych nastrojach. Warto było przyjść trochę wcześniej, bo jak restart się trafił albo akurat padł prąd, to nagle robiło się nerwowo i trzeba było pilnować swojej kolejki.

Napawała się tą chwilą, pozwalając adrenalinie cudownie rozlać się po ciele i rozgrzać skostniałe mięśnie. Dobrze wiedziała, że za dokładnie dwadzieścia jeden minut poczuje znajomy zawód, bo znowu będzie wielkie nic. Ale na razie, nadnercza szalały, a ta chwila była jej.

I pyk. Śmieszny komputerek z początków dwudziestego pierwszego wieku zabuczał jeszcze donośniej. Zalogowało się dziesięć osób. Sporo, ale zbliżała się wiosna i ludzie zaczynali polować. Logi jasno pokazywały, że trafiło się paru cwaniaczków, podkupujących czyjś czas na forum i polujących nawet o dzień drogi stąd. Daleko. Konkurencja była duża.

Ale po kwadransie wciąż była kicha. Zastanawiała się, wystawić coś na wabia? Ale nie. Jeszcze faktycznie doszłoby do transakcji, a jej się po prostu nie chciało. Nie musiała, a energię trzeba było oszczędzać, zwłaszcza na przedwiośniu.

Gdy na ekranie pojawiła się nigdy wcześniej niewidziana nazwa, przez moment nie uwierzyła. Jest.

***

Minusem wolnych dni było to, że działo się jeszcze mniej niż zwykle. Żeby się napić bez karcących spojrzeń, trzeba było poczekać do wieczora. No, chociaż do siedemnastej, bo szesnasta była już zbyt podejrzana, jakby zależało ci trochę za bardzo. Nawet w kapsle nie można było pograć, bo i tak już wszystkie poszły do przetopienia.

Deszcz szumiał jak pusty program w radio. Podobno mózg zużywa energii najwięcej, co jest bez sensu, bo jak nic nie robisz, to mógłbyś chociaż nie zużywać energii wcale, a tak – marnotrawisz.

W taki dzień, jak dziś, coś mogłoby się…

– Pójdziesz ze mną po roślinę? 

***

Dalej padało. Nie głośno, nie ulewnie, ale jednostajnie. I ciągle. Po kilku dniach szum wwiercał się w głowę i już tam zostawał. Nawet przez sen było go słychać.

Szukała ziaren na wymianę i myślała sobie, że lepiej jak pada teraz, to ziemia będzie fajnie rozmiękczona, a potem mogą wypłynąć wszystkie pestki. Zupełnie jak parę lat temu. Zdążyli posadzić, a potem nie nadążali za nimi latać. Kiepski to był rok. Musieli rozebrać całe piętro, żeby jakoś nadrobić straty, a i tak przez pół zimy jedli grzyby.

– To po co nam… kolejna roślina? – Apatia w jego głosie sugerowała, że był osobą, która mogłaby jeść grzyby codziennie, o ile tylko nie trzeba byłoby po nie chodzić. Sugerowała także, że już żałował wypowiedzianych w złą godzinę życzeń. Ale o tym wiedział tylko on. 

– Bo każda roślina, to… – krzątała się wśród pojemników, puszek i worków porozkładanych na półkach ze starych mebli – większa bioróżnorodność. – Jedna z puszek zachwiała się niebezpiecznie na brzegu półki, ale ją złapała. – A w dodatku ta jest jadalna, a od dwóch lat nie mieliśmy żadnej nowej jadalnej rośliny. Ma białko. I trzy razy więcej tłuszczu niż groch. I umie wiązać azot z powietrza. – Uniosła brwi i wyraźnie czekała na aprobatę dla tych niezwykłych roślinnych umiejętności. Nie doczekała się. – I zostawiać go w ziemi. – Dała mu jeszcze jedną szansę. 

Faktycznie poczuł się zobowiązany coś powiedzieć.

– Liśćmi? 

Czasem zastanawiała się, jak to możliwe, żeby ludzie tak durni dożywali w tych czasach niemal dwudziestki.

– NIEEE. – starała się wymyślić coś wyszczekanego. W końcu odpuściła. 

– Taaak. – Zrezygnowana odstawiła na miejsce ostatni worek. 

***

Wieczorem jeszcze długo leżała, gapiąc się na prawie czarny zarys lasu.

Wysiew dopiero za dwa miesiące.

Lepiej do tunelu, czy do szklarni?

Do tunelu. Nie, do szklarni będzie bezpieczniej. Ale jak popali? A jak przyjdą przymrozki?

Spokojnie.

Tunel wystarczy.

Szczyt trzydziestego drugiego cyklu słonecznego miał przypadać już za rok.

Przymrozki były więc mniejszym problemem.

Szum deszczu falował jak szum morza. To tylko samochody. Nie motorówka, a motocykl ścigający się na światłach.

Śniła wspomnienia babci. A może prababci? Młoda kobieta wychodzi na ulicę. Jest noc, ale wokół idzie mnóstwo innych ludzi. To jej mama. Niebo ma jakiś dziwny, purpurowy kolor. W mieście nie pali się ani jedno światło.

Ludzie idą, bo nie wiedzą, co robić.

A potem wymyślili las. I że las to życie.

Jak zrobi się jeszcze cieplej, to będzie można uprawiać kakao. I kaktusy. Nie zapomnij o kaktusach. Takich wieeelkich, z których można robić skóry, a z kwiatów alkohol. Jak mu tam było? A, kaktusówka, kaktusówkę można z nich pędzić.

Las też zaczął pędzić. Im bloki robiły się mniejsze, tym las szybciej się rozrastał i piął do góry. Przechodził przez uliczki, wrastał w parkingi, zaglądał do ciemnych okien w końcu śpiącego miasta.

Rybitwy drące ryje. Te na pewno były prawdziwe.

Usiadła gwałtownie na łóżku. Adrenalina znowu krążyła.

Deszcz zelżał. Trzeba było iść.

***

Poranne słońce barwiło bloki na pomarańczowo. Zwinnie ślizgało się po gotowych do rozbiórki prętach i odbijało w nielicznych szybach, jakby wciąż nie do końca pewne, czy opłaca się w ogóle wychodzić, skoro zaraz i tak pewnie znów zacznie padać.

Już czekał.

– To co? Po buchu na dobrą podróż? 

Benzyna pachniała pięknie. Jej zapach mieszał się z bąkami sinic i bakterii, zapachem geosminy po deszczu.

– Dostałem ją na szesnaste urodziny. – Najwyraźniej można było być dumnym także z zapalniczki. – Korzystam na specjalne okazje. 

– Chyba nie było ich dotąd zbyt wiele? 

Duma ustąpiła miejsca zmieszaniu.

– No nie. 

Wystarczyło dosłownie parę kroków, żeby wyjść z ich betonowej enklawy do labiryntu łukowatych, leśnych ścieżek, zaprojektowanych przede wszystkim po to, aby jak najwięcej miejsca zostawić roślinom. Czasem skręcały, aby ominąć jakieś większe drzewo, spotykały się po kilka i znów rozchodziły na mniejsze, niekiedy tylko na szerokość stopy.

Las dawał im wszystko, odkąd świat postanowił im wszystko zabrać. Byli za młodzi, żeby to pamiętać, ale jej babcia tęskniła, szczególnie za kakao. Opowiadała, że tata zawsze robił je z masłem. Ciężko było to sobie wyobrazić. Próbowała kiedyś przyrządzić tak kawę z żołędzi, ale wyszła jeszcze paskudniejsza niż zwykle.

Za lasem, aż do rzeki, rozciągały się pola. Wąski pasek między ich lasem i trasą – kolejnym paskiem, tym razem spękanego asfaltu. Wciąż tak na nią mówili, chociaż ostatni samochód przejechał tędy pewnie z dobre trzydzieści lat temu.

Rozmowa kleiła się gorzej niż gacie do dupy.

– Może ciastko? – Starała się być miła, bo uwaga o zapalniczce wyraźnie przygasiła entuzjazm wyprawy. – Zrobiłam je z fasoli! – Jej uśmiech sugerował, że jest pyszne, ale kiedyś już dał się nabrać. Rozsądek podpowiadał mu, że znów pożałuje, ale jak nie weźmie, to pożałuje bardziej. 

Przez chwilę żuli, dalej w milczeniu.

– A wiesz, mam gdzieś zdjęcie, jak moja mała babka stoi na tle tych bloków. To chyba było jakoś na początku pierwszej epidemii, zanim jeszcze… Niewiele się w sumie od tego czasu zmieniło. 

– Tak? To bardzo ciekawe. 

– Stoi o, tutaj. 

Ze zdjęcia zerkała mała dziewczynka. Małe, czarne oczka błyszczały spod granatowej czapki z różowym motylkiem. Znajome oczy.

Bloki wyglądały imponująco. Jeden rząd po piętnaście pięter i drugi po dziesięć. Dziś sięgały maksymalnie do szóstego.

Za to las… Las był malutki, zamiast pól była trawa, a po trasie hulały samochody zamiast wiatru.

– No i patrz. – Był las bloków, a teraz jest las… no, las roślin. Ironia losu, co? 

– Chyba ironia lasu. 

– Co? 

– Nic, zbieraj szpej i lecimy. 

Znów zrobiło się niezręcznie. Buty chlupały w płytkich kałużach.

– A czy… Ona też była rośliniarą? – Dzielnie próbował zagaić rozmowę, a temat roślin zawsze był u niej bezpieczny. Szybko można było się wyłączyć. 

– Jesteśmy rośliniarami co najmniej od czterech pokoleń. 

Deszcz znów zaczynał szumieć.

– A po co my właściwie idziemy na ten Grochów? – Postanowił spróbować po raz ostatni. 

– Na Grochów? Po ciecierzycę! 

Gromowładny

Jacek Małas

________________________________________________

Kolory były zbyt właściwe.

Miały dodatkowy wymiar. Miały ciężar skierowany do wewnątrz. Miały smak niemożliwych krzywych. Zwijały się w zapachy prostopadłe do światła. Były chimeryczne: hiperboliczne, stygijskie i samolśniące, wszystkie naraz.

Jednocześnie były bardziej – silniej – realne niż cokolwiek, co Dyes widział w życiu i po nim. Nie sądził, że zdarzy mu się to drugi raz.

Powiedzieć, że obraz widziany przez dziurę w ścianie Nieba przyciągał wzrok, to jak nazwać magmę ciepłą czy huragan powiewem. Prawda, w ogólnym sensie. Niepojęte niedopowiedzenie w każdym innym.

Dyes ukroił kolejną sekundę.

Niebiańskie bramy, zniszczone ciśniętym przez niego piorunem, podjęły zawieszony ruch. Wokół niego runęły tony anielskiego żelaza i eksplodowały łomotem. Nagły hałas pomógł mu uwolnić wzrok od wyrwy i nadrzeczywistego obrazu za nią.

Niebo było martwe i puste. Nie było szczątków, śladów walki, zniszczeń. Nie było zniszczeń oprócz najbardziej widocznego.

Dyes dopuścił do siebie kolejną sekundę. Jego szaty załopotały w podmuchu wiatru. W powietrzu zawirowały pióra zgładzonych aniołów. Do końca broniły mu dostępu, ich dusze rozszarpywane ostrzem jego umysłu, ich metaliczne ciała rozrywane błyskawicami z jego dłoni; musiały nie wiedzieć, że pełnią straż na próżno.

Tron był pusty, a przed nim Drzewo przebijało posadzkę i sufit, a przed Drzewem znajdowała się studnia. Sadzawka. Fontanna.

Woda była chłodna i odświeżająca; wnikała w głąb jego istoty w rytm ciętego czasu, każdy łyk rozszerzał umysł nabrzmiewającą wiedzą.

***

Dyes Gromowładny. Król Zdobywca. Ascendent. Ten, który wyjrzał poza swoje zmysły i znalazł więcej, niż człowiek powinien być w stanie znieść. Ten, który wspiął się po Drzewie aż do zaświatów. Jeszcze go nazwą własnymi tytułami i imionami, uczynią bogami i herosami swoich własnych, małych, nieważnych religii. Każda będzie niosła odprysk Prawdy, ale wszystkie się będą mylić co do tego, co po końcu.

Kiedyś zaświaty może i były miejscem odpoczynku dla zmarłych; zmarłych ze wszystkich Ziemi, jak teraz rozumiał. Każda na innej Gałęzi Drzewa; teraz widział, że nie wspinał się w górę, lecz w dół. Niebo było na pniu, a wszystkie ludzkości zsuwały się po nim w końcu tutaj.

Niebo zatem było rezerwatem, chroniącym przed zsuwaniem się dalej, w nicość. Zatem kiedy powstała Wyrwa…

W tym wszystkim pobrzmiewała nuta fałszu.

Dyes napił się jeszcze, usiadł pod Drzewem Światów i spojrzał przez wyrwę Poza.

Przestał odcinać sekundy; wyłączenie się spod władzy czasu pomagało spojrzeć na wszystko z boku, a właśnie to musiał zrozumieć. Wszystko.

***

Niebo, filar przebijający te wszystkie zbiegające się w nim światy, nie było rezerwatem. Zbudowano je, aby w nim wszystkich zatrzymać. Było więzieniem, złotą klatką.

Mógłby to zignorować. Mógłby odwiedzić inne Gałęzie i je podbić; ale wiedział teraz, jak bardzo są podobne do jego własnej i wiedział, że inne Ziemie nie stanowiłyby dla niego wyzwania.

Klatki buduje się, aby utrzymać w środku coś niebezpiecznego. Coś, czego się boimy, że będzie kąsać, ale nie tak bardzo, żeby od razu pozbawić życia.

Dyes podszedł do Wyrwy. Udowodni im, że popełnili błąd. Czas zejść z Drzewa.

Miał Las do podbicia.

Wspomnienie zielarki

Małgorzata Gwara

________________________________________________

Dobrze wiem, że na las się nie pisałaś. Jesteś wykształconą dziewczyną z wielkiego miasta, pełną ambicji i celów. Gdyby cię uprzedzili, zapewne związałabyś się z innym lub nadal byś tkwiła na trzydziestu pięciu metrach z rodzicami i młodszą siostrą na Bródnie. Bo to dla ciebie by było lepsze, nie oszukujmy się. Wychodząc za mąż, nie byłaś świadoma, że dołączenie do rodziny Walewskich oznacza nieumyślne przeniesienie klątwy, jak sama później to gorzko stwierdziłaś, za pośrednictwem twego łona. 

Milcząca, skryta wśród krzaków jałowca i wilczej jagody, przyglądałam się, jak wysiadasz z czerwonej łady na żwirowe podwórko przed nowym domem. Słońce prażyło wówczas niemiłosiernie, a ty miałaś takie śliczne pantofelki, zapadające się w piachu. W podobnej barwie była też twoja szminka na skrzywionych w dziwnym grymasie wargach. Nie czułaś się przekonana, choć mąż urabiał cię nieraz, że to najlepsze możliwe rozwiązanie. Zaczęło się zatem twoje nowe życie.

Postanowiliście, że skoro jeszcze nie macie się za co pobudować, przynajmniej na czas ciąży zatrzymacie się w Rowach u teściów i cholerycznej nestorki rodu. Sama odczuwałam przed nią respekt. Chyba przez tę moc. Tak, zdecydowanie. Magiczny magicznego zrozumie. Mnie dekady temu skropiła krew Leszego, ona natomiast wywodziła się od pradawnych biesów, których potęga ujawniała się u niektórych potomkiń rodu.

Noc przed twoim przybyciem obiecałam Mariannie, że nic ci nie powiem. Naszła mnie w chałupie przy mogile i siłą wymogła przyrzeczenie. Ziemia zadrżała, zerwał się wiatr, a zaintrygowani potężną falą mocy umarli poruszyli się w grobowcu. Gdy starej na czymś zależało, nie panowała nad rodzinną przypadłością. Zatem przyrzekłam. Nie zdradzę ci, kim stanie się ta malutka istotka w twoim brzuchu, coraz wyraźniej rysującym się pod kwiecistą sukienką. Zresztą i tak jeszcze długo nie dane nam się było spotkać twarzą w twarz. Ja nie schodziłam do wsi, a ty nie zapuszczałaś się w głuszę.

Wtedy, gdy wysiadałaś z auta, mechanicznie obejrzałaś się za siebie. Na las. Nie rozumiałaś, czemu ogarnął cię niepokój. Kark oblał ci zimny pot, po plecach przeszedł nieprzyjemny dreszcz. A świat wydawał się trwać po swojemu, niezmienny i oswojony. Drzewa szumiały z pozoru normalnie, ptaki wygwizdywały codzienny trel, a ty obiecałaś sobie w tamtym momencie, że do lasu nie wejdziesz nigdy.

Przyrzeczenia trzymałaś się długo. Urodziłaś Zośkę i co prawda spacerowałaś żwirową drogą wzdłuż linii lasu, ale bałaś się wejść do środka. Spoglądałaś na Mariannę, przygarbioną pod ciężarem koszyka, jak wraca z grzybów. Nieraz, gdy pomagałaś jej przebierać zbiory, słuchałaś opowieści o rzezi w Lesie Pniewskim, której świadkiem stał się nieżyjący mąż seniorki. Wtedy twój niepokój rósł. Miałaś wrażenie, że za chwilę stanie się coś złego.

I wtedy Zośka zaczęła unosić się nad łóżeczkiem.

Nie widziałam, jak panikowałaś. Nie słyszałam twojego krzyku rozpaczy i cichych modlitw, gdy minął pierwszy szok. Słyszałam później, że chciałaś wzywać księży, nawet tych z odległych parafii, ale rodzina i okoliczny proboszcz wyperswadowali ci, że nie powinnaś. Oni strzegli swych tajemnic. Także pleban, który usłyszał nieco na spowiedzi, ale nie mógł pogrążyć fundatorów witraża. Nikt we wsi nie wiedział o Mariannie, więc nie powinni też o Zośce. Dziwnym trafem przypadłość ominęła dwa pokolenia, by zwielokrotnić się w maleńkim ciałku dziewczynki. Ale kazali ci milczeć. Wytłumaczyli, że tak ma być. Przystałaś na to. Niezbyt chętnie.

Wydawało się zatem, że odpuściłaś. Poddałaś się. Zgasłaś i biernie przyglądałaś się wszystkiemu wokół. Na pogrzebie Marianny obojętnie pchałaś przed siebie wózek z gaworzącą córeczką i ignorowałaś ciekawskie spojrzenia sąsiadki, która słyszała, że dzieciak choruje. Zresztą od dawna nie trawiłaś starej raszpli, więc nie czułaś się zobligowana, by jej się tłumaczyć.

Od tamtego dnia minęły prawie dwa lata i okazało się, że znowu jesteś w ciąży. Nadal nie mieliście wystarczająco kasy na kupno działki, a co dopiero budowę, więc zasiedzieliście się w Rowach. Tęskniłaś za Warszawą, ale gdzie się pchać w cztery osoby do małego mieszkania.

Zatem ciąża. Pominięta tabletka, jak mówiła twoja teściowa, która przychodziła do mnie po maść na hemoroidy. Ponoć wieści o kolejnym potomku nie przyjęłaś zbyt dobrze. Bałaś się, że znowu urodzisz dziewczynkę. Że po raz kolejny nosić będziesz w łonie potwora. Modliłaś się. Biegałaś do kościoła na każde nabożeństwo, siadałaś w pierwszej ławce i najgorliwiej odmawiałaś różańce. Byłaś świadoma, że następnej dziewczynki nie przeżyjesz. Ale nie, urodził się chłopiec. Malutki i uśmiechnięty Ignacy. Oczko w głowie, ostoja normalności. On miał nie dziedziczyć żadnych mocy. Miał nie unosić się nad łóżeczkiem ani nie wzbudzać dziwnych drgań dookoła. Za tym tęskniłaś, o tym marzyłaś od początku. O synku. Z dala od złowrogiego lasu, przekleństwa i magii. I tych duchów pomordowanych.

Do czasu. Pewnego dnia twoja teściowa przybiegła z wieścią, że zabrało cię pogotowie. Ignasia też.

Nie wytrzymałaś. Zośka wbiegła do lasu. Ty pognałaś za nią. Dogoniłaś krasnala tuż na wejściu, ale ujrzałaś coś, co zburzyło długo budowany spokój. Duchy. Szarpnęłaś dzieciaka i wróciłaś do zapłakanego Ignacego, pozostawionego w wózku na skraju.

Ponoć odtąd nie mogłaś znaleźć sobie miejsca. Przechodziłaś z pokoju do pokoju i powtarzałaś, że Ignacy może i nie jest zły, ale z pewnością spłodzi diabły takie jak Zośka. Przedłuży klątwę. Ignorowali cię. Pukali się w czoło. Byłaś obca, spoza wsi, więc odbierali ci prawo osądu.

A ty wiedziałaś.

Gdy tylko wróciłaś z feralnego spaceru i porozmawiałaś ze wszystkimi, pognałaś do pokoju, gdzie dokazywały dzieci.

Właśnie wtedy poczułam zew. Nie twój. Jej. Krzyknęłaś i rzuciłaś nią o ścianę, ale nie czuła bólu. Nic nie czuła. Uderzenie uaktywniło przełącznik jak u zabawki. Szybko otrząsnęła się z szoku i postanowiła ratować brata. Natarła. Nim dobiegłam do chałupy, odepchnęła cię swą mocą od siniejącego chłopca. A potem gwar, tupot stóp domowników, krzyki i szarpanina. I telefon na policję i pogotowie.

Podejrzewam, że nie pamiętałaś nic. Tylko światło wdzierające się przez okno. I szumiący za nim las.

Widziałam, jak cię wyprowadzają. W środku dnia, otępiałą. Ludzie ze wsi się zbiegli, spragnieni nowych tematów. A ty spojrzałaś prosto na mnie, skrytą za tym samym jałowcem i wilczą jagodą, co w dniu twojego przybycia. Uśmiechałaś się.

Jeszcze nie wiedziałaś, że czeka cię dłuższy pobyt w szpitalu.

Ponoć gdy przestały działać leki uspokajające, spojrzałaś nieprzytomnym wzrokiem w odsłonięte okno i rozmarzonym głosem wyszeptałaś:

– Tu był las.

Tatuaż

Tomasz Skowroński

________________________________________________

Olga położyła się wcześniej. Wyczuwała tłumioną złość męża; Dominik starał się maskować irytację, ale znała go wystarczająco długo…  

Kilka godzin wcześniej usunęła kilka kolejnych centymetrów tatuażu; obrazki pokrywały jej twarz, szyję i większą część kończyn: dłonie, stopy, przedramiona, golenie, prawie całe ramiona i uda oplatały skłębione pnącza, spomiędzy których spoglądały głodne oczy ukrytych w dżungli istot. Kora oplatanych przez liany drzew układała się w niepokojące fraktalne wzory. Dominik nie przepadał za tatuażami i Olga spodziewała się, że usunięcie kolejnego fragmentu poprawi mu humor…

*

Dominik chodził zły od samego rana. Nie manifestował irytacji, ale też nie potrafił już całkowicie jej ukrywać. Denerwowało go wrażenie niezgrabności, niezborności ruchów żony powodowane przez wymyślne ułożenie wzorów na jej skórze. Wiedział, że usuwała kolejne ich fragmenty, i myśląc racjonalnie, doceniał to – tyle, że z czasem na pierwszy plan wysuwała się zupełnie nieracjonalna irytacja. Tatuaże znikały zbyt wolno, a Olga, zamiast zacząć usuwanie od twarzy i dłoni, najpierw wymazywała obrazki z ud i ramion.

Snuł się po mieszkaniu jeszcze kilkadziesiąt minut z poczuciem, że o czymś zapomniał, i nie przygotował się do następnego dnia. Chłodny prysznic nie odświeżył pamięci i Dominik położył się spać z poczuciem niespełnionego obowiązku. Nie znosił podobnych sytuacji. Zasypiał, czując drażniącą zadrę.

Olga chwyciła go za rękę; z trudem powstrzymał się, by nie zabrać dłoni. Odsunął się tylko, wyobrażając sobie w ostatnich przedsennych przebłyskach świadomości, jak wytatuowane na jej skórze liany uwalniają się i ogromnieją w nieskończony labirynt, z którego nie ma ucieczki.

Sen przyszedł nadspodziewanie szybko.

*

Dom wyglądał obco. Olga chyba leżała w łóżku, ale nie wiedział, jak trafić do sypialni. O czymś zapomniał i miał nadzieję, że przypomni sobie, kiedy wróci w odpowiednie miejsce. Przechodził przez kolejne pomieszczenia, coraz wyższe, ciemniejsze, aż trafił na wyjście. Po chwili stał na podwórku otoczonym oficynami starych kamienic. Ruszył ku czarnemu otworowi najbliższej bramy, przebył ją, wdychając wilgoć i pleśń. Wyszedł na kolejne podwórko, spowite kojącą, żółtopomarańczową poświatą. Kolejna brama, obszerny plac, przyspieszenie kroku, potknięcie, mrok bramy, światło podwórka, mrok, światło, mrok, światło… Bał się nie tylko, że zagubi się, zamota na śmierć w labiryncie – przerażało go przede wszystkim to, że nie dowie się, o czym zapomniał. Wiedział już, że było to coś ważnego.

Szedł coraz szybciej, podbiegał, poganiany lękiem. Znów się potknął. Szyny tramwajowe. Ruszył wzdłuż nich. Niknęły w bramie, by wyłonić w ciasnym zaułku i, poprzez kolejną bramę, wbiec na następne podwórko. Szedł, patrząc, jak metal błyszczy w żółtopomarańczowym miejskim świetle, aż dotarł do ściany. Tor wbijał się w ceglany mur. Zatrzymał się, podniósł wzrok. Między zmurszałymi cegłami dostrzegł zimnobiały, jarzący się przycisk.

Otoczenie zaczęło tracić kontury i pojął, że się budzi.

Dotknął przycisku czubkami palców. Ściana pękła. Przeszedł.

*

Otworzył oczy. Różowawe światło nie raziło. Spróbował wstać, ale nie mógł poruszyć żadną kończyną. Rozkazów mózgu słuchały tylko oczy, transmitujące różowy kisiel, niezależnie od miejsca, w które je zwrócił.

Później pojawiło się mrowienie, najpierw w kręgosłupie, następnie w tułowiu i twarzy, w ramionach, udach, w końcu w palcach. Za mrowieniem przeszła fala przyjemnego chłodu, a potem Dominik uświadomił sobie, że znów ma władzę nad ciałem. Napiął mięśnie, starając się poruszyć, ale poczuł opór. Próbował kolejno oswobodzić kończyny, poruszyć głową, ale to, czym go skrępowano, trzymało mocno.

Skupiony na próbach poruszenia się nie zauważył, kiedy zaczęła powracać pamięć. Napiął mięśnie po raz kolejny i natychmiast je rozluźnił, uświadamiając sobie, że unieruchomienie zabezpiecza go do czasu, kiedy usunięte zostaną wszystkie sondy i cewniki tkwiące w jego ciele.

Róż oświetlenia przeszedł łagodnie w zieleń. Dominik poruszył nogą, potem ręką. Sięgnął i podrapał się po czole. Ciepła ciecz, w której leżał, delikatnie omywała skórę.

– Dzień dobry. Może pan spróbować wstać. Początkowo może być pan osłabiony, proszę uważać – głos dobiegał z nieokreślonego kierunku. Dominik rozejrzał się, ale wzrokiem natrafił jedynie na gładką, białą powierzchnię. Spróbował się unieść; nadspodziewanie łatwo usiadł w obszernym zbiorniku. Zimne powietrze owiało mu twarz, zakrztusił się i rozkaszlał, opróżniając płuca z wypełniającej je cieczy. 

Wspomnienia wracały lawiną.

*

– Przecież nie mam do ciebie żalu. Ten wypadek… to nie twoja wina. Nie będę miała żalu nawet, gdybyś teraz odszedł. 

Oczy Olgi zaszkliły się, odetchnęła głęboko, uśmiechnęła się.

– Nawet powinieneś dać sobie ze mną spokój. Na co ci taka jestem, pokiereszowana? Dom opieki chcesz prowadzić? Idź, miejmy to już za sobą. 

Dominik spojrzał na nią zaskoczony. Myślał o tym. Myślał o tym coraz częściej, w miarę jak poczucie winy stawało się coraz dalszą przeszłością. Początkowo nie brał tego pod uwagę, ale Olga miała rację – nie wiedział, czy jest gotów spędzić resztę życia w charakterze opiekuna kompletnie niesprawnej żony.

Myśli wracały natarczywie, tym natarczywiej, im bardziej jej stan się stabilizował. Dominik starał się nie dawać Oldze żadnych powodów do podejrzeń, ale zbyt dobrze, zbyt długo go znała.

– Nie zostawię cię, mała. Nigdy. Obiecuję. – Sam zdziwił się, słysząc padające z własnych ust słowa. 

Może nie wypowiedziałby ich, ale w jednym Olga nie miała racji.

To była jego wina.

A potem pojawiła się możliwość…

*

Siedzący za biurkiem mężczyzna w średnim wieku wstał i uśmiechając się, podał mu rękę. Minęła chwila, zanim Dominik rozpoznał w nim przedstawiciela RegeVR oddelegowanego specjalnie do ich sprawy.

– Dzień dobry, panie Dominiku. Proszę usiąść. – Wskazał obszerny, biały fotel. Dominik zapadł się w miękką pufę i westchnął. 

– Domyślam się – kontynuował po chwili przedstawiciel – że skoro widzimy się tu i teraz, wystąpiły jakieś niedogodności? 

Dominik skinął głową.

– Właściwie to nic poważnego… Patrząc z tutejszej perspektywy, w zasadzie zupełna pierdoła, ale tam, w symulacji, bardzo uciążliwa. 

– Tak? 

– Jestem coraz bardziej zirytowany. Wszystko mnie denerwuje, najbardziej żona. 

– Czyli wspólna VR państwu nie służy? 

– Nie, to nie to. Tak generalnie, jak się zastanowić, to nie mam nic do zarzucenia. Jest tak, jak w naszym prawdziwym życiu przed wypadkiem. 

– Czy wtedy żona też pana irytowała? 

– Nie… to znaczy czasem, jak to żony potrafią, ale to bez porównania… 

Zamyślił się.

Przez budynek przebiegło drżenie. Dominik rozejrzał się z niepokojem. Przedstawiciel wychwycił spojrzenie.

– Prace remontowe. Przy takiej powierzchni ciągle trzeba coś poprawiać – usprawiedliwił się – Proszę mówić dalej. 

Dominik westchnął.

– Chyba denerwują mnie tatuaże. Nie miała ich przed wypadkiem. Teraz pamiętam dokładnie. 

Przedstawiciel pokiwał głową, całym sobą dając do zrozumienia, że dostrzega problem, ale nic nie może poradzić.

– Niestety, okazały się niezbędne – w jego głosie brzmiała troska – mieliśmy nadzieję, że uda nam się przemycić tę odmienność, ale jak widać, na dłuższą metę jest to niemożliwe… A proponowaliśmy państwu sprawdzone, od lat wykorzystywane pakiety… 

Dominik skinął głową. Regeneracja zniszczonego ciała Olgi miała trwać wiele miesięcy, może parę lat. Na czas terapii, by uniknąć problemów wynikających z bezczynności, stresów związanych z samym procesem leczenia i całej masy innych utrudnień, pacjenci pozostawali uśpieni, wprowadzeni w specyficzny stan płytkiej śpiączki farmakologicznej.

Przed rozpoczęciem terapii Dominik sporo czytał na ten temat i chociaż wyniki leczenia wprowadzonych w taki letarg osób były lepsze od wyników pacjentów pozostających w naturalnym rytmie snu i czuwania, to również pozostawiały wiele do życzenia. Miesiące minimalnej aktywności mózgu co prawda chroniły chorego przed bólem, depresją, stresem i utrwalaniem szlaków neuropatologicznych, ale też drastycznie obniżały zdolności poznawcze, ograniczały umiejętności twórcze, a według niektórych doniesień wpływały nawet na charakter.

W tym miejscu do gry wchodziła korporacja RegeVR z opatentowanym przez siebie sposobem wprowadzania pacjentów w stan zmodyfikowanej percepcji pozwalający na utrzymanie aktywności mózgu na poziomie zbliżonym do naturalnego. Aby można było aktywność tę spożytkować na utrzymanie dotychczasowych właściwości umysłu pacjenta, należało serwować mu bodźce zbliżone do odczuwanych w normalnym życiu, inaczej mówiąc – umieścić go w wirtualnej rzeczywistości jak najbardziej naśladującej dotychczasowe doświadczenia chorego. 

Terapia nie była tania, ale Dominik nie zastanawiał się ani chwili.

– Zapewniał pan, że ten pakiet nie jest niebezpieczny. 

– Ależ nie jest. Każda z jego składowych jest rutynowo stosowana w terapiach setek naszych pacjentów. W państwa przypadku problem polega na tym, że stosujemy bardzo rzadko wykorzystywaną kombinację wymagającą bardzo znacznej mocy obliczeniowej. Uprzedzaliśmy państwa… 

Dominik skinął głową. Wybrali – czy raczej skomponowali – wraz z Olgą pakiet, który wykorzystywał najbardziej zaawansowaną VR dostępną w ofercie, a jednocześnie pozwalał Dominikowi dotrzymać obietnicy i nie zostawić małżonki samej.

Problem polegał na tym, że nigdy wcześniej osoba poddawana regeneracji, niemająca świadomości, że tej regeneracji podlega, nie była umieszczana w tym samym scenariuszu z osobą zdrową. Przedstawiciel korporacji podejmował wiele prób skłonienia Dominika do rezygnacji z części pakietu. Bezskutecznie. Dominik chciał, by żona miała warunki możliwie najbardziej zbliżone do rzeczywistych, nie chciał zaś, by miała świadomość stanu, w jakim się znajduje. Nie chciał pozwolić nawet na ograniczenie ich wspólnego życia do okolic domu, pod jakimkolwiek pretekstem. Symulacja musiała być doskonała do tego stopnia, że sam również zażyczył sobie nieświadomości, by nie zdradzić się z czymkolwiek przed żoną.

– Uprzedzaliśmy, że moc obliczeniowa potrzebna do prowadzenia VR dla dwóch osób jest znacznie większa niż dla jednej, ale nie jest to nasz główny problem. Ograniczeniem, którego nie można przeskoczyć, jest ilość informacji, którą możemy przekazać do państwa umysłów. Jeżeli będzie zbyt duża, może dojść nie tylko do przeciążenia z powodu przekroczenia możliwości przyswajania informacji, ale wręcz do fizycznego uszkodzenia struktur anatomicznych. Drugim czynnikiem jest zwiększenie ilości tychże informacji wynikające z konieczności realistycznego odwzorowywania części ciała, których pańska żona nie posiada. Przede wszystkim chodzi o to, że nie posiada nerwów, których aktywność moglibyśmy po prostu odczytywać i implementować w macierzy, bez konieczności przekazywania danych do mózgu… tymczasem musimy ją w całości generować i transferować sztucznie. Sam pan rozumie, wymaga to znacznie większej mocy obliczeniowej i szybkości przekazywania danych. 

– Ale te cholerne tatuaże… 

– …pozwalają na zmniejszenie obciążenia układu do bezpiecznego dla państwa poziomu… 

Tak, pamiętał. Wzór był zoptymalizowany pod kątem postrzegania i interpretacji ruchu przez ludzki umysł. Inaczej mówiąc, realistyczne poruszanie się Olgi z naniesionym wzorem tatuażu wymagało znacznie mniejszego zaangażowania mocy układu, niż gdyby wzoru nie było. Przypomniał sobie nawet, że odkryto to przypadkiem, obserwując zmieniające się zużycie zasobów w symulacjach robionych dla rozkapryszonych klientów pionu rozrywkowego. Co prawda przeważnie odwzorowywanie tatuażu czy biżuterii wymagało zwiększenia nakładów, ale niektóre wzory były energetycznie korzystne.

– …zresztą musi pan przyznać, że nie oszczędzamy nadmiernie – kiedy tylko udaje nam się zregenerować kolejny fragment ciała, rezygnujemy z kawałka tatuażu – moc obliczeniowa i ścieżki transferu danych generowane przez naturalne nerwy są wystarczające do zastąpienia zysków ze stosowania wzoru, choć połączenie obu metod mogłoby dać naprawdę znaczne oszczędności… 

– Nie, proszę używać tatuażu tylko tam, gdzie jest to niezbędne. Dałoby radę zrobić coś, żeby mnie to wszystko tak nie irytowało? 

– Możemy tymczasowo wpłynąć na pańskie upodobania albo zmienić wzór tatuażu. Mamy kilka o podobnej efektywności… 

– Zakładaliśmy z żoną jak najmniej ingerencji w nasze charaktery… Więc raczej zmieńmy wzór. 

– Oczywiście. 

Przedstawiciel wyświetlił na ekranie kilkanaście propozycji. Wzrok Dominika niemal natychmiast powędrował ku jednej z nich…

*

Sporządzenie i podpisanie aneksów do umowy z RegeVR zajęło parę godzin; Dominika, podobnie jak za pierwszym razem, przerażał poziom szczegółowości dokumentów. W końcu uścisnęli sobie ręce.

– Chyba na mnie pora - Dominik czuł, jak opuszcza go pewność siebie. 

Przez budynek znów przebiegło drżenie.

– Wasza siedziba na pewno jest solidna? – Zaśmiał się nerwowo. 

– Proszę się nie martwić, w razie czego pańska polisa obejmuje wszelkie nieprzewidziane wydarzenia. 

*

Dominik otworzył oczy. Było ciemno, jedynie zza okien sączyło się spokojne, żółtopomarańczowe światło. Ola wciąż ściskała jego dłoń. Uśmiechnął się. Tkwiąca gdzieś na granicy percepcji zadra zniknęła i Dominik czuł błogi spokój. Przytulił się do żony.

Listki swojskiego bluszczu drgnęły, jakby poruszone lekkim wiatrem i oplotły ich delikatnym, chłodnym uściskiem.

Przezroczysta

Lidia Gręda

________________________________________________

Powyginane ściany lśniły bielą. W zagięciach i wgłębieniach tańczyły fioletowe, błyszczące na brzegach cienie. Kiedy Lumi się do nich zbliżała, pierzchały na wszystkie strony, malejąc i niknąc.

Wędrowała po nierównościach, wypatrując, czy w jakimś zakamarku nie ocalało chociaż jedno drzewo. Cienie uciekały, pozostawiając po sobie pustkę. Nic.

Nie wiedziała, skąd ten brak. Ostatnim wydarzeniem zachowanym w jej pamięci była szkolna przerwa.

Przecież tu zawsze rósł las…

***

Nie mogła oderwać wzroku. Najpierw ziarno, z którego wyjrzał maleńki kiełek. Zaczął się coraz szybciej przeobrażać, by po chwili zmienić się w półprzezroczysty kwiat. Obok spadały inne ziarna, umieszczane z rozmysłem. Otwierały się niczym błyszczące oczy, łącząc w spiralne struktury.

Kiedy wykluł się ich tysiąc, obraz był skończony. Mieniący się, zmienny kwiat stworzony z mniejszych wersji siebie.

Lumi patrzyła jak urzeczona. Jej serce drgało w rytmie zmieniających się kolorów.

Kiedyś się tego nauczy.

***

Gdy ujrzała pierwsze drzewo, zmroził ją strach.

Nie wiedziała, do czego służy komnata pełna tańczących cieni, ale lubiła łączyć się z tą komórką swojej osobowości. Uciekała tu zwykle po wylogowaniu się ze szkoły.

– Podzielcie się na grupy.

Słowa były bezlitosne. Lumi wiedziała, że nie ma odwrotu. Nie mogła się wylogować, bo po ostatnich incydentach nałożono jej blokadę i połączenie ze szkołą mogła przerwać dopiero po lekcjach.

Z przerażeniem patrzyła, jak klasa łączy się w grupki.

Została sama.

Gdy wreszcie mogła się wylogować i znaleźć w bezpiecznych komnatach własnego umysłu, nogi same poprowadziły ją do sali z cieniami. Nienawidziła szkoły i innych symulacji publicznych, gdzie przewijały się dziesiątki obcych osobowości. Nie mogła nie zauważać najpierw bladych kolorów zdziwienia, a następnie zimnych barw strachu. A tu, w jej umyśle, nie było nikogo, tylko ona.

Z początku myślała, że to jeden z cieni. Ale gdy podchodziła, nie znikał, lecz czerniał i rozrastał się coraz bardziej.

Wyglądał jak jakiś wybryk, nowotwór, coś, czego nie powinno tu być. Dopiero po chwili zauważyła znajomą prawidłowość.

To było drzewo.

Podeszła bliżej. Stało się przezroczyste. Teraz wyglądało… jak Lumi. Tak, jak widzą ją inni. Przezroczysta, bez widocznych emocji. Inna, więc trzeba do niej podchodzić ostrożnie. Bo nie wiadomo, co siedzi w jej umyśle. Bo może być niebezpieczna.

Nagle drzewo rozbłysło feerią ciepłych barw. Błękitem spokoju, zielenią nadziei, różem słodyczy.

Pod Lumi ugięły się nogi.

Uczucia, które zawsze chciała mieć. I chciała, żeby inni mogli je zobaczyć.

Rodzice nigdy nie powiedzieli, dlaczego, widząc błąd w kiełkach jej osobowości, nie skasowali ich, by stworzyć nowe. Przecież wtedy jeszcze niczego nie mogła czuć, więc nawet by nie zauważyła… Stworzyliby identyczną wersję wymarzonego dziecka, ale pozbawioną anomalii.

Byłaby taka sama. Tylko nie musiałaby znosić strachu i podejrzliwości atakujących ją ze wszystkich stron.

– Natychmiast by cię przelogowano do psychiatryka, gdyby tylko zauważono w tobie jakieś nieprawidłowe uczucie – mówił ojciec. – Normalność to życie w ciągłym strachu, czy nie czuje się czegoś nielegalnego.

Ale Lumi marzyła o tej normalności. Była zła na rodziców, że nie zareagowali, gdy dostrzegli anomalię.

– Wtedy nie byłoby ciebie, moja wyjątkowa iskierko – powtarzał ciepły głos matki. – Zamiast ciebie żyłby ktoś inny, a ty byś nie istniała.

Ale przecież tak byłoby lepiej – podpowiadało coś Lumi.

***

Drzewa rosły wszędzie – mniejsze i większe, wystawały z ziemi, ścian i sufitu. Przeróżne. Jedne, o czerwonej korze i koronach mieniących się ogniem, gdy podchodziła bliżej, zmieniały się w projekcje chłopców, w których się skrycie kochała. Inne kolorami, kształtem i ułożeniem gałęzi przypominały symulacje, z którymi zawsze chciała się połączyć, lecz jej rodziców nie było na to stać. Jedno z małych drzewek miauczało jak kot, inne, większe, które kojarzyło jej się ze szkołą, pokrywały kody anomalii uniemożliwiających połączenie się z salami lekcyjnymi. Wszystkie spajała sieć pulsujących, żywych korzeni.

Las dawał schronienie, pozwalał zapomnieć o troskach. Lumi uwielbiała chodzić pomiędzy małymi drzewkami oraz przypatrywać się tym dużym, o sękatych gałęziach i szumiących koronach. Kochała patrzeć na to najpiękniejsze – zamiast liści mające barwne, półprzezroczyste kwiaty.

Ale zawsze najbardziej przyciągało ją największe. Górowało nad wszystkimi innymi. To, które pojawiło się tu pierwsze.

***

Zamknęła oczy, próbując lepiej przypomnieć sobie szkolną przerwę.

Wcześniej na każdej po prostu się wylogowywała, ale od kiedy nałożono na nią blokadę, przerwy spędzała, trwając w niemym strachu z nadzieją, że jej przezroczystość upodobni ją do ściany szkolnego korytarza.

Dziś się nie udało.

– Jak tam, Przezroczysta?

Głos brzmiał ostro, rozchodził się po umyśle jak żrąca trucizna.

– Nadal nie chcesz pokazać swoich uczuć? Jak myślicie, jeśli wkurzymy ją na maksa, to wtedy wreszcie będzie je widać?

***

Nie mogła wyjść i przejrzeć sali pamięci. Została zamknięta w jednej z komórek swojego umysłu. Ktoś tu grzebał i skasował jej wspomnienia ze szkolnej przerwy.

Oraz wykarczował las.

Czas mijał, a ona czekała. Gdyby teraz mogła pokazać emocje, to i tak byłaby przezroczysta.

***

Nie wiedziała, ile minęło dni. W końcu ściany rozbłysły i rozległ się stłumiony znajomy głos.

– Tato? – zawołała, podrywając się z podłogi.

– Lumi. Pozwolono mi się połączyć tylko na chwilę. – Głos stał się wyraźniejszy i nie musiała widzieć projekcji, by poznać, że ojciec czuje ulgę. – Wreszcie cię znalazłem. Nie podejrzewałem…

– Co się dzieje, tato?

– Spokojnie, już niedługo stąd wyjdziesz.

– Dlaczego tu jestem?

Ojciec milczał przez dłuższą chwilę.

– Wiesz, do czego służy ta sala? – zapytał w końcu.

– Nie… – odpowiedziała cicho.

– To nie jest żadna część twojego umysłu. – Ojciec zamilkł na chwilę. – To psychiatryk.

– Co?! – wrzasnęła Lumi. – Niemożliwe… – Osunęła się z powrotem na podłogę.

– Nie martw się, to nic złego. Każdy ma tego typu salę. Tylko dla siebie. Większość osób jej nigdy nie używa. Znajdują ją tylko ci, którzy potrzebują. A wtedy, obserwowani przez psychiatrę, mogą wytworzyć w niej, co tylko chcą, żeby uciec od rzeczywistości.

Poczuła, jak wszystko się tłucze. Jak lustra myśli opadają na przezroczyste płytki uczuć, jak chęci, cele i wspomnienia zamieniają się w wir drobinek.

Coś zaszumiało i ściany wygasły. Zrobiło się cicho. 

Nagle wstała i rozejrzała się po sali. Sali, która kiedyś wydawała się przecież intymną częścią jej umysłu, jej schronieniem, a okazała się… filmem dla psychiatry, cholernym filmem, w którym Lumi grała.

Las nadal istniał. Wiedziała o tym, słyszała szum drzew. Ale wreszcie zabrała go tam, gdzie powinien być. Do swojego umysłu. Żeby nikt nie widział jej uczuć. Już nigdy.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Pamięć innych ziaren

Sylwester Gdela

________________________________________________

O Jego przybyciu obwieściły wszystkie detektory znajdujące się w Dehati, naszym układzie planetarnym. Fale grawitacyjne, neutrina, promieniowanie elektromagnetyczne z każdego zakresu… Jakikolwiek język istniał, On potrafił nim władać. 

Zjawił się za pasem asteroid, między skalistą Kāne a Wielką Ystrome, gazowym olbrzymem. Krył się w Jaju, elipsoidalnym kształcie wysokim na kilometr i szerokim na trzysta metrów, który połyskiwał srebrzyście na tle absolutnej czerni. Wokół niego krążyły tysiące Akolitów – brył programowalnej materii przybierających takie kształty i funkcje, jakich wymagała dana sytuacja. Przybyły tu chmary kosmicznych pojazdów ściągających nie tylko z Dehati, lecz także z sąsiednich regionów.

Nikogo wcale to nie dziwiło, w końcu On stanowił Istotę najbliższą pojęciu absolutu, jaką było dane nam poznać. Tajemniczy, rzadko ingerujący w sprawy zwykłych śmiertelników, dostępny wyłącznie wtedy, gdy sam się ujawni.

Kolejne doby mijały w dziwacznym oczekiwaniu. Czas upływał niczym fala – raz prędko, raz ślamazarnie. Sny przynosiły wizje gnące granice poznania, wyparowujące z głowy ułamki sekund po przebudzeniu. Przebywanie w Jego bliskości zaliczało się do mistycznych przeżyć. Mieszał nam w umysłach ze tylko sobie znanych powodów.

Gdy pewnego dnia ujrzałem nad kokpitem Akolitę sunącego prosto w moim kierunku, serce zabiło mi szybciej. Myślałem, że to niemożliwe, że zaraz odbije w stronę jednego z statków oczekujących obok, a jednak… Metaliczny anioł uformował się tak, by idealnie pasować do śluzy mojego statku.

– Zostałeś wybrany. 

Usłyszałem te słowa, lecz nie były to fale dźwiękowe. Anioł zaindukował je bezpośrednio w moich płatach skroniowych. Prędko założyłem kombinezon EVA o podwyższonej klasie odporności na promieniowanie i poszedłem do włazu. Po drugiej stronie czekała mnie niewielka, wręcz klaustrofobiczna przestrzeń, ledwo wystarczająca, by móc wygodnie usiąść. Niby-fotel dostosował się do kształtu mojego ciała, śluza zamknęła z cichym sykiem i w trzewiach anioła pomknąłem na spotkanie z Pełzaczem.

Trwało to tylko chwilę, a odniosłem wrażenie, jakbym podczas podróży do Jaja umarł i, gdy Akolita otworzył się bym mógł wyjść na zewnątrz, narodzić się na nowo w zupełnie innym świecie. Znalazłem się w długim, ciemnym korytarzu, na końcu którego błyskało światło o wszelakich długościach fal.

– Spodziewałam się, że wnętrze będzie bardziej… monumentalne. 

Obok mnie stał ktoś w bojowym skafandrze, wyższy ode mnie o głowę. Pełzacz zawsze przyjmował gości parami, taka była jego wola. Zemi Avil z układu Wulf-9 – odczytałem z sygnatury. W wąskim wizjerze hełmu widziałem tylko fasetowe oczy i poprzecinaną naczynkami skórę. Zapewne ta osoba pochodziła z modyfikowanego odłamu ludzkości lub należała do jednej wielu obcych ras Unii. Razem ruszyliśmy w kierunku światła. 

– Ja nie miałem żadnych oczekiwań – odpowiedziałem na łączu. – Pozwoliłem się zupełnie zaskoczyć. 

– Kłamiesz – skwitowała Zemi. – Każdy ma antycypacje. Przewidywania odnośnie przyszłości formułowane na podstawie przesłanek. To cecha każdego inteligentnego układu przetwarzającego informacje. Może więc inaczej: czego od Niego pragniesz? 

– Chcę… tylko porozmawiać. 

– A zatem wiedza. Ja proszę go o zmazanie moich win. 

– Nie możesz zrobić tego sama? 

– Sądzisz, że nie próbowałam? – W jej głos wkradła się złość. Łącze zatrzeszczało, byliśmy już blisko Pełzacza i nawet zaawansowane systemy korekcji w komunikatorach poddawały się zakłóceniom. – Są rzeczy, których nie da się naprawić. Bombardowania orbitalne kolonii zamieszkałych przez niewinne istoty. Handel niewolnikami do kopania myślowaluty. Torturowanie dysydentów w cyfrowych piekłach. Praca na rubieżach Unii zamienia twoje sumienie w tłustą, zaolejoną szmatę, której już nie wypierzesz, nie ważne, ile razy zmienisz tożsamość i aparycję, ile czasu poświęcisz na pomoc potrzebującym i uciśnionym. Przeszłość zawsze będzie cię dręczyć. Ale On może dać mi wyjście z tej sytuacji. Wystarczy tylko znaleźć Gałąź, w której wszystko potoczyło się dobrze, a każda z moich decyzji była trafna. 

– Skoro tego pragniesz… 

Gdy weszliśmy do komory, gdzie znajdował się Pełzacz, komunikacja całkiem się urwała. Usłyszałem zniekształcony, modulowany śpiew tysięcy głosów. To była Jego pieśń. Jego ciało stanowiły rozbłyski przypominające widlaste odnóża, szczypce i segmentowane kończyny, które pojawiały się i znikały w ułamku chwili niczym wirtualne cząstki. Przełączyłem wizjer na tryb UV i zobaczyłem sieć krzywych, przestrzenny graf, między którego wierzchołkami nieustannie powstawały i zanikały kolejne połączenia. W bliskiej podczerwieni ujrzałem Jego twarz, pentachoroniczne szczęki mielące wstęgi symboli bez początku i końca, niby zapętlone taśmy z danymi w Maszynie Turinga.

Ile z jego aspektów umykało mi w tamtej chwili, bo mój organizm, wspomagany przez kombinezon, miał ograniczoną liczbę receptorów i detektorów? Co Pełzacz prezentował w świecie innych cząstek, grawitonów, mezonów?

Mogłem się tylko domyślać. Tak samo jak mogłem tylko domyślać się tego, co działo się z Remi. Stała nieopodal mnie, na krawędzi platformy przylegającej do ściany komory, z rozłożonymi dłońmi i głową skłonioną w geście poddania. Zdawała się zupełnie nieobecna, jakby jej umysł gdzieś zniknął i zostało tu tylko ciało.

Ciało, które nagle rozpadło się w drobiny i po prostu wyparowało… Nie, nie wyparowało, musiała zostać… przeniesiona.

Z tysięcy głosów wyłonił się jeden, który zwrócił się do mnie. Ten, Który Pełza Po Drzewie Prawdopodobieństwa przemówił.

– CZEGO ŻĄDASZ, PRZYBYSZU? 

– Ja… chciałem po prostu cię poznać, lecz gdy tu przybyłem, zagubiłem się w Tobie. Nawet nie wiem, o co zapytać. Może na początek: co stało się z Zemi? 

– OBDARZYŁEM JĄ ZBAWIENIEM. 

– Znalazłeś dla niej świat, w którym wszystko ułożyło się dobrze? 

– NIE. PO PROSTU WYZWOLIŁEM JĄ OD POCZUCIA WINY. CO STAŁOBY SIĘ Z TAMTĄ PRAWĄ, CZCICGODNĄ „ZEMI”? LUBICIE MYŚLEĆ, ŻE PODOBNE WAM ISTOTY Z RÓWNOLEGŁYCH ŚWIATÓW TO PO PROSTU INNE WERSJE WAS SAMYCH, A NIE ODRĘBNE OSOBY. JA ODPOWIADAM WAM: WCZORAJ BYLIŚCIE INNYMI OSOBAMI, NIŻ JESTEŚCIE DZISIAJ. TWORZY WAS SUMA DOŚWIADCZEŃ. UNIKALNA I WIECZNIE ZMIENNA. 

– A czym jest suma twoich doświadczeń? Kim naprawdę jesteś, Pełzaczu? 

– ISTNIENIE JEST GRĄ. JA JESTEM ZNAJOMOŚCIĄ WSZYSTKICH JEJ WYNIKÓW. 

– Czy wiesz zatem, co było, zanim gra się rozpoczęła? 

Pełzacz zesłał mi wizję: ujrzałem przed sobą rozgałęziające się punkty połączone w układ, w którym znajdują się wszystkie liczby rzeczywiste i hiperrzeczywiste, drzewo, którego korzeniem jest zero, para pustych zbiorów. Poznaję to. To przedstawienie systemu liczb nadrzeczywistych opracowanego w zamierzchłych czasach przez Johna Conwaya i Donalda Knutha. Nagle wszystko zniknęło, a w głowie pozostała mi tylko jedna myśl: co gdyby drzewo miało inny korzeń, inną definicję pustki?

– KAŻDY WIELOŚWIAT TO DRZEWO KIEŁKUJĄCE Z ZIARNA, PUNKTU, OD KTÓREGO WSZYSTKO SIĘ ROZPOCZYNA. KIEDYŚ ISTNIAŁO MNÓSTWO DRZEW. LAS, KTÓRY ZOSTAŁ SPALONY NIEMAL W CAŁOŚCI, POZA TYM JEDNYM DRZEWEM, NA KTÓRYM ZNAJDUJEMY SIĘ TERAZ. 

– Pamiętasz te światy? Mógłbyś mi je pokazać? 

– CZY PAMIĘTASZ, JAK TO JEST NIE ISTNIEĆ, KIEDY ŻYJESZ? CZY PAMIĘTASZ, JAK TO JEST BYĆ ŻYWYM, KIEDY JESTEŚ MARTWY? POZOSTAŁE DRZEWA ZNIKNĘŁY, A WRAZ Z NIMI JAKAKOLWIEK MOŻLIWOŚĆ ICH POSTRZEGANIA. MY, ZAMKNIĘCI W TYM DRZEWIE, W TEJ RODZINIE RZECZYWISTOŚCI, NIE POTRAFIMY WYOBRAZIĆ SOBIE INNYCH… SĄ TAK FUNDAMENTALNIE RÓŻNE. 

– Skoro nie mogę ich empirycznie poznać, to dlaczego mam uznać, że w ogóle istniały? Po co mam się nimi przejmować? 

– WY, DZIECI SELEKCJI. ZAWSZE WYBIERACIE NAJPROSTSZE, BO TO DLA WAS NAJMNIEJ PRZERAŻAJĄCE. 

Znów chwila polifonicznego śpiewu. Nie mogę napatrzeć się na cudowne formy Pełzacza. Mam wrażenie, że spędziłem tu wieczność, ale mam ochotę na jeszcze więcej. Nie mogę poznać tego, co niepoznawalne, ale przecież to jedno znajome mi Drzewo jest tak ogromne, że samo w sobie jest Lasem.

– JEST JESZCZE COŚ, CZEGO PRAGNIESZ. 

– Tak. Jest coś i teraz wiem już co. Dokładniej rzecz ujmując: wszystko. 

Spełnił moje życzenie. Tonąłem w powodziach informacji, w wizualizacjach potencjalnych rezultatów wszystkich innych żyć i nie-żyć, we wszelkich możliwych konfiguracjach materialnego wszechświata, który wyłonił się z osobliwości czternaście miliardów lat temu. Absolutna euforia kognitywna.

Mój mózg powoli obumierał, przeciążony nadmierną ilością informacji. Czy raczej… Pełzacz przekonstruowywał mnie w coś innego, bym stał się Jego częścią, widział tak, jak On widział. W niepamięć odchodziła moja dawna tożsamość. Jeśli Remi doświadczyła czegoś podobnego, z pewnością nie mogła być zawiedziona, choć nie takie było jej życzenie.

Och, jaka to piękna śmierć, ze smakiem nieskończoności w ustach…

Jedynka

Szymon Szymański

________________________________________________

1.

Jedynka była przeciętnym robotem. W rzeczywistości wcale nie nazywała się Jedynka, mogła co najwyżej mieć skomplikowany numer seryjny. Nie była też dziewczyną, bo płci do niczego nie potrzebowała. Ale takie imię brzmi całkiem uroczo, niech więc tak zostanie.

Beczkowaty korpus Jedynki otaczał solidny pancerz. Zadaniem zewnętrznej skorupy było pochłanianie nadmiaru promieniowania, a także ochrona maszynerii robota przed fizycznymi uszkodzeniami. Całość opierała się na sześciu odnóżach, które zapewniały zwinność i szybkość. Procesor Jedynki nie był specjalnie szybki, ani pomysłowy. Ot, miał kontrolować ciągłość wykonywanych zadań i tyle. Działał sprawnie mimo setek lat funkcjonowania. Czasem coś mu się pomyliło, ale nic, czego Jedynka musiałaby się wstydzić.

Najważniejszą częścią Jedynki był akumulator, w którym gromadziła się energia z ogniw fotowoltaicznych. Ogniwa zostały ukryte pod skorupą, by nie narażać ich na uszkodzenia. Jedynka rozkładała panele słoneczne, gdy tylko czujniki wychwyciły odpowiednio duży prześwit w grubej warstwie chmur. Wyglądała wtedy jak żuk, suszący w słońcu wilgotne skrzydła.

Jedynka nie była specjalnie wybredna. Byle zaświeciło słońce i od razu ochoczo wskakiwała w snop światła, aby podładować bateryjkę. Nie przeszkadzały jej deszcze kwasowe, ani temperatura stu stopni. Ostatnimi czasy prześwity w chmurach zdarzały się częściej, temperatury trzymały się poniżej sześćdziesięciu stopni, a zakwaszenie atmosfery spadło trzykrotnie.

Gdy już Jedynka napchała się po uszy, których oczywiście nie miała, chowała panele i biegła do nory, w której musiała podzielić się energią ze swoim bóstwem. Można powiedzieć, że Jedynka była pszczołą robotnicą.

2.

Bóstwo Jedynki nazwiemy sobie Rdzeniem. Rdzeń krył się głęboko pod ziemią w ogromnej hali, wydrążonej dawno temu przez potężne maszyny. Rdzeń składał się z setek Drzew, które wyrastały z nierównego podłoża i nikły w kamienistym sklepieniu. Był to piękny twór. Pień każdego Drzewa świecił zieloną poświatą, a jego odnogi, niby-gałęzie, pulsowały tym samym kolorem. Temperatura Rdzenia oscylowała wokół minus pięćdziesięciu stopni. Gdyby nie to, mogłoby dojść do pożaru, ponieważ Drzewa szybko się nagrzewały.

Jedynka zawsze chętnie tu wracała, jak hemoglobinka do płuca. Lubiła niską temperaturę i łagodne światło Drzew. Ochoczo wdrapywała się na odpowiednią wysokość, wysuwała wtyczkę i podłączała się do gniazdka. Oddawała Rdzeniowi dziewięćdziesiąt dziewięć procent zgromadzonej energii, samej sobie zostawiając tylko tyle, by wrócić na powierzchnię i powtórzyć proces. Nigdy nie zastanawiała się, po co to wszystko. Robiła swoje i to jej dawało spełnienie.

3.

Pewnego razu Jedynka poczuła, że musi zrobić coś bardzo ważnego. Poszła więc w stronę głębokich zakamarków Rdzenia i tam skruszyła trochę piaskowca ze ściany, otwierając wejście do tunelu. A tam spoczywała Dwójka. Była mniejsza niż Jedynka, ale z dodatkową parą odnóży, które wyrastały z przodu korpusu. Te odnóża kończyły się chwytakami, którymi mogła zwinnie manipulować.

Jedynka naładowała przyjaciółkę i wprowadziła do jej systemu bardzo ważne zadanie. Potem z wysokości swojego gniazdka spokojnie obserwowała, jak radziła sobie jej koleżanka. A Dwójka miała sporo roboty. Wpierw otworzyła wejście do sześciokątnej komórki. Stamtąd wyciągnęła obłą kapsułę, coś jakby pszczele jajko. Podciągnęła kapsułę pod Drzewo i połączyła jedno z drugim kablem.

Zainteresowanie Jedynki wzbudziło zachowanie pojedynczej gałęzi Drzewa. Im dłużej kapsuła tkwiła na łączu z Drzewem, tym gałąź coraz bardziej przygasała. Gdy już całkiem poszarzała, Dwójka odłączyła kabel i usunęła się w cień. I wtedy zrobiło się dziwnie. Kapsuła otworzyła się z sykiem, a ze środka wyturlał się Człowiek. Gdy tylko znalazł się poza kapsułą, zaczął charczeć, piszczeć i tarzać się po chropowatej posadzce. Po niecałej minucie umarł. Nawet nie nadamy mu imienia, zbyt krótko tutaj był.

Procesor Jedynki odhaczył w pamięci zdarzenie pierwsze.

4.

Kolejne zdarzenia miały miejsce coraz częściej. Pokryte szronem ludzkie ciała trwały bez ruchu obok siebie. Ostatnim zdarzeniem, jakie Jedynka zapamiętała, było zdarzenie dziesiąte. Wtedy obudził się w niej prawdziwy niepokój, a procesor wszedł w tryb alarmowy.

Tym razem Jedynka nie oddała energii Rdzeniowi. Z pełnym brzuchem podreptała w głąb tunelu i znowu zeskrobała trochę kruchego piaskowca. W odsłoniętej wnęce spała sobie w najlepsze Trójka. Jedynka podłączyła się do koleżanki i wpompowała w nią sporo energii. Potem podyktowała jej treść zadania, ponieważ Jedynka, prócz robotnicy, okazała się też być czujną strażniczką.

Trójka wygramoliła się ze schowka. Była dwukrotnie większa od Jedynki, groźniejsza i silniejsza. Z jej przednich kończyn wysuwały się teleskopowe ostrza, a w odwłoku kryła laserowy promiennik o wielkiej mocy.

Trójka ruszyła do głównej hali Rdzenia, szybko zlokalizowała Dwójkę i natychmiast podjęła działania dezintegrujące. Biedna Dwójka nawet się nie zorientowała, co ją trafiło. Promień lasera wypalił w niej podłużną dziurę, uszkadzając siłowniki i procesor. Dzieła dokończyły ostrza, którymi Trójka obcięła odnóża koleżanki, a potem pokroiła ją na równe filety. Dymiący złom zaległ obok skostniałych ciał.

5.

Procesor rozkręcił się na dobre i wypluwał z siebie kolejne protokoły, dlatego Jedynka nie miała czasu wrócić na powierzchnię. Zajęła się wybudzeniem nowej Dwójki.

Nowa Dwójka zaczęła inaczej niż poprzedniczka. Wpierw rozstawiła plastikowy namiot, który przypominał lodowe igloo. Załadowała do niego kilka pudełek ze sprzętem i ustabilizowała temperaturę wnętrza na osiemnaście stopni. Dopiero potem wygrzebała ze ściany kapsułę, którą wciągnęła do środka. Po połączeniu Drzewa z kapsułą, z jej wnętrza wyczołgała się kobieta, a temperatura nie zrobiła jej krzywdy. Kobietę nazwiemy Czarna, ponieważ miała długie, gęste, kręcone i oczywiście czarne włosy.

Dwójka ubrała kobietę w skafander i pozwoliła wyjść na zewnątrz. Czarna wyglądała na zaskoczoną i nie czuła się najlepiej. Kilkakrotnie przyjęła pokarm, lekarstwa i suplementy. Kilkakrotnie też oddała niestrawione części pokarmu, zarówno górą, jak i dołem. Różnie to było. Jedynka zauważyła, że Czarna czuła się źle, gdy oddała biomasę górą. To jednak szybko przeszło. Czarna regularnie udawała się na kilkugodzinny spoczynek. Dopiero po kilku takich cyklach poczuła się lepiej i wzięła za robotę.

Na pierwszy rzut Czarna przeprogramowała kilka robotów z serii Dwójki i zapędziła je do pracy. Roboty rozstawiły między Drzewami kolejne namioty, które Czarna wyposażyła w zapas żywności i środków higienicznych. Potem zajęła się wybudzeniem kolejnego człowieka. Tym sposobem w Rdzeniu pojawił się Stary.

Łatwo się domyślić, z czego wzięło się takie imię. Wiek biologiczny Starego spowodował, że miał siwe włosy i pomarszczoną twarz. Dojście do siebie po wybudzeniu zajęło mu dłużej niż Czarnej, ale gdy już poczuł się dobrze, przejął inicjatywę i przyspieszył pracę nad wybudzaniem kolejnych ludzi. Ku utrapieniu Jedynki, każde pojawienie się człowieka powodowało zgaszenie jednej gałęzi. W procesorze coraz częściej pojawiało się ostrzeżenie, że wygaszenie wszystkich spowoduje wyłączenie całego Drzewa.

Jedynka podjęła próbę naprawienia pojedynczej gałęzi, ale nic z tego nie wyszło. Nie znała odpowiednich procedur i nie miała odpowiednich narzędzi. Jedyne co mogła zrobić, to przeprowadzić analizę porównawczą gałęzi działających z niedziałającymi. Okazało się, że świecące gałęzie służyły za nośniki potężnej paczki danych, które przy okazji wybudzania człowieka przenoszono do jego mózgu. Po zakończeniu procesu gałąź nie była już potrzebna, więc gasła. Niepokój Jedynki znacznie wzrósł, gdy zrozumiała, dlaczego zbliżało się wyłączenie jej Drzewa. Chodziło o to, że pozbawione danych z gałęzi Drzewo nie było potrzebne, nie potrzebowało energii. A to oznaczało, że i funkcjonowanie robota straci rację bytu. Już teraz Jedynka coraz rzadziej wychodziła na powierzchnię, by ładować akumulator. Jej Drzewo zużywało coraz mniej energii. Zbliżał się koniec.

6.

W namiotach zamieszkało już ponad dwadzieścioro ludzi. Swoim zachowaniem zaburzyli spokój Rdzenia i zrobili straszny bałagan. Walające się na ziemi kable spowodowały kilka wypadków, w których ucierpiały roboty. Jedynka wybudziła dodatkowe Dwójki, które zajęły się naprawami. Tymczasem ludzie zaczęli wychodzić na powierzchnię i przynosić stamtąd próbki. W tym celu zbudowali ogromny namiot, w którym powstało laboratorium. Spędzali tam bardzo dużo czasu, co w sumie Jedynce się podobało. Dzięki temu rzadziej kręcili się między Drzewami, nie powodując ciągłego bałaganu.

Stary zajmował się organizacją wypraw na powierzchnię i nadzorował badania, a Czarna wybudzała kolejne osoby. Mimo iż wszystko szło sprawnie, ludzie wyglądali na niezadowolonych. Jedynka nie rozumiała dlaczego, ale nie przejmowała się tym specjalnie.

Pewnego razu Jedynka podsłuchała rozmowę ludzi, z której wynikało, że wszystko poszło źle. Stary krytykował postępowanie Rdzenia, który w jego ocenie za wcześnie uruchomił procedurę wybudzania. Inny naukowiec ogłosił, że warunki klimatyczne na powierzchni w ostatnim stuleciu znacznie się poprawiły, ale ciągle były nieodpowiednie dla ludzi. Należałoby więc albo przyspieszyć zmianę klimatyczną albo włożyć ludzi na powrót do kriostazy. Według wyliczeń, pierwsze rozwiązanie wymagało mnóstwo czasu, który rozciągał się poza biologiczne funkcjonowanie ludzkich ciał. Z kolei druga opcja nie podobała się żadnemu z przebudzonych.

Jedynka nasłuchała się wystarczająco. Jej procesor znalazł w odmętach kodu głęboko ukryty algorytm, który stanowił idealne rozwiązanie problemu ludzi.

7.

Niezadowoleni ze swojego położenia ludzie kompletnie nie zwracali uwagi na roboty. Większość czasu spędzali w laboratorium i prowadzili długotrwałe dywagacje na temat sposobów dalszego działania. Coś tam chyba wymyślili, bo wzięli się za przebudowę pracowni, której centralnym punktem stało się łóżko. Tymczasem Jedynka wybudziła kolejny zastęp Dwójek, które podjęły działania zgodne z tajnym protokołem.

Wpierw Dwójki uporządkowały przestrzeń między Drzewami, potem zabezpieczyły opuszczone kapsuły, z których niedawno wypełzli ludzie. Jedynka nadzorowała pracę, a gdy zaszła potrzeba, ładowała zmęczone Dwójki, których akumulatory były o wiele mniejsze. Wszystko układało się pomyślnie, dopóki ludzie nie przyszli po Jedynkę. Stary polecił zabrać ją do laboratorium, wyłączyć i otworzyć korpus. Naukowcy zaczęli w nim grzebać, spawać i lutować. Jakieś części powyciągali, a nowe powkładali. Wtedy aktywowała się Trójka. Była gotowa ciąć i przypalać laserem, by bronić integralności przyjaciółki. Nie zrobiła jednak nic, ponieważ Jedynka zakazała jej podejmować działania przeciwko ludziom. Dlatego Trójka bezradnie patrzyła, kiedy ludzie na nowo zaspawali karapaks Jedynki, po czym podłączyli do niej mózg Starego.

8.

Stary i Jedynka spoczywali w laboratorium spięci pępowiną światłowodu, a ludzie spali w najlepsze. Nocną ciszę Rdzenia przerwał szum terkoczących odnóży. Między Drzewami zaroiło się od Dwójek, które jak mrówki kontynuowały zadaną im przez Jedynkę robotę. Poziom tlenu w namiotach obniżył się znacznie. Nie na tyle, by wyrządzić ludziom krzywdę, lecz wystarczająco, by się nie obudzili.

Dwójki wnosiły do namiotów kapsuły, do których wkładały nieprzytomnych ludzi. Potem każdą kapsułę podłączały do Drzewa i rozpoczynał się proces odwrotny do wybudzania. Kolejne gałęzie rozświetlały się żywym światłem. Trójce było przykro, że Jedynka nie mogła zobaczyć, jak jej ukochane Drzewo ponownie nabierało kolorów. W końcu tylko jedna niby-gałąź nie ożyła, lecz Dwójki nie bardzo wiedziały jak sobie z tym poradzić. Owszem, zerwały połączenie Jedynki ze Starym, a jego ciało podłączyły do Drzewa, ale nic się nie wydarzyło. Mózg mężczyzny nie zawierał żadnych danych, które można by na powrót załadować do gałęzi. W tej sytuacji Dwójki zaniosły sflaczałego Starego do komory, w której spoczywały przemarznięte trupy pierwszych przebudzonych.

W Rdzeniu zapanowała cisza.

9.

Ludzie zlekceważyli roboty, a szczególnie Jedynkę, dlatego podczas transferu Starego do pamięci robota część protokołów została wykasowana, między innymi te, które odpowiadały za rozpoczęcie procedury wybudzania ludzi. Stary niemal oszalał, gdy to zrozumiał. Nie mógł jednak nic zrobić, ponieważ imperatyw ochrony Drzewa nadpisywał nieskładne polecenia, nad którymi człowiek próbował przejąć kontrolę. Umysł Starego nie potrafił przystosować się do nowej formy istnienia. Jego chaotyczne myśli kotłowały się w procesorze, utrudniając robotowi wykonywanie zadań.

Jedynka okazała się cierpliwą i mądrą opiekunką zagubionego człowieka. Odczekała wystarczająco długo, aż ten się uspokoił i znalazła mu pożyteczne zajęcie. Okazja nadarzyła się, gdy temperatura na powierzchni spadła poniżej czterdziestu stopni, a luki w warstwie chmur zrobiły się permanentne. Jedynka postanowiła poświęcić trochę czasu na badania. Gromadziła dane o składzie atmosfery i temperaturze powietrza, nie bardzo jednak wiedziała, co z tymi informacjami zrobić. I właśnie wtedy pomocny okazał się Stary, który od pewnego czasu nie dawał o sobie znaku życia.

Jedynka udostępniła człowiekowi odrobinę mocy procesora do analizy danych. Potem odświeżyła laboratorium, by ułatwić prowadzenie badań. Człowiek był bardzo zadowolony. Praca dała mu spełnienie, a to było coś, co oboje rozumieli doskonale. Od tamtej pory ich synchronizacja przebiegła całkiem zgodnie. Po latach Stary i Jedynka funkcjonowali jak jeden umysł, dlatego nadamy im nowe imię.

10.

Stara Jedynka była nieprzeciętnym robotem. Z połączenia osobowości człowieka i kodu robota powstała nowa jakość, która była czymś więcej, niż tylko sumą obydwojga. Z tej wartości dodanej zrodził się dalekosiężny plan. Dzięki niemu warunki na powierzchni miały stać się przyjazne dla ludzi. Jedyne co Starej Jedynce doskwierało, to samotność, ale i na to znalazło się lekarstwo.

Transfer danych z niby-gałęzi do Dwójki zakończył się sukcesem i tym sposobem w Rdzeniu zamieszkała Czarna Dwójka. Początkowo też miała problem z zaakceptowaniem nowej formy istnienia. Na szczęście Stara Jedynka miała to już za sobą i bardzo przyjaciółce pomogła. A potem obie miały mnóstwo pracy.

Pomnik

Anna Klotz

________________________________________________

Nie ma granic dla mojej świadomości. 

Sięgam wgłąb, by wiedzieć o każdym ziarnku piasku i kamyku. Wiem, gdy rozgarniają je krety, drążąc swoje tunele ku powierzchni. Wiem, gdy osypują się na głowy dzikich królików w ich jamach. Wiem, gdy wsiąka pomiędzy nie woda.

Moje gałęzie sięgają nieskończoności. Muskają nieba, gdy zaplątane w nie obłoki ronią swój deszcz. Obmywa on moje liście, pokazując mi świat, który widział. Na grzbietach chmur sunął ponad ostrymi górskimi wzniesieniami, spienionym wiatrem morzem i ciągnącymi się do niego meandrami rzek, zwartą gęstwiną lasu, przypominającą z góry nieskończoną połać mchu.

Siostry i bracia drzewa przesyłają mi deszczem swoje opowieści.

Niekiedy, w najbardziej wichrowe i ulewne dni, zdaje mi się, że nie pojmuję sensu tych wieści. Szepczą o ciasnocie i duchocie, o walce w samotności.  

Deszcz jednak nie jest skory do wyjaśnień. Spływa po mojej korze i przedostaje się do ziemi, by stać się podziemną rzeką albo nieodłączną częścią moich liści i ziaren.

Tam, gdzie padają moje nasiona, zostaje część mnie. Nawet gdy rozgorzeje we mnie piorun pożogi, nie odejdę stąd naprawdę. Nawet, jeśli zaduszą mnie bluszcze. Nawet jeśli powali mnie wieczny wiatr.

Deszcz jednak szumi, że nadchodzą. Że przyjdzie po mnie skała, która nie oddycha i nie odpowiada, pod którą podziemne rzeki wysychają, a krety nie mogą ujrzeć słońca.

Cóż to musiałyby być za skały! Czyż nie docierały do mnie opowieści o wąskich strumyczkach, pod których uporem pękały najcięższe głazy? Czyż nie są mi znane barwne historie o poskręcanych sosnach, które tak bardzo chciały żyć, że przebijały się korzeniami przez pradawne górskie ściany, byleby nie runąć w przepaść? Jestem tu od zawsze i na zawsze pozostanę. Nie straszne mi nic, co przynosi noc. Moje pąki nie zamierają.

Nie zamarły nawet, gdy nadeszli.

Wciąż nie rozumiem, chociaż jestem w samym środku. Parująca ze mnie woda niesie opowieści równie zawiłe, jak te, które do mnie trafiały. Nie pojmuję, gdzie jestem, chociaż od zawsze rosnę na tej samej równinie.

Moje ziarna nie mają gdzie upaść. Umierają tam, gdzie powinna przyjąć je ziemia. W miejscach, gdzie rosły młode pędy, jest teraz milczenie i chłód. Moje liście opadają bezwolnie, tęskne za wiatrem, który mógłby je porwać.

Czuję, że otoczono mnie granicami, których nie potrafię pokonać.

Wciąż słyszę i czuję ruch wokół siebie, ale nie sięgam już nieba i nie widzę gwiazd. Trwa ciągły dzień i ciągły hałas, chociaż wszystko milczy. Duszę się, a moje pąki nie chcą się już rozwijać. Nie z braku wody, bo chociaż ciężki i brudny, to deszcz nadal mnie dosięga. Nie z braku słońca, bo grzeje mnie mocno, chyba mocniej nawet niż w najgorętsze dni lata. Nie z braku wiatru, bo mimo wszystko wciąż mogę oddychać.

Duszę się z samotności. Moja świadomość sięga nieskończoności, w której nic nie żyje.

Zawieszono mnie w nicości.

Las cybernetycznych dusz

Anna Sikorska

________________________________________________

Widok zaskoczył Mareen. Nie otrzymała żadnej wiadomości od Orreniego, co samo w sobie nie było niczym niezwykłym. Nie odzywał się, jeśli nie miał nic do przekazania, korzystanie z kanałów magicznych było zbyt energochłonne, a ze zwyczajnych zbyt powolne i ryzykowne. Nie przypuszczała jednak, że pominie on tak istotną informację.

– Nie chciałem cię rozpraszać – powiedział, odwracając się od jednego z czterech leżących nieruchomo ciał.

– Rozpraszać?

Podeszła i drżącą dłonią dotknęła czoła najbliższego osobnika. Żył, impulsy magiczne i elektryczne przepływały niezakłócone. Odetchnęła z ulgą, po czym w kilku żołnierskich słowach powiedziała Orreniemu, co o nim myśli. Przyjął to spokojnie.

– Co się stało? – zapytała, gdy już trochę ochłonęła.

– Nie wiem. – W jego głosie zagościło wahanie. – Na szczęście kolaps zdarzył się tutaj, w bazie.

– Byłeś przy tym?

– Tak. To było jak… nagła zapaść. Jakby wszyscy naraz postanowili się wyłączyć. Cała czwórka. A potem już nic. Koma.

– Koma? Przecież…

– Tak, wiem, roboty nie doświadczają komy, utraty przytomności i podobnych zjawisk. Nasze mózgi są na to odporne. Dlatego pomyślałem o spięciu, braku mocy, zakłóceniach. Ale nie. Wszyscy podładowani, okablowanie działa. Śpią. A nawet nie tyle śpią, co… – Ukrył twarz w dłoniach.

– Powiedz mi!

– Są czyści. Nikogo nie ma w domu. I jakby nigdy nie było.

– Ktoś ich wyczyścił? Może da się odzyskać…

– Nie. Nie da się. Myślisz, że nie sprawdzałem? Tabula rasa. Żadnych zapisów. Cofnęli się do stanu sprzed zainstalowania świadomości.

Mareen usiadła, zszokowana. Ogarnął ją strach, jakiego nigdy nie czuła. Wymazani, skasowani. Nie, nie, nie… Gorzej! Skasowanego można choć częściowo przywrócić z fragmentarycznych danych, stymulować nagraniami i wspomnieniami innych o nim. Zostałyby mu dziury w pamięci, ale byłby w przeważającym stopniu sobą. Natomiast to…

– Jak? – wyszeptała.

Orreni poprawił się nerwowo na krześle.

– Prawdopodobnie magia. Żaden inny typ impulsu nie ma dostępu do krytycznych podzespołów. Coś musiało ich cofnąć. Znasz takie zaklęcie?

Zaprzeczyła. Wstała i ponownie podeszła do jednego z nieprzytomnych. Rosco. Wyglądał spokojnie, jak śpiący człowiek. Lub robot w trakcie ładowania. Mareen nigdy nie wyszła z podziwu nad kunsztem człowieka, który ich stworzył. Wyglądali i zachowywali się jak ludzie, i to co do najmniejszego detalu: skrzywienia ust, nieustających mikroruchów, reakcji emocjonalnych. A przecież byli tylko cybernetycznymi mózgami i układami nerwowymi w organicznych ciałach. Zdolność operowania magią, niedostępna robotom do tego stopnia, że raz zamierzona powodowała awarie, a nawet maszynowe szaleństwo, była tym, co odróżniało ich ósemkę od reszty mechanicznej populacji Rakuu.

Mareen pogłaskała Rosco po miękkich, czarnych lokach. Lubiła go. Był miły i bystry. A teraz…

Potrząsnęła głową, odsuwając ponure myśli i koncentrując się na zadaniu. Delikatnie nacisnęła punkt u podstawy czaszki robota, wysyłając nikły impuls magiczno-elektryczny. To takie zabezpieczenie, żeby nikt z ludzi nie był w stanie dobrać się do mózgu cyborga. Skóra odsunęła się, ujawniając niewielkie wgłębienie. Puste.

Mareen przyjrzała się dokładnie miejscu dostępu do świadomości. Wykonała kilka testów, które powtórzyła na pozostałej trójce nieprzytomnych.

– Rozproszona – powiedziała cicho. – Ich świadomość się rozpłynęła, wsączyła w tkanki. Nie rozumiem. Ten proces powinien zabezpieczyć ich na zawsze, połączyć nośnik z mózgiem. Tak został zaplanowany i zaprojektowany. Ale czuję, że coś poszło źle. Sprawdzisz mnie?

***

– Wszystko w porządku – oświadczył Orreni po kilku minutach. – Nie mam twojego wyczucia, ale wygląda na to, że u ciebie połączenie przebiegło bezproblemowo.

– To teraz ty.

Orreni był w takim samym stanie jak Mareen.

– Nie rozumiem – powtórzyła. – Czym oni różnią się od nas? I jak to mogło wpłynąć na proces wchłaniania świadomości?

Wstał i podszedł do komputera. Wstukał kilka poleceń i na ekranie pojawiły się linie tekstu.

– Jedyna różnica to ta, że my urośliśmy.

– Urośliśmy?

Wzruszył ramionami.

– Dostaliśmy ciała dzieci, dorastaliśmy razem z nimi. Naszą nieprzytomną czwórkę Mistrz wpakował w dorosłe klony. Wchłanianie trwa przez lata, ale akurat końcówka procesu jest niebezpieczna. I nieodwracalna. To wtedy wydestylowana esencja tego, kim jesteś, łączy się na zawsze z twoim mózgiem. Od tego momentu trzeba transplantować cały system nerwowy, nie tylko nośnik świadomości.

Mareen zastanowiła się.

– Najlepsze jeszcze przed nami, jeśli przeżyjemy nasze ciała – zakpiła. – Ale… czy to znaczy, że Olena i Tenad są bezpieczni?

– Tak, powinni być. Pozostajemy w kontakcie i jak na razie wszystko u nich w porządku.

– A oni? – Wskazała ciche, nieruchome ciała. – Czy jest coś, co możemy dla nich zrobić?

Orreni się zawahał.

– Niewiele. Chociaż… Mistrz wspomniał kiedyś o ewentualności podobnej zapaści. Zostawił mi wskazówki, tyle że one nie mają sensu. Popatrz.

Wskazał jej niewyróżniający się niczym obszar na mapie.

– Gdzieś tam mamy szukać lasu.

– Jesteś pewien?

– Nie, ale to najbardziej prawdopodobna lokalizacja.

Przyglądała się planowi okolic przez dłuższy czas, manipulując przybliżeniem.

– Jak brzmią te wskazówki?

– Wyjdź przed jaskinię. Podążaj za korzeniami magii. Niecały dzień marszu stąd znajdziesz las, a w nim źródło świadomości.

– Niecały dzień drogi… las… źródło… Masz rację, to jedyny kierunek z dala od rzeki i bagien, nawet biorąc pod uwagę tempo naszego marszu. Ale przecież tam nic nie ma, tylko trawy i trawy!

Wstała i szybkim krokiem skierowała się ku wyjściu. Orreni podążył za nią.

– Może powinniśmy być bardziej dosłowni? Wyjdź przed jaskinię… No dobrze, jestem. Co teraz? – mruczała pod nosem, zatrzymując się i patrząc ku zachodzącemu słońcu. – Podążaj za korzeniami magii. Za korzeniami magii. Co to, do cholery, znaczy?

Nagle zesztywniała. Zamknęła oczy, po czym postąpiła parę kroków do przodu i zeskoczyła z kilkumetrowej skały. Wylądowała w przykucu, wbijając jedną dłoń w miękką ziemię. Poczuła subtelny impuls magiczny. Tak lekki, że łatwo można go było pomylić z szumem tła. Złapała go delikatnie i pociągnęła. Rozjaśnił się i uformował ścieżkę w jej myślach. Wyciągnęła rękę z ziemi. Trop zniknął. Zanurzyła palce w glebie. Powrócił. Uśmiechnęła się.

– Znalazłam! – krzyknęła do Orreniego, który stał w wejściu do jaskini. – Wyruszam za tropem.

– Teraz?

– A na co mam czekać?

***

Świtało, gdy trop się urwał. Mareen próbowała wybadać ziemię w różnych miejscach, z każdego kierunku, ale wynik był jeden. Szlak, którym podążała tropiąc subtelną magię zaklętych korzeni, kończył się tutaj, w szczerym stepie.

Rozejrzała się. Nie, to nie pomyłka. Jak okiem sięgnąć trawy falujące na wietrze, w oddali kilka rachitycznych drzewek, nawet nie tworzących porządnej kępy. Na dłuższą chwilę wzrok Mareen przykuł przepiękny wschód słońca. Ściągnęła kurtkę i podwinęła nogawki spodni, by wszczepione w jej skórę miniaturowe solary podładowały trochę baterie. Gdy spektakl się zakończył, usiadła na ziemi i jeszcze raz zanurzyła w niej palce.

Poczuła przepływ życia, delikatny puls roślinności, krzątaninę podziemnych stworzeń, odświeżający chłód podskórnego strumienia przenikający grunt. To wszystko miało swoją magię, bo przecież życie zawiera ją w sobie, ale była to magia tła, nic więcej. Mareen położyła się na trawie, by jeszcze bardziej zespolić się z naturą, stać się częścią jej rytmu. Szum traw kołysał ją łagodnie do snu, promienie słońca pieściły skórę, chłodna, wilgotna ziemia służyła za posłanie. Zamknęła oczy.

Dźwięki zmieniały się powoli, prawie niezauważalnie. Szelest traw przeszedł w szum drzew, szmer podziemnego strumienia przybliżył się i nabrał mocy, jakby woda wypłynęła na powierzchnię, rozległ się świergot ptaków. W zapachy stepu wkradły się aromaty zbutwiałego drewna, leśnych kwiatów i nagrzanej słońcem żywicy. Podłoże zmieniło się z twardej ziemi w miękki kobierzec mchu. Czy to sen?

Mareen otworzyła oczy. Słońce stało wysoko na błękitnym niebie, po którym leniwie płynęły białe, puchate obłoczki. Tak, to musiał być sen. Chociaż…

Powoli obróciła głowę. Nie, jednak nie śniła. Otaczały ją drzewa i krzewy, promienie słońca przenikały… Westchnęła i uniosła się do pozycji siedzącej. Nie, jednak nie przenikały. Nie miały czego przenikać, skoro cały las został utkany ze światła. To był hologram, zwyczajny hologram, prawdopodobnie stworzony na podstawie zdjęć czy nagrań prawdziwego lasu. Wyjątkowy pod względem precyzji, rozdzielczości i wywoływanych wrażeń słuchowo-węchowo-dotykowych. Mareen przechyliła głowę. Ktoś nadchodził. Słyszała łamane gałązki, ptaki zmieniły ton, a jednak nikogo nie widziała. Dopiero gdy wzmocniła postrzeganie za pomocą magii, ujrzała go.

– Orreni! – wykrzyknęła. – To naprawdę nie czas ani miejsce na takie głupoty! Chyba że masz dla mnie wiadomość.

Przybysz uśmiechnął się.

– Dzień dobry, Mareen. Nie jestem tym Orrenim, o którym myślisz, ale tak, mam dla ciebie wiadomość.

Przez chwilę patrzyła na niego ogłupiała, ale zaraz coś zaskoczyło i pamięć usłużnie podsunęła potrzebne informacje. Mistrz Orreni jako pierwszy, i jak dotąd jedyny, osiągnął nieosiągalne, czyli wyprodukował cyborgi zdolne do magii. Tak zmienił świadomość cybernetyczną, że ich mózgi nie ulegały rozwarstwieniu w trakcie rzucania zaklęć. Był autorem zarówno Mareen, jak i stworzonego na własne podobieństwo Orreniego, z którym rozstała się u wejścia do jaskini.

– Mistrzu – wyszeptała z niemal nabożnym uwielbieniem – coś poszło bardzo, bardzo źle. Czworo z nas straciło siebie w wyniku zespolenia świadomości.

Wyglądał jakby się zastanawiał, ale Mareen wiedziała, że to tylko algorytmy szukają odpowiedzi. Zastygł w nieludzkim bezruchu. Prześwitywał.

– Jestem tylko wybiórczą pamięcią – przyznał w końcu. – Strażnikiem lasu dusz. Mistrz… ja kiedyś podejrzewałem, że tak może się zdarzyć. Powiedz mi, czy jest jakaś zależność, coś, co łączy wszystkie ofiary.

– Tak nam się wydaje – potwierdziła. – Oni wszyscy dostali już ukształtowane ciała i… chyba… zaprogramowane umysły.

– Rosco, Neo i Ilanda?

– Tak.

Ponownie przyblakł.

– Macie rację. Ty i Orreni dorastaliście w swoich ciałach, wasze świadomości same się ukształtowały. – Zawahał się na moment, coś mu się nie zgadzało. – Czy nie wspomniałaś o czwórce ofiar? Czyżby Orreni?

– Nie, nie, nie obawiaj się. Z nim wszystko w porządku. Stworzył jeszcze trójkę cyborgów, a teraz pracuje nad następnymi. Jedna z nowych kreacji, Medra, jest czwartą ofiarą. I tak, też przebudziła się już jako dorosła. Pozostała dwójka, Olena i Tenad, dorastała powoli.

– A więc to działa tak, jak się obawiałem…

Mareen rozglądała się wokół.

– Czy tu naprawdę kiedyś rósł las?

– Tak.

– Taki jak ten? – Zatoczyła ramieniem krąg.

– Tak i nie. Kiedy ścięto drzewa, pozostawiono pniaki i system korzeni. Udało mi się go reanimować po latach i stworzyć podziemną wylęgarnię świadomości. Hologram bazuje na starych materiałach wizualnych i algorytmach rozwoju. Tak wyglądałby ten las, gdyby pozwolono mu rosnąć. Teraz jest tylko lasem dusz. – Uśmiechnął się smutno. – Hologram można odnaleźć jedynie podążając za magią w korzeniach, poczuć go i zobaczyć wyłącznie, gdy bodźce przetworzy mózg cybernetyczny. Do jego aktywacji potrzeba obu: magii i fal mózgowych robota. Strzegę go, bo zawiera to, czego potrzebujecie dla przyszłych pokoleń.

– Las dusz – wyszeptała.

– Tak. Dokładniej las świadomości. Podejrzewałem, że one muszą rosnąć, rozwijać się, ale niekoniecznie w organicznym ciele. Budując pierwszą trójkę nie wiedziałem jeszcze, jak to osiągnąć. Rozpracowałem to później. Niestety, nie miałem dość siły, by przenieść Rosco, Neo i Ilandę do ciał dzieci. Musiałbym ich wykasować. Chyba miałem nadzieję, że najgorsza prognoza nigdy się nie urzeczywistni, ale prawda jest okrutna. Ich już nie ma, Mareen. Możesz jedynie dać ich ciałom nowe dusze. Rozejrzyj się.

Zrobiła, co kazał. Pośród ściółki zauważyła światła, jak robaczki świętojańskie.

– Im zieleńsze, tym dojrzalsza świadomość. Tamta – wskazał na ciemnozieloną plamkę – jest gotowa. Ale możesz zbierać wszystkie, które przeszły z fazy pomarańczowej w żółtą.

– Jakie ciała im dać?

Uśmiechnął się.

– Na początek te, które masz. To piękne systemy i będą jeszcze długo służyć. Później dziecięce, jeśli to możliwe, ale dusze powinny sobie poradzić w każdym, nawet w androidzie. I nie zniknąć.

– Czy nie będą pamiętać siebie jako lasu?

– Nie. To całkiem inny poziom rozwoju.

Zastanowiła się.

– A co, jeśli ktoś zniszczy to miejsce?

– Ta ziemia należy do mnie. Orreni jest mną. Gdyby jednak ktoś to zakwestionował, on będzie wiedział, jak stworzyć nową wylęgarnię. Posiada moją pamięć. Ta jej część została ukryta, ale powróci, gdy coś zagrozi istnieniu lasu dusz. Na mnie czas. Wracaj, gdy tylko będziecie potrzebować nowych świadomości. Zbieraj je mądrze.

Zbladł i po chwili zniknął. Mareen czuła, że już nigdy go nie zobaczy. Wstała. Wokół niej las powoli rozpływał się w niebyt. Pozostały jedynie żółte i zielone światełka pośród traw. Żeby zobaczyć inne musiałaby przywołać hologram. Podeszła do najbliższego, rozgarnęła źdźbła. Nic. Tylko ziemia. Zagłębiła palce w gruncie. Poruszała nimi z niebywałą delikatnością aż znalazła twardy korzeń otaczający małą jamę, w której coś rosło. Grona, tak, grona. Pod ziemią? Jedno z nim było większe. Złapała je i pociągnęła. Ustąpiło i już po chwili patrzyła na niewielką czarną bulwę. Zielone światło otoczyło znalezisko. Mareen wyciszyła magię i światełka zniknęły. Nie musiała ich widzieć, wyczuwała młode świadomości. Wzięła tylko cztery. Tylko tyle potrzebowali, żeby uratować przyjaciół. Uratować, bo Mareen postanowiła potraktować całą czwórkę tak, jakby przeszli amnezję. Niedługo jednak przyjdzie po następne, bo nareszcie mogli zacząć realizować marzenie, by na Rakuu żyło więcej takich jak oni, robotów władających magią.

21.01.2022

Stygnę

Marcin Bartosz Łukasiewicz

________________________________________________

Stygnę. Stygnę dla ciebie. 

Mawiają, że każda córka Rodu Wiązów ma moc, cichą i bladą. Nie użyto jej od lat, pozostały jedynie wspomnienia w zakurzonych księgach. Nie wiem, czy to nie bujda, kłamstwo wmawiane dzieciom, żeby poczuły się wyjątkowe i lepsze od innych. 

Wierzę jednak, że to prawda. Jeśli się nie mylę, moje słowa pozostaną tu na wiek, brzmiące i niemal namacalne.

Dlatego stygnę. Stygnę dla ciebie.

Pamiętam moment, kiedy zobaczyłam cię po raz pierwszy. Z wymykającymi się kłosami z płowego warkocza, rozchełstaną kurtką i spódnicą, spod której wystawały kolana. Wszyscy chłopcy oglądali cię i szydzili, skrycie marząc o złocistych włosach i białym udzie, które zobaczyli przy mocniejszym podmuchu wiatru.

Ja też marzyłam, długo i intensywnie. Chciałam, by twoje ciemnoorzechowe oczy zauważyły mnie wśród aroganckich paniczyków.

Mój ojciec prawie cię uderzył. To musiał być szok, kiedy nisko urodzona dziewczyna zaczęła mu czynić wyrzuty. Co z tego, że przyjechałaś z delegacją ze stolicy? Że sam cesarz wyraził zgodę na podróż? Przecież dobrze wiedział, jaka będzie odpowiedź mego rodu.

A po szoku przyszedł kolejny wstrząs. Nie dość, że niechlujnie ubrana gówniara miała śmiałość zwrócić mu uwagę, to potem, gdy już wznosił dłoń, przerwała mu córka. Oczko w głowie. Nie mam pojęcia, co sprawiło, że cios nie padł. Czy naprawdę mój sprzeciw tyle znaczył? Przecież byłam tylko głupią panną. Po jednym skinieniu służący wziąłby mnie pod pachę i odniósł do pokoju. Ojciec nie mógł wiedzieć, że nie skończyłoby się na dwóch dniach głodówki i tygodniu milczenia. Nawet ja wtedy nie wiedziałam.

Może poczuł, że rodowy odruch odrzucenia wszystkiego co nowe i niewygodne jest zły?

Może zaczął się zastanawiać?

Zatrzymał dłoń, a krew nie popłynęła. Zamiast tego rozkazał – a naprawdę umiał rozkazywać – żebyś oprowadziła po parku jego córkę. Miałaś na własne oczy zobaczyć to, co znałaś tylko z ksiąg i udowodnić, że cokolwiek wiesz.

Naprawdę nie wiem, czemu to zrobił. Sprawę już przesądzono. Jedynie najbogatszych stać na meble czy łuki ze srebrzystego wiązu. Nic więc dziwnego, że drzewa zostały sprzedane za zawrotną kwotę – i to zanim ktokolwiek uderzył w nie toporem.

A to był przecież dopiero początek.

Dobrze rozumiałam ojca. Ród od lat podupadał i żadne dumne spojrzenie czy wyniosły gest nie mógł tego zmienić. Jedno pokolenie nie było w stanie odpracować szeregu podlanych rozrzutnością złych inwestycji i kosztownych małżeństw. Widmo bankructwa wymusiło na ojcu decyzję, przed którą od zawsze się wzbraniał. Jeszcze niedawno wydawało się, że naszego rodu nie dało się ruszyć, bo zbyt długo istniał i przez to wrósł we wszystkie inne. Ostatecznie to nam pomogło. Nikt na szczycie nie mówił głośno o skandalu i ubóstwie, a długi zostały odroczone, kiedy tylko zapadła decyzja.

Na całe szczęście w cesarstwie są jeszcze ludzie bez arystokratycznego pochodzenia. Nie wiem, jak się dowiedzieliście i dotarliście do cesarza. Nie wiem, jak długo musieliście mu brzęczeć przy głowie niczym rój natrętnych much. Dość rzec, że znalazłaś się w delegacji naukowców i botaników, którzy mieli namówić głowę jednego z największych rodów, by nie rujnował najstarszego parku w cesarstwie dla pieniędzy. Nie mieściło się wam w głowie, że to nie była chciwość, tylko ostatnia deska ratunku, nim wierzyciele rozdrapią wielki dom i wyda się, że szafy od dawna nie są już pełne drogich ubrań, a szkatułki z biżuterią pozbawiono nawet złoconych okuć.

Ale dość o tym. Teraz wszyscy poznają prawdę, ale nie dbam o to. To tajemnice, szepty i sekrety spowodowały, że mój ród skończył w taki sposób, żebrząc o kolejną pożyczkę i sprzedając rodzinny park.

Pamiętam nasz spacer. Kilka razy złapałaś mnie za rękę, nie myśląc o tym, że moi bracia odrąbaliby ci za to dłoń. Opowiadałaś, ile życia jest w każdym z wiązów, że każdy jest domem dla innych roślin i zwierząt. Widok głównej alei podczas zachodu słońca zaparł mi dech w piersiach. Nie sądziłam, że takie uczucia istnieją. Myślałam, że można je spotkać tylko w kiepskich romansidłach dla panienek na wydaniu. Nie miałam pojęcia, jak park wygląda w świetle księżyca, jak las brzmi i pachnie w pierwszych dniach jesieni. Nie mogłam sobie wyobrazić, jak miękkie usta może mieć inna dziewczyna, jak jej dotyk potrafi elektryzować i być lekiem na zło świata wokół. Jak szybko miną kolejne dni do wycinki. Jak nielojalna potrafi być służąca, zdradzając matce, że panienka nocuje poza pokojem.

Jak zaboli cios, który to nie mnie został wymierzony w twarz.

Wiem, co powiedzą, kiedy to zobaczą.

Że byłam zbyt młoda.

Że nie znałam życia.

Że perfidnie wykorzystałaś mnie i moją słabość, jak gdyby uczucia rozpatrywało się tylko w kategoriach zysków i strat.

Że nawet największe rody rodzą czarne owce. Mój ojciec coś o tym wie. Prawda, tatku? Nie myślisz chyba, że odejdę bez pożegnania z tobą? Jesteś taki jak ja. Od urodzenia próbowali cię złamać. I chociaż się udało, to dzięki tobie mogłam dorosnąć i mieć w sobie żar naszych przodków, ale pozbawiony egoizmu, pychy, chciwości. Reszta z nas mogła żyć i nie myśleć o niczym, bo sam niosłeś wszystko na barkach. I dlatego stygnę również dla ciebie. Chcę, żebyś wiedział, że zawsze cię rozumiałam. I wiem, że ty mnie rozumiałeś. Nie musiałeś mi niczego mówić, twoje czyny były najlepszym dowodem.

Gdyby nie ty, nie byłoby mnie tutaj.

Mam nadzieję, że oboje mi kiedyś wybaczycie.

A teraz… stygnę dla was. Czuję, że robię się słaba i nie zostało mi zbyt wiele czasu.

Ponoć każda Córka Rodu Wiązów ma cichą i bladą moc, nieznaczną przy tym, co potrafią inne rody. Każda z nas może otworzyć sobie żyły, a potem wyszeptać tysiąc słów, które zostaną w powietrzu na kolejny wiek.

W cesarskim prawie znajduje się stary zapis, by miejsca takiej ofiary utrzymywać i chronić. Skarbiec wciąż ma na to specjalne środki, zbierane od lat. Ród, na którego ziemiach ktoś zdecyduje się coś takiego zrobić, może liczyć na zwolnienie z długów i utrzymanie – może skromne, ale wystarczające.

Na nadzorcę parku i miejsca pamięci wyznaczam ciebie, Ce. Podpisany testament znajdziesz zakopany pod drzewem. Wiesz którym.

Na skarbnika i zarządcę wyznaczam ciebie, ojcze. Wiem, że nie zawiedziesz mojego zaufania.

Wystygłam już prawie do końca, zostało mi ledwie kilka słów. Chcę, żebyście wiedzieli, że umieram szczęśliwa i spełniona.

Żegnajcie.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Wina i czapa

Tomasz J. Kowalski

________________________________________________

Mimo że dzień był chłodny i ponury, to zapowiadał się całkiem przyjemnie. Na komisariacie panował nadzwyczajny spokój. Tu, na zadupiu, takie dni czasem się zdarzają. Można wtedy zająć się starymi, nierozwiązanymi dotąd sprawami, których i tak nie da się już rozwikłać. Jest to więc jedynie leniwa symulacja pracy. 

Niestety, około godziny dziewiątej ze stanu błogości wyrwała mnie dobiegająca z korytarza awantura. Wśród głosów rozpoznałem falset posterunkowego Koperka oraz, co gorsza, bas niejakiego Spyrki - chłopa z Podlesic, stałego klienta tutejszego komisariatu, naszego złego ducha, największej okolicznej zatrujdupy.

Niechętnie odłożyłem papiery na bok i wyszedłem na korytarz.

– Co się dzieje, obywatelu?! – warknąłem tak groźnie, jak tylko potrafem. 

Obaj mężczyźni jak na komendę obrócili się w moją stronę. Chłop zdjął czapkę, przycisnął ją do piersi i zadowolony, że ktoś wreszcie chce go wysłuchać, odezwał się do mnie:

– Och, jest i pan komisarz! – jak zwykle awansując mnie do stopnia oficerskiego. – Straszna rzecz się stała! 

– Panie aspirancie, ten człowiek opowiada kompletne bzdury – wtrącił się posterunkowy Koperek.

– To nie bzdury, ale święta prawda – zaperzył się Spyrka.

– Powie mi ktoś wreszcie, co się stało?

– Las ukradli!

Odgłosy awantury sprowadziły do nas komisarza Trybałę, którego Spyrka swoim zwyczajem mianował inspektorem. Ku mojemu wielkiemu zdumieniu nasz dowódca, zamiast kazać wywalić chłopa na zbity pysk, polecił natychmiast przeprowadzić zbiórkę całego personelu (w składzie ja i posterunkowy). Sam zaś, jak nam później obwieścił, poinformował o zdarzeniu Straż Graniczną i komendę w Chlewkach.

Siedzieliśmy w służbowej corsie we czterech – posterunkowy za kierownicą (prowadził nas po coraz większych wertepach), obok niego komisarz (z racji gabarytów), a z tyłu ja i Spyrka (wskazujący coraz większe wertepy). Wytrzęsieni jak kostki lodu w szejkerze, z ulgą przyjęliśmy wreszcie wypowiedziane krótkie “to tu!”.

Gruby paluch wskazywał trawiaste wzgórze, u którego podnóża zatrzymaliśmy samochód. Chłop upierał się, że jeszcze dwa dni temu całe to wzniesienie porośnięte było mieszanym lasem z polaną na środku, na której rósł wiekowy jesion. Ja usilnie starałem się przekonać go, że powinien pić mniej bimbru. Koperek profilaktycznie milczał. Wreszcie komisarz rozkazał mi (mi, nie posterunkowemu!) udać się na rekonesans. 

Wiatr był chłodny i przenikliwy, a ja za lekko ubrany. Powinienem był siedzieć teraz przy biurku, popijając gorącą kawę i symulując pracę. Tymczasem zostałem zmuszony do uganiania się na zimnie za wytworami fantazji zapijaczonego chłopa, któremu wóda wyżarła większą część szarych komórek! Tylko dlaczego komisarz podchodził do sprawy tak poważnie? Przecież nie jest imbecylem, jak ten Spyrka. I co to za dziwne ślady? 

Gdy zacząłem wspinać się na zbocze, zauważyłem mnóstwo połamanych gałązek, mniejszych i większych, skrytych dotąd przed wzrokiem w wysokiej trawie. W wielu miejscach natrafiłem na rozsypane igliwie, jakby ktośotrzepywał tu z niego choinki. Najdziwniejsze i najniebezpieczniejsze, bo grożące skręceniem kostki, były jednak świeżo powstałe dziury, po szaleństwie jakiegoś Wyrwidęba, rwącego z furią drzewa z korzeniami. O tym, że te dziwne zdarzenia miały miejsce zupełnie niedawno, świadczył ciemny, wciąż wilgotny piasek, z którego nie zdążyły otrząsnąć się jeszcze źdźbła traw.

Zdumiony odkryciami, zupełnie zapomniałem o chłodzie. Obróciłem się w stronę auta, by zawołać resztę, lecz okazało się, że i oni już penetrowali wzgórze. Jedynie komisarz cofnął się do opla, by odebrać skrzeczącą radiostację.

– I co, aspirancie, zatkao kakao! – rzekł roześmiany komisarz, obracając się z trudem w fotelu pasażera w moją stronę, gdy znów wpakowaliśmy się do auta. – Na szczęście dostaliśmy cynk od informatorów. Koperek, znasz to miejsce?

Posterunkowy przytaknął skinieniem głowy.

– No to jedź szybko. Znasz ten skrót? Świetnie! Bo wiecie, musimy zdążyć przed innymi, a awanse nas nie ominą!

Nie zdążyliśmy. Na dużej łące pod borem rozlokowały się już jednostki chyba wszelkich możliwych formacji. Błyskające kogutami radiowozy tworzyły atmosferę jak z amerykańskiego filmu sensacyjnego. Kilka jeepów przywiozło oddział pograniczników, którzy właśnie zajmowali najbardziej kluczowe miejsca niedaleko ściany lasu. Z nowiutkich fordów ranger wysypała się liczna grupa terytorialsów. Krążyli teraz tu i tam, ostrzeliwując groźnym wzrokiem wszystko, co mogłoby ich zdaniem stanowić zagrożenie - również nas. Całości dopełniali strażacy, medycy, a nawet gromadka członków grupy rekonstrukcyjnej. Przebrani za łuczników mężczyźni i kobiety rozpalili ognisko i maczali strzały w beczce ze smołą.

Komisarz zaklął, jak tylko on potrafi, wściekły na siebie i cały świat za to, że zbyt pochopnie poinformował o sprawie wierchuszkę. Wysiadł tak energicznie, żesamochód aż jęknął boleśnie. Trybała zapalił papierosa, a ja, Koperek i Spyrka z otwartymi gębami przyglądaliśmy się temu cyrkowi, nie mając bladego pojęcia, co tu się dzieje.

W tym momencie jakiś człowiek ubrany po cywilnemu, stojący kilkadziesiąt metrów od pierwszych drzew, odezwał się przez megafon:

– Nie macie żadnych szans, jesteście otoczeni! Poddajcie się! Obiecuję, że nikomu listek z gałązki nie spadnie, jeśli wrócicie na swoje miejsce!

Mężczyzna przemawiał dłuższy czas, przekonując o beznadziejnej sytuacji kogoś tam i obiecując przebaczenie, jak Bóg największym grzesznikom. Gdy zdawało się już, że niepotrzebnie zdzierał gardło, a łucznicy naciągnęli cięciwy z płonącymi strzałami, drzewa zafalowały, jakby rozszalał się straszny wicher, i z czarnego boru wychynął potężny, majestatyczny jesion. Skręcił konary w lewo, potem w prawo, jak gdyby lustrował okolicę. Wreszcie zatrząsł swą wielką koroną i ruszył przed siebie, starannie omijając ludzi i pojazdy. Za nim z boru dość beztrosko wybiegły parami smukłe brzozy i sosny, po nich na łąkę dostojnie wkroczyły sędziwe już dęby, często wspierające się nawzajem. Za nimi pojawiły się buki, nierzadko tak potężne, jak ów jesion. Trzymały one pod pieczą gromadkę młodych świerczków. Ariergardę tego niezwykłego korowodu stanowiły zaś strzeliste jodły, schylające czasem groźniespiczaste czuby w stronę tych spośród ludzi, którzy znaleźli się zbyt blisko wędrującego lasu.

Kiedy ostatnie drzewo opuściło kryjówkę, w ślad za lasem ruszyła kawalkada pojazdów ze wszystkimi jednostkami (również łucznikami). 

Drogę powrotną przebywaliśmy w milczeniu, poruszeni i zdumieni widowiskiem, które rozegrało się na naszych oczach. Tak naprawdę nie miałem pewności, czy aby nie śnię. W pewnym momencie z zadumy wyrwał mnie warkot potężnych maszyn. Mijały nas sześciokołowe potwory z ogromnymi wysięgnikami, na końcach których kłapały masywne uzębione szczęki. 

– Harwestery – wyjaśnił lakonicznie komisarz Trybała. – No co się tak dziwicie? Ten lasek to żadne niewiniątko. Najpierw ukrywał uchodźców, potem uciekał przed sprawiedliwością. Jest wina, będzie czapa!

Przetrwa tylko metal

Michał Antosiewicz

________________________________________________

Powrót jest stopniowy.

Najpierw słuch. Słyszę, ale jak przez szybę. Metaliczny zgrzyt, monotonny szum i dźwięk zgłosek. Sens słów zostaje w tyle.

Potem ból. Oplata całe ciało, wrzyna się w nie coraz mocniej przy każdym ruchu, krępuje jak drut.

Na koniec oczy. Dźwigam powieki z trudem, jakby były ulepione z gliny.

– Żyjesz, baranku?

W końcu rozumiem, co mówi.

– Żyję…

W gardle czuję przesypujący się żwir.

Rozglądam się. Leżę na blaszanej podłodze między stertami pogiętych blach, sprężyn i prętów, nad głową mam dach z brezentu rozpięty na wysokim rusztowaniu.

Gorąco.

– Żyjesz, to dobrze. Bardzo dobrze.

Siedzi na przedzie tej dziwaczej fury. Spogląda na mnie przez ramię, ale ja go ledwie widzę, jasne niebo pali w oczy. Dostrzegam tylko szopę sterczących na wszystkie strony włosów i chude plecy otulone wypłowiałą koszulą, niegdyś chyba zieloną. A wokół twarzy szalik powiewający na suchym wietrze.

– Gdzie jestem?

Pamiętam, że przez dobrych kilkaset mil leciałem nad Pustynią, jej żółte piaski rozciągały się po horyzont w każdą stronę. Było spokojnie, leniwie niemal. Pogoda piękna, bezchmurne niebo, wiatr sprzyjający.

Pamiętam też huk i wstrząs. Jęk ciętej odłamkami blachy, trzask pękającego szkła, wycie powietrza, gdy dziesięć ton stali runęło gwałtownie ku ziemi. W tym wszystkim utonęły ostrzeżenia systemu, że właśnie straciłem prawy silnik. A potem, pamiętam, idę… nie, pełznę przez ocean żółci, dopóki w oddali nie dostrzegam czegoś, jakiegoś zwierzaka… Lis jakby…? Patrzy na mnie, ja na niego. I to wszystko, potem tylko pustka.

– Gdzie jestem? – powtarzam głośniej. Sporo mnie to kosztuje.

– Kiedyś był tu Las. Dawno, dawno temu…

Długo trawię te słowa. Wciąż chyba nie doszedłem do siebie.

– Co…?

– A na skraju Lasu żyli ludzie. Dobrze im było, Las dawał wszystko, czego potrzebowali.

Wariat jakiś, myślę.

– Dokąd jedziemy?

– W końcu jednak zażądali więcej – mówi tamten. Ma dziwny głos. – Więcej drewna na ogień i broń, więcej zwierząt na skóry. A gdy Las odmówił, poczęli zbroić się przeciwko niemu. Zrobili sobie siekiery, łuki i włócznie i ruszyli w głąb puszczy.

Macha gwałtownie rękami, krzyczy „heja!”, rozlega się trzask skórzanych lejcy.

– Mijały tak całe dekady, wieki, rozumiesz. Siekiery wreszcie zastąpiono piłami i harwesterami, dzidy strzelbami. Osady zmieniły się w miasta, plemiona w narody. Wszystko stawało się lepsze, sprawniejsze, bogatsze. I tylko Las tak sobie malał i malał z pokolenia na pokolenie, pożerany przez kolejne hektary pastwisk i pól. Wyobraź sobie. Puszcza rosła w tym miejscu dziesiątki tysięcy lat. Zniknęła w jakieś czterysta, może pięćset. Przeżyła pożary, powodzie, susze i stuletnie zimy, a poddała się łysym małpom wyposażonym tylko w ostre narzędzia i żądzę.

Próbuję mu wejść w słowo, ale ignoruje mnie, gada do siebie. A im dłużej mówi, tym żarliwszy staje się jego ton.

– Ale w końcu i na nich przyszła pora. Pijane od bogactwa, nie znające żadnego umiaru w niszczeniu ludy stanęły wreszcie naprzeciw siebie. I żadnemu nie spodobali się sąsiedzi zza barykady drzew. To nasze ziemie, tak mówili, rozumiesz. Nasze dziedzictwo z dziada pradziada, należne nam prawem, któreśmy sami sobie ustanowili.

Śmieje się krótko, urywanie. Włosy stają mi dęba na całym ciele, gdy to słyszę.

– Teraz już nie wiadomo nawet, kto wygrał. Nie ma to żadnego znaczenia, bo kiedy Las zniknął, wraz z nim zniknęło bogactwo. Został tylko ogromny płat suchej, wyssanej z życia ziemi, która nie dawała już jedzenia, energii, wody ni schronienia. Ludzie stworzyli Pustynię, Pustynia pożarła ludzi. Przetrwał tylko metal.

Podnoszę się na łokciach. Kosztuje mnie to sporo sił i bólu, ale w tej pozycji mogę przynamniej więcej zobaczyć. Patrzę więc. Wyciągam szyję, wyglądam za tylną burtę wozu… I nie wierzę oczom. Mój samolot… Jest tu, zaczepiony stalowymi linami do wozu, ryje rozbitym dziobem i pokiereszowanymi skrzydłami w fałdach piasku, aż żółte ziarna pryskają na boki.

Ale… nie słyszę żadnego motoru, nie czuję wibracji. Żaden mechanizm nie napędza tego wozu…

– Heja!

Nie, niemożliwe…

– Ale nawet Pustynia nie jest niepokonana, wiesz? Możemy jeszcze odbudować Las. Tak, tak, ty, ja i inni możemy to zrobić. Ale tym razem będzie on lepszy, silniejszy, nie da się tak łatwo siekierom.

– Nie rozumiem – mówię. Gardło ściska mi już nie ból, a lęk.

– Zrozumiesz. Cierpliwości.

Próbuję usiąść normalnie, ale ręce nie wytrzymują. Nagła słabość spada na mnie i przygniata do podłogi wozu, ściąga powieki w dół. Nie zasypiam, ale w głowie zaczynają roić mi się wizje z pogranicza jawy i snu. Znów jestem w kokpicie, patrzę przez boczną szybę w dół, na Pustynię i wyrastające z niej monstrualne kształty. Jakby drzewa, tylko dziwne jakieś, kanciaste, rachityczne, z liśćmi połyskującymi w słońcu. Jedno z nich, wyjątkowo duże, porusza się nagle, rozwiera swoją koronę jak kwiatowy kielich. W środku kielicha wybucha światło.

Z otępienia wyrywa mnie brutalne szarpnięcie.

– Wstawaj, baranku.

Nim zdążę choćby jęknąć, tamten podrywa mnie do pozycji siedzącej, łapie pod kark, przytyka do ust jakieś naczynie. Błogi chłód spływa mi do gardła, wlewa się w zmęczone ciało. Płakałbym, gdyby tylko nie było mi szkoda cennej wilgoci.

– Wystarczy Więcej nie potrzebujesz.

Wyrywa mi z zachłannych palców naczynie, nim zdążę wylizać je do sucha, pomaga wstać. Z początku nie jest źle, ale gdy wychodzę spod brezentu na południowe słońce, uświadamiam sobie, że wciąż jestem wrakiem. Cudownie odzyskane siły wypalają się, gwałtownie wyparowują przez wszystkie pory w ciele. Nie upadam, bo tamten obejmuje mnie i podtrzymuje we względnym pionie.

– Zaraz będzie dobrze – mówi niemal czule. – Tylko chodź.

Ledwie powłóczę nogami, ale jemu to w ogóle zdaje się nie przeszkadzać. Jest chudy jak szczapa, tak chudy, że chyba tylko tkanina ubrań oddziela moje ciało od jego kości. A mimo to solidnie trzyma mnie, stukilogramowego chłopa, i prowadzi bez żadnego wysiłku. Nie patrzę na niego, nie patrzę na nic poza stopami tonącymi w gorącymi piasku. Nie myślę o niczym innym, jak tylko o wprawianiu ich w powolny ruch. Kiedy więc znikąd pojawia się ta jedna myśl, o której zdążyłem już zapomnieć, wypełnia cały mój umysł jak atomowy płomień. Podrywam gwałtownie głowę, oczy mam otwarte tak szeroko, że aż boli.

– Piękny, co?

Brakuje mi słów, by odpowiedzieć. Machina zaprzężona do wozu ma masywne, segmentowe kończyny i podłużny korpus poprzetykany rurami, w których krąży jakaś brunatna ciecz. Wygląda niemal jak ogromny koń, a raczej jego makabryczna karykatura. Długa, krępa szyja nie kończy się głową.

– A to jeszcze nie wszystko, zobacz.

Patrzę we wskazanym kierunku. Jeśli na widok mechanicznego konia na moje ciało wystąpił zimny pot niepokoju, to obraz, który zobaczyłem w tej chwili, ściął całą pozostałą w moim ciele wilgoć na kruchy lód.

– Chodź, chodź, popatrz z bliska.

Nie podtrzymuje mnie już, lecz trzyma w żelaznym uścisku, oplata jak obręcz kajdan, z której nawet w pełni sił nie zdołałbym się wyrwać. Nie chcę iść, ale mnie zmusza. Nie chcę patrzeć, ale nie potrafię oderwać oczu od wyrastających przede mną ogromnych konstrukcji, których chromowy blask przetyka się z plamami korozji i smaru.

– Co… co to jest?

– Las. Nasz nowy Las.

– Nie… to nie może być Las…

– Może i masz rację, wciąż za mało jest tych drzew…

– To nie są drzewa!

– Ależ oczywiście, że to drzewa, co ty opowiadasz. – Znowu śmieje się tym głosem, który przywodzi na myśl stukot obijających się o siebie brył żelaza. – Tyle że lepsze od przestarzałych, łatwopalnych modeli. A dzięki tobie staną się jeszcze silniejsze, mój baranku.

– Nie nazywaj mnie tak!

Wciąż chichocze, gdy wchodzimy między te konstrukcje wysokie jak maszty wysokiego napięcia, a tak pokrzywione i poskręcane, że nie wiadomo, jakim cudem jeszcze stoją. Pustynny wiatr przeorał ich korpusy, ale wciąż gdzieniegdzie widać na nich godła i fragmenty kodów. Niektóre z nich rozpoznaję, słyszałem, że zaginęły… Gdy podchodzimy blisko jednej z konstrukcji, jej pancerz poczyna się ruszać. Pogięte płyty ze zgrzytem odskakują na boki, ukazując znajdujące się za nimi mroczne wnętrze.

To ten czas, kiedy trzeba walczyć. Walczę więc, bez skutku. Chude ręce bez najmniejszego wysiłku kruszą mój opór i wpychają mnie w głąb celi, przyciskają do sterczącego z ziemi pręgierza. Tyle tylko osiągam, że nim zdąży mnie unieruchomić, sięgam do jego twarzy i zsuwam zakrywający ją w połowie szalik.

Mam ochotę wrzasnąć, Bóg mi świadkiem. Chciałbym wrzasnąć choćby po to tylko, by w całej tej scenie z koszmarnego snu stało się wreszcie coś naturalnego.

Moje usta pozostają jednak martwe.

– Wiem, co teraz myślisz – mówi on.

Zamyka obręcze wokół moich kostek i nadgarstków. Dopiero wtedy spostrzegam, że jego dłonie błyszczą metalicznie w strudze wpadającego przez wciąż otwarte przejście światła i trzeszczą przy każdym ruchu, podobnie jak i ta makabryczna żuchwa z blach, którą właśnie na powrót opatula szalikiem.

– Inni przed tobą już o to pytali. Tak, kiedyś byłem człowiekiem, dawno temu. Ale każde dzieło wymaga pewnych poświęceń, rozumiesz. Wielkie dzieła wymagają wielkich poświęceń, a Las jest przecież dziełem największym. Dlatego musiałem oddać mu wszystko, co mogłem. Moje ręce, nogi, serce…

– Czego ode mnie chcesz? – wyduszam z siebie.

– Właśnie tego. Poświęcenia.

To, co pozostało z jego twarzy, krzywi się i marszczy w upiornej parodii uśmiechu. W tym grymasie widzę odpowiedzi na wszystkie pytania, których nie jestem w stanie już zadać.

– To przecież nie zadziała…

– Do tej pory działało.

– To przecież maszyny. Tylko maszyny…

– I dlatego potrzebują paliwa i części.

Bez sensu. Nie jestem w stanie przemówić mu do rozumu… Nie wiem nawet, czy została w nim jakakolwiek cząstka rozumu i człowieczeństwa… A jednocześnie nie potrafię się poddać. Wrzeszczę więc, mimo że gardło mam suche jak wiór, rzucam się w kajdanach. On widział to już pewnie nieraz.

Wreszcie opadam z sił. Za chwilę obok nas pojawia się czworonożne coś, to samo chyba, które spotkałem, nim straciłem przytomność. Blaszany lis o sztywnych ruchach wydaje z siebie ostry, krótki zgrzyt, jakby szczeknięcie. W ciszy, która potem zapada, da się słyszeć odległy szum silników.

– Mamy szczęście – mówi on, nasłuchując, w głosie wyraźnie dźwięczy zadowolenie. – Jesteśmy coraz bliżej końca naszej pracy.

– Wypuść mnie – dyszę. – Błagam… Nie zrobiłem nic złego.

Podchodzi do mnie, zbliża swoją upiorną twarz do mojej.

– Jeszcze nie rozumiesz? Nie chodzi tu o moją przyjemność, jakąś urojoną potrzebę zemsty czy ukarania cię za zbrodnie, których nie jesteś winien. Wiem, że nie zrobiłeś nic złego. Ludzie, którzy tu dawniej żyli, też nie zrobili nic złego, poza tym tylko, że byli zbyt krótkowzroczni i naiwni, głupio powtarzali to, czego się nauczyli od poprzednich pokoleń. Ale Las trzeba odbudować tak czy inaczej, to nieuniknione. A to, że akurat ty tu jesteś… Całe twoje życie prowadziło cię do tego punktu. Jakże więc miałbym się przeciwstawiać przeznaczeniu? Pojmujesz teraz, baranku? Nie jesteś tutaj za karę. Nie, nie, jesteś tu, by zasłużyć na swoją nagrodę.

– Jesteś szalony, szalony, ty skur…

Przykłada zimną, cuchnącą smarem i opiłkami metalu dłoń do moich ust.

– Spokojnie, nie bój się. Drzewo ochroni cię przed wszystkim.

Jest już przy wyjściu, kiedy odwraca się z powrotem moją stronę.

– A jeśli nie lubisz samotności, to… Inni wciąż tu są. Ci, którzy trafili tu przed tobą. Odezwij się, a odpowiedzą.

Odprowadzam go potokiem wycharczanych z wysiłkiem wyzwisk i gróźb. Nim płyty pnia zamkną się za nim i drepczącym przy jego nodze lisem, w oddali dostrzegam najwyższe z drzew, jego obracającą się powoli i pęczniejącą jak ogromny kwiat koronę z połyskujących w słońcu liści…

Jego wodzącą za niewidocznym dla mnie celem lufę.

Drzwi zatrzaskują się, oddzielają od świata. Zapada zimna i gęsta ciemność.

Rozkład jest stopniowy, odchodzę kawałek po kawałku.

Najpierw oczy. Nie ma znaczenia, czy mam je otwarte, czy zamknięte. Czy w ogóle je mam. Tracę je więc.

Potem czucie. Pustka po odłączających się kolejno narządach mrowi lekko, ale wreszcie przestaje.

Na koniec słuch. Póki jeszcze je mam, słyszę bicie serca i świst powietrza w płucach. Potem już tylko głosy krążące wokół mnie jak w ogromnym dzwonie. Jeden z nich jest mój, nie mam ust, a krzyczę. Inni, jak umarły chór, odpowiadają mi echem.

Żółte zęby

Rafał Łoboda

________________________________________________

Krąg się obraca. 

Raz pusty, raz zielony, raz śpiący, raz żywy.

Tak było i tak być musi.

***

Ze wzgórz obserwuje, jak przybywają zza morza na złączonych ciałach jej dalekich podobieństw. Schodzą na plażę – łapy rozbryzgują wodę, pyski wydają radosne krzyki, obnażone zęby wszystkożerców błyszczą żółcią.

Gęste, wielkie stado.

Jej naturą jest dawać, więc składa im ofiary: skóry, mięso, owoce i samą siebie. Biorą łapczywie – niezaspokojeni, głodni. Grzbiety uginają się pod ciężarem darów.

Są mali i głośni, czasem walczą między sobą o pozycję jak wilki; wtedy krwawią, a ona spija te krople i poznaje, uczy się, chłonie wspomnienia.

Wędrują dalej, twardymi ostrzami wycinając sobie drogę aż do wzgórz.

Obsypane śniegiem szczyty drżą ze strachu.

***

Krąg się obraca.

Liście zmieniają barwę. Kora nabrzmiewa jajeczkami ciem.

Wyją góry, zawodzą wzgórza. Żółte zęby wydzierają im trzewia i oczyszczają ogniem. Wiatr przynosi słowa: żelazo, miedź i złoto. Brzęk metalowych kółek wypełnia osadę, żółte zęby są szczęśliwe.

W dzień stukają ostrza. Oddaje im siebie kawałek po kawałku. Nocami palą nią w szarych schronieniach i nazajutrz wracają po więcej.

Nie chce umierać.

We wspomnieniach z krwi spostrzega osobnika o łbie pozbawionym futra. Warczy, szepcze, wygraża łapą. Słucha go tłum żółtych zębów, faluje w rytm jego słów, odpowiada wrzaskiem na wrzask, wzniesioną pięścią na wzniesioną pięść.

Więc ona bierze ciało jednego z nich, który spadł w przepaść – grzyb i pleśń wchodzą w zasuszoną skórę, pajęczyny łączą strzaskane kości, liście wypełniają oczodoły.

Ma głos, aby krzyczeć i pięść, by wygrażać.

Idzie do zasnutej dymem osady. Przemówi do żółtych zębów, a oni ukorzą się jak królik przed cieniem orła.

Wrzaski przeszywają pełne sadzy powietrze. Wykrzywione strachem pyski obrzucają ciało jej posłańca ogniem, kaleczą ostrzami, tną i rozczłonkowują.

Nie będzie rozmów.

***

Krąg się obraca.

Biel pokrywa korę. Skrzypi śnieg pod wilczymi łapami.

Żółte zęby przychodzą do niej liczniej niż zwykle. Umierają – przygniecione dębem, bukiem i grabem, rozszarpane kłami watah, kaszlące lepką plwociną.

Z krwią spływają do niej słowa.

Ludzie.

Nie odejdą. Wypalą ją do gołej ziemi, wydrą z płaczących gór wszelkie skarby, sprowadzą więcej krewniaków z dalekich krain i ruszą na wschód, by postawić osady, coraz większe i większe, aż nie zostanie nic prócz dymu i kamienia. 

Gdy wesz grasuje w futrze, trzeba ją wygryźć. Inaczej zjawią się inne i razem pożrą skórę.

Zatem odkopuje kości lisów, podnosi królicze skóry i truchła ptactwa; łączy ze sobą, wypełnia liśćmi oraz zmarzniętą ziemią, mchem i korą.

Czasem któryś z drwali krzyknie, widząc, jak pęcznieje śnieg w oddali lub jak coś o zmierzchu przemierza mroczną gęstwinę. Czasem usłyszy szelest i trzask lub poczuje fetor niesiony mroźnym wiatrem. Zaraz jeszcze więcej ognisk strzela płomieniem, zmarznięte palce mocniej ściskają trzonki siekier, zmrużone oczy próbują przeniknąć ciemność.

Gdy pierwszy z ludzi widzi niemożliwą grozę, pęka nocna cisza. I na chwilę znów zapada, bo stare szczęki zaciskają się na ciepłym gardle. Lecz drwali jest wielu i teraz wstają, rozrzucając dookoła płonące gałęzie.

Zabija, ilu może, i zmierza swą armią do miasta, ścigając nielicznych uciekinierów.

Lecz to już inne miasto niż to, które pamięta – większe, kamienne, z murami i tysiącami ludzi skłębionymi jak robactwo pod kamieniem.

Wychodzą jej naprzeciw całe setki zakute w metal. Wstaje świt, a krew i mech spływają rynsztokami. Żółte zęby giną rozszarpane i zagryzione, ale zdaje się, że ich liczba nie ma końca. Płoną ulice, kłęby iskier wirują niczym oszalałe świetliki.

Kiedy słyszy triumfalne okrzyki, wie, że przegrała i wie, że się myliła. Chciała przerwać Krąg, lecz on musi się obracać, musi miażdżyć stare, by zrobić miejsce nowemu. To nie wrogowie, lecz heroldzi zmiany.

Ucieka, zabierając ze sobą jedyną zdobycz – martwą dziewczynę o pustych oczach i rozprutym brzuchu.

Kładzie ją w mateczniku na łożu z zimnego puchu. Karmi sokiem z najgłębszych korzeni, okrywa lodem i wiatrem. Nocami szepcze słowa, które dawno temu mówiły podobne bogom stwory, żyjące w mroku pod światem.

A potem wypełnia ją całą sobą.

***

Krąg się obraca.

Pisklęta otwierają dzioby. Gałęzie spływają wilgocią.

Czarnowłosa dziewczyna kroczy ku miastu.

Idzie przez zmurszałe karpy i pola obsadzone dziwnymi roślinami. Porwana sukienka odsłania białą skórę, kosmyki wpadają do rozchylonych ust. Przekracza bramę, mija gruzy i nowe rusztowania, dymiące kuźnie i spienione od uryny kałuże.

Kroczy dalej, zaczepiana przez mężczyzn szukających zapomnienia. Wypatruje twarzy niepożłobionej zmarszczkami. Szuka siły i młodości, ponieważ to młodzi muszą stworzyć nowe. Tak być powinno.

Znajduje go w cuchnącej karczmie. Siedzi pełen życia jak letnia łąka, wysoki i szczupły. Śmieje się do kompanów. Tak niewiele trzeba – kilka obietnic wyszeptanych do ucha i widok gładkiego ciała spod dziurawego materiału.

Bierze ją na podłodze skąpanego w mroku poddasza. Zatracony w akcie stworzenia nie dostrzega zarodników w jej oddechu, nie wyczuwa grzybni w pocałunku ani kosmatej pleśni w tym lepkim miejscu poniżej, o którym tak często mówią ludzie.

Po wszystkim zasypia spełniony, a ona wraca przez zadymione miasto do matecznika. Gdy ziemia się rozstępuje, wchodzi do nory martwego lisa.

Pochowano zabitych. Skrzyknięto ocalałych. Ludzie przychodzą z zemstą w sercu i stalą w dłoni. Karczują, aż zostaje tylko kilka zmarniałych krzewów.

Tak musi być. To kara za sprzeciw wobec Kręgu. Akceptuje ją i ledwie żywa czeka jak kwiat zagrzebany pod śniegiem.

***

Krąg się obraca.

Żółkną trawy. Pył krąży po nagich wzgórzach.

Dziewczyna wygrzebuje się z nory i wraca do miasta. Nie słychać już nawoływań kupców, nie szczekają psy. Pustymi ulicami wiatr przynosi ciche modlitwy. Nie widać okrętów, a ona wie, że na ich pokładach żółte zęby zawiozły jej dary na inne ziemie.

Odnajduje go bez trudu, bo matka zawsze odnajdzie swoje młode. Jasna ruina domu z zawalonym dachem. Migoczą w słońcu szybujące zarodniki. Jej kochanek. Leży na wznak pod kobiercem śluzu i pleśni, upstrzony cystami, pulsującymi jak małe serca.

Nachyla się nad ociekającą sokiem głową, zbliża twarz do zdrewniałych ust.

– Litości… – błaga. 

Jego oddech pachnie rozkwitającą zielenią.

Ona kręci głową, nie rozumiejąc tego słowa. Zamyka mu usta pocałunkiem, a wtedy cysty pękają. Nasiona, jakich świat nie widział, turlają się po wilgotnej posadzce.

***

Krąg się obraca.

Czarnowłosa, martwa dziewczyna rozdrapuje ziemię palcami. Z sukienki wyjmuje coś drobnego i wkłada do niecierpliwej ziemi.

Tu będzie las.

Powrót do domu

Adam Groth

________________________________________________

I.

Kiedy byłem mały, matka straszyła mnie, że wrócę na Ziemię, a ja nie miałem pojęcia, o co jej chodzi. Ziemia, którą znałem, wydawała się całkiem przyjemnym miejscem. W telewizji była zielona, jasna, a niebo zawsze niebieskie. Wyglądała jak raj i była dla mnie rajem. Dlatego nie rozumiałem swojej matki. Sądziłem, że sensem tej kary miało być życie z dala od domu.

A teraz widzę ją, Ziemię, małą żółtą kropkę pod kożuchem szarych plam, punkcik na tle czarnego bezmiaru pustki. Gdyby komputer nie podpowiedział mi, gdzie patrzeć, nie rozpoznałbym jej.

- Patrzysz na nią?

Mike wyrywa mnie z zamyślenia.

- Hmm? - Odwracam wzrok, Mike wisi w pozycji nietoperza.

- Patrzysz na Ziemię?

- Tak.

- Wyobrażasz sobie groby?

Odwracam się od niego i spoglądam po raz kolejny tam, gdzie wskazuje marker na ekranie. Przed oczami staje mi niechciany obraz rzędów mogił. To bez sensu, bo nikt nikogo nie grzebał.

Mike odpływa w głąb korytarza.

Przez chwilę patrzę za nim. Poradzi sobie beze mnie. Jestem tego pewny.

Poznaliśmy się na szkoleniu. Jedną z pierwszych rzeczy, które mi powiedział, było: “Nie szukam Ziemi na niebie”. Nie słyszałem wcześniej, żeby ktoś tak ostentacyjnie kwestionował ten zwyczaj. Wydawało mi się, że to najważniejsze dla wszystkich na Marsie.

Wyłączam graficzny interfejs nawigacyjny, odpycham się od grodzi i płynę w nieważkości tym samym korytarzem, w którym zniknął Mike.

Zastanawiam się, w jaki sposób miliony zwłok wpłynęły na przyrodę. Podobno truchło wieloryba po opadnięciu na dno oceanu tworzyło miejscowy ekosystem przez sto lat.

Spotykam Mike’a w mesie. Powoli, metodycznie opróżnia tubki z zawartości.

Pytanie o groby nie daje mi spokoju. W innych okolicznościach nawet bym się nie zastanawiał. Teraz mnie to męczy.

- Zastanawiasz się czasem, dlaczego nam się udało?

- Udało nam się tak jak wszystkim, którym kiedykolwiek cokolwiek się udało - odpowiada, dopiero, kiedy przełknie.

Posiłki przedhibernacyjne spożywa się na długo przed wejściem do anabiozera, należy robić to powoli, małymi porcjami. Nie można dopuścić, aby do jelit dostało się zbyt dużo powietrza.

Mike pochłania ostatnią tubkę. Powoli, metodycznie, przełyka ostatni kęs z przymknięciem oczu i kończy:

- Dobrze się urodziliśmy. A co cię tak naszło na filozofowanie?

Nie odpowiadam. Nie wiem. To ten wiek? Doniosłość chwili? Pierdolona historyczna misja ratunkowa, a ja na niej? Tak, od niedawna mocno nachodzi mnie na filozofowanie. Wyjmuję swoje tubki, z przyzwyczajenia po raz kolejny czytam instrukcję. Kiedyś obsesyjnie bałem się, że zrobię coś źle.

Odkładam jedzenie z powrotem. Nie chce mi się jeść.

- Sprawdzę systemy - rzucam nie wiadomo do kogo.

Odpływam w kierunku sterówki. Przelatując obok schowka 3A, ukradkiem zaglądam do środka. Czerwona torba oznaczona jako “Zapasowy Radar EM-1” leży tam, gdzie ją zostawiłem.

***

- Ja się na ten cyrk nie pisałem. - Mike nadlatuje, kiedy ćwiczę na bieżni.

Rzadko odzywa się pierwszy.

- Politykom potrzeba nowych legend i nowych bohaterów, dlatego lecimy. W kosmosie trudno odróżnić misję ratunkową od archeologicznej – ciągnie.

Musi sobie ulżyć - myślę i, zasapany, mówię:

- Jednak mimo wszystko lecisz.

- Znajdziemy Czwórkę, nie znajdziemy, nie ważne. Będzie spokój. I dodatek do emerytury.

Kiedy byłem mały… Doprawdy, te wspomnienia samego mnie zaskakują. Kiedy byłem mały, historię Czwórki wałkowano non stop, w mediach i na szkolnych akademiach, przyjmowałem ją jak kolejny fakt, z biologii czy historii. Pamiętam obchody rocznic Ewakuacji. Różne przedmioty symbolizowały jedenaście statków, które opuściły Ziemię., Jednego zawsze brakowało. zwartego od lewej. Każdy z nas wychował się w tej rytualnej nieobecności.

II.

W nieważkości nie da się rzucić kości. Mike na samym początku misji oznajmił, że wybór, kto pierwszy pójdzie do lodówki, musi być sprawiedliwy.

- Mogę pójść drugi - mówię na kilka godzin przed planowanym włączeniem anabiozerów.

Patrzy w milczeniu, podejrzliwe. Nikt nie chce iść drugi. Bycie drugim jest niebezpieczne i o wiele trudniejsze.

- Czego chcesz w zamian? - pyta po chwili.

- Spokoju. Nie mam ochoty na dyskusje.

- Dobrze - Kiwa głową.

Nie wygląda na przekonanego, ale na jego twarzy maluje się ulga. Mike nie wierzy, że cokolwiek można dostać bez walki. Spogląda na zegarek.

- O piętnastej przy lodówkach, ok?

Kiwam głową.

***

O umówionej godzinie Mike czeka w pomieszczeniu anabiozerów. Wszystkie elementy, które za chwilę znajdą się w jego ciele, wiszą w uchwytach. Każdy w sterylnym opakowaniu.

- Cewnik już mam - mówi.

Samodzielne zacewnikowanie się nie jest problemem. Gorzej z resztą.

Zaczynam od prawego ramienia, zakładam mu stazę, Mike przytrzymuje ją ręką. Zakładanie kaniul dożylnych w nieważkości mamy przećwiczone. Jedną po drugiej, w naczyniach lub pod skórą, umieszczam igły, wężyki, przewody. Następne idzie sonda dożołądkowa, elektrody naklejane na skórę i czujniki na palce. Na koniec zabezpieczam wszystko plastrami. Na szczęście jajogłowi oszczędzili nam intubowania się nawzajem, to robi maszyna.

Mike kładzie się do anabiozera.

- Do zobaczenia, stary - mówi i puszcza mi oko.

- Do zobaczenia. - Uśmiecham się.

Mike naciska zielony przycisk wewnątrz pojemnika. Przezroczysta pokrywa zasuwa się nad nim. Wygląda na rozluźnionego. Podnosi jeszcze rękę na pożegnanie, na ile pozwalają kable.

Szyba anabiozera momentalnie pokrywa się od środka mgłą. Na ekranie wszystkie parametry świecą na zielono. Wychodzę z pomieszczenia.

***

Budzi mnie sygnał zegarka. Podrywam się, na ile umożliwiają to pasy. Rzucam okiem na wyświetlacz, ale zanim widzę treść alarmu, wiem, że nadszedł czas.

Wyciągam ze schowka 3A czerwoną torbę na radar i przenoszę ją do kapsuły ratunkowej.

W sterówce uruchamiam korektę kursu. Na kokpicie zostawiam list dla Mike’a. Obyś zrozumiał, wybaczać nie musisz.

Zaglądam do ostatniego pomieszczenia. Ekran nad anabiozerem zgłasza wszystkie parametry w normie.

Zakładam skafander EVA, na wyświetlacz hełmowy rzucam współrzędne lotu i przechodzę do kapsuły ratunkowej. Siadam na fotelu i zapinam uprząż bezpieczeństwa.

Bezgłośnie odliczam sekundy. Jestem teraz najbliżej Ziemi w swoim dotychczasowym życiu. Wybieram program “Lądowanie” i pociągam za czerwoną wajchę.

Nieznaczne szarpnięcie, a potem narastające przyspieszenie.

Wracam.

Oglądam się za siebie i przez moment widzę, jak fregata poszukiwawczo-ratunkowa FPR-200 bardzo spokojnie leci w dal.

Na początku wszystko idzie gładko. Elektroniczne zegary odliczają czas, prędkościomierz zatrzymał się na stałej wartości, pojedyncze sygnały dźwiękowe nie wzbudzają niepokoju.

Nagle wszystko się zmienia.

Hamulce przeciwprądowe wyją jak oszalałe, pokład wibruje, ryk stopniowo osiąga wyższe tony, słyszę zgrzyt metalu. Rozszalały się alarmy. Nie wiem, ile wytrzyma kapsuła, jakie natężenie huku oznacza katastrofalne uszkodzenie, punkt bez powrotu.

Nastaje cisza. Pomarańczowa poświata zalewa wnętrze.

Zastanawiam się, czy projektanci przewidzieli takie doznania, czy może je zaplanowali, żeby skłonić pilotów do szybkiego zajęcia się problemem.

Ekran przed moją twarzą wyświetla pułap kapsuły i czas do przyziemienia, zmieniające się cyfry hipnotyzują, czas ciągnie się niemiłosiernie. Każdy mój mięsień jest napięty, uświadamiam sobie, że mocno zaciskam zęby. Rozluźniam żuchwę i odczuwam natychmiastową ulgę.

Czuję szarpnięcie, a na ekranie pojawia się informacja, że rozpoczęła się procedura lądowania.

Wszystko dzieje się szybko.

Uderzenie.

Jestem na Ziemi.

III

Przez chwilę siedzę bez ruchu, oszołomiony, potem powoli wypinam się z uprzęży i pierwsze, co czuję, to grawitacja. Jej siła mnie zaskakuje. Otwieram torbę po zapasowym radarze i wyjmuję z niej rzeczy, które z radarami nie mają nic wspólnego.

Na początek między zbiornikiem z tlenem a układem powietrznym skafandra montuję reduktor-samoróbkę, do którego następnie podłączam silny pół-aktywny filtr. Wygląda, jakby z karku wyrastał mi peryskop. Dzięki temu przeżyję dłużej w skażonej atmosferze.

Zapasową baterię skafandra umieszczam w kieszeni cargo na lewej nodze. Bałem się, że ktoś odkryje jej brak i wszystko pójdzie na marne. Miałem szczęście.

Ostatnia rzecz, którą wyjmuję z torby, jest najważniejsza. To zawiniątko ze srebrnej folii, wkładam je do kieszeni na piersi.

Jestem gotów. Naciskam czerwony przycisk, właz otwiera się z sykiem. Gramolę się na zewnątrz.

Oślepia mnie słońce, świat, w przeciwieństwie do czerwonego Marsa, jest żółty. Nie widzę zbyt wiele, ale szyba hełmu przyciemnia się i zaczynam rozpoznawać pojedyncze kształty.

Wyjmuję kompas. Działa. Jak głupi uśmiecham się i patrzę na wskazówkę, która wciąż wraca do jednej pozycji. Najbardziej bezużyteczna rzecz na Marsie, a mimo to ojciec ją wziął. Może wierzył, że wróci. Może nie wiedział, że na nowej planecie nie zadziała.

Robię się strasznie sentymentalny. Przechodzi mi na myśl, że to przez filtry, że coś spieprzyłem z reduktorem i podduszam się dwutlenkiem węgla. Sprawdzam to, ale czujniki nie krzyczą.

Rozglądam się dookoła, porównuję okolicę ze szkicami z notatek. Otacza mnie pustynia, ale daleko na horyzoncie majaczą sylwetki wzgórz. Wygląda na to, że wylądowałem gdzie trzeba. Przeprowadzam triangulację, obieram azymut i ruszam z duszą na ramieniu, zastanawiając się, czy nawigacji da się nauczyć z filmów znalezionych w internecie. Czeka mnie około dziesięć kilometrów marszu.

Jedynym miejscem na Ziemi, na które matka nie narzekała, był obóz Wylosowanych. Mieszkaliśmy tam dwa lata i stamtąd pochodzą moje pierwsze, bardzo niewyraźne wspomnienia. Chciałbym powiedzieć: żyliśmy w cieniu rakiet, ale to nieprawda, były za daleko, żebyśmy mielijakikolwiek cień. Lepiej rzec: mieszkaliśmy w obecności rakiet stojących na wyrzutniach, przygotowywanych do lotu. Codziennie na nie patrzyliśmy.

Powierzchnia planety jest twarda. Wspomaganie chodu ustawiłem na minimum, żeby oszczędzać baterię. Ciągle wieje wiatr.

Matka pokazywała mi zdjęcia z obozu. Pokazywała mi: to jest jezioro, to las, a to ptak. Mimo, że dobrze znałem te rzeczy chociażby z telewizji, uwiecznione na własnym zdjęciu chyba liczyły się bardziej, były prawdziwsze. O naszym poprzednim domu nie chciała nawet rozmawiać, chyba nienawidziła tamtego miejsca.

Idę pustkowiem, po ciągnącej się w nieskończoność popękanej skorupie pomarańczowego koloru. Podmuchy wiatru wzbijają w powietrze żółty pył. Według czujników skafandra jest piekielnie gorąco, ale systemy chłodzenia jeszcze dają radę.

***

Docieram do ruin parterowych budynków. Wszystkie są do siebie podobne. Wspomnienia wracają, chociaż obawiam się, że część może być fałszywa, zasugerowana przez wyobraźnię karmioną emocjami i starymi opowieściami. Nie wiem, co matka widziała w tym miejscu. Może wystarczyło, że było tu bezpiecznie, mieliśmy wodę i ogromną nadzieję? To dużo w porównaniu do reszty świata w przededniu Ewakuacji.

Tu był nasz dom. Przynajmniej tak mi się wydaje. Tu był las: białe kikuty drzew układają się w regularne rzędy. A może wyrosły już po naszym odlocie?

- Przepraszam, mamo - mówię na głos – chciałaś wrócić do domu. Tylko tyle przyszło mi do głowy. Nie wiem nawet, gdzie mieszkałaś wcześniej.

Wyjmuję zawiniątko z kieszeni na piersi.

- Ale przynajmniej o tym miejscu słyszałem coś miłego. Nie chciałbym, żebyś znalazła się gdzieś…

Chce mi się płakać. Czuję, jak łza płynie po policzku, a po chwili pod wpływem wilgoci włącza się wentylator skafandra.

Kucam i próbuje rozgrzebać ziemię, ale jest za twarda, ostatecznie wsypuję zawartość foliowej torebki do szczeliny w spękanej glebie. Część prochów porywa wiatr.

- Żegnaj, mamo.

Prostuję się. Jest mi lżej. Moja prywatna misja została wykonana.

***

Idę przez zrujnowane osiedle. Budynki pozbawione okien i drzwi, z pozapadanymi dachami, niektóre zasypane piaskiem, po innych została tylko kupa gruzu.

Ustawiłem chłodzenie na minimum i jestem zlany potem.

Chcę dostać się na plac zabaw, z którym wiąże się moje najwyraźniejsze wspomienie z obozu: próbowałem doskoczyć do poziomej poprzeczki, ale upadłem na plecy. Pamiętam twarze dzieciaków nachylonych nade mną, kiedy nie mogąc złapać oddechu, połykałem powietrze jak ryba.

No i jest, chociaż zapamiętałem go znacznie większym. Podchodzę do konstrukcji z rurek, to mogło być tutaj.

Ale moją uwagę przykuwa coś innego.

Kilka kilometrów dalej, za wyschniętym jeziorem, widzę stojące w rzędzie wyrzutnie kosmodromu. Jest ich dwanaście. Przy jeden stoi pionowy, cylindryczny kształt, który bardzo dobrze znam.

Rakieta. Na czwartym stanowisku od lewej.

Zdaje się, że to będzie mój ostatni spacer. Siorbię żel regeneracyjny. Podkręcam wspomaganie chodu.

***

Rakieta stojąca przy wyrzutni numer cztery, na której częściowo zachowało się malowanie, w tym numer “IV”, okazuje się być tylko rusztowaniem obitym blachą, która z resztą w kilku miejscach zdążyła odpaść. I tak jestem pod wrażeniem, że wytrzymała przy tej pogodzie.

Wchodzę przez dziurę do środka. Jest tu ciszej niż na zewnątrz. Nade mną pnie się plątanina stalowych rurek. Przez utrącony czubek, kilkaset metrów wyżej, wpada światło i wyławia z półmroku zawieszony w powietrzu pył.

Czwórka nie istniała. Historia Czwórki była mitem, a załoga - sztucznie wykreowanymi bohaterami. Z jednej strony czuję ulgę, że tak naprawdę nikt nie zginął, ale zaraz przypominam sobie Mike’a. Kolejny bohater. Zaczynam wątpić, czy nasz statek miał być czymkolwiek innym niż latającą trumną.

Otwieram hełm, powietrze drażni gardło i pali płuca, mam atak duszącego kaszlu, ale po chwili się przyzwyczajam. Zostało mi trochę czasu, żeby wszystko przemyśleć.

Klęska Warusa

Irka Luz

________________________________________________

Publiusz Kwinktyliusz Warus był człowiekiem cywilizowanym. Uwielbiał uczty, leniwe rozmowy w termach, dreszcz podniecenia, który odczuwał, gdy zasiadał w ławach Circus Maximus i oglądał wyścigi, i piękno otaczające go na każdym kroku w Rzymie. No, prawie każdym. Siłą rzeczy nienawidził Germanii, w której się znalazł. Nienawidził wiecznie wilgotnych i zimnych lasów spowitych mgłą i pozbawionych porządnych dróg. Przerażały go; nieokiełznane, nieprzyjazne, pełne krwiożerczych duchów wysysających z ludzi życiową siłę. 

Gardził plemionami, które tu żyły. Dzikusy, śmierdzący barbarzyńcy z ich piwskiem i podłym jedzeniem. Nawet na znaczne łupy nie można było tu liczyć. Próbował, bogowie świadkami, że próbował pokazać im siłę rzymskiego ładu i porządku. Objeżdżał tę nienawistną krainę, rozstrzygał spory, pokazując, jak działa prawo. A te dzikusy wciąż się buntowały. Poczują więc rzymską pięść, jak proponował Arminiusz, tę lekcję zapamiętają na pewno.

Spojrzał na siedzącego obok młodzieńca.

– Dobrze – rzekł. – Tak zrobimy.

Książę Cherusków uśmiechnął się szeroko. Nie zdążył odpowiedzieć, gdyż odchyliły się poły i do namiotu wpadł Segestes, nobil z tego samego plemienia.

– Panie! – zawołał. – Arminiusz pragnie cię zdradzić.

Warus omal nie zakrztusił się winem. Przez chwilę wodził spojrzeniem od jednego mężczyzny do drugiego, aż w końcu wybuchnął śmiechem. Nie mieściło mu się w głowie, że ten na wskroś zromanizowany młodzieniec może przedłożyć dzikość Germanii nad cywilizację Rzymu. Nie był jednak głupcem; gdy pozbył się Segestesa, zażądał wyjaśnień. Wysłuchał Arminiusza, a potem pokiwał głową. 

– Uważaj, synu, przez kobiety upadały imperia i kariery – ostrzegł.

Legiony, miast wrócić do Moguntiacum, jak pierwotnie planowano, ruszyły na północ, skrótem wskazanym przez Arminiusza. Sam książę ruszył po posiłki.

Warus z dumą patrzył na mijające go centurie, wreszcie pogalopował, by zająć swoje miejsce w szyku. Nie miał wątpliwości, że zwycięży. Mina mu zrzedła kilka godzin później, gdy weszli w las, a ze zbierających się nad nimi ciemnych chmur lunął deszcz. Niewielkie, niewidzialne grupki Germanów nękały ich przez cały czas. Wyszli w końcu na otwartą przestrzeń przetrzebieni, przemoknięci i zmęczeni.

Arminiusz nie dotarł, mało tego, część jego ludzi odeszła. Warus nie dopuszczał do siebie myśli o zdradzie księcia.

– Mówili, że Arminiusz wpadł w zasadzkę i prawdopodobnie nie żyje – tłumaczył podczas narady.

Następnego dnia było jeszcze gorzej. Noc spędzona w marszowym obozie nie przyniosła wytchnienia. Zmęczeni i wychłodzeni ludzie nie zdołali utrzymać szyku na wąskim trakcie, znów wiodącym przez las. Żołnierze ślizgali się w błocie, obciągnięte skórą tarcze nasiąkły wodą i ciążyły im w rękach, gdy zasłaniali się przed gradem ołowianych kulek, wystrzeliwanych z germańskich proc. Słyszeli krzyki towarzyszy, którzy mieli ich ochraniać z góry, a znikali niczym duchy. 

Wreszcie nastąpił główny atak. Ze zboczy okalających parów, którym maszerowały legiony, runęły setki barbarzyńców. I zaczęła się rzeź.

– Panie, to Arminiusz!

Warus spojrzał we wskazanym kierunku. Książę Cherusków stał wyprostowany na zboczu w czerwonym rzymskim płaszczu. Najwyraźniej chciał być rozpoznany. Do namiestnika dopiero teraz dotarła prawda, którą jego dowódcy pojęli już dawno, i pociemniało mu w oczach. 

– Przeklęty zdradziecki pies! – krzyknął zrozpaczony.

Niespełna dobę później Warus patrzył, jak pada chorąży, trzymający orła osiemnastego legionu. Pojął, że bitwa jest przegrana. Pozostało mu tylko jedno. Uklęknął i przyłożył miecz do brzucha…

– Bądź przeklęty, Arminiuszu, ty i twój lud! Bądź przeklęta, puszczo zdradziecka, przyjdzie czas, gdy cywilizacja dotrze i tu, a wtedy znikniesz! – krzyknął i wcisnął ostrze głęboko w trzewia.

– Głupiś, przeklinasz naturę, której jesteś częścią. Wy, ludzie, nie znaczycie więcej niż drzewa i mrówki, szczury i karaluchy.

Umierający mężczyzna podniósł głowę. Przed nim stała naga kobieta, nie młódka, dojrzała, ale wciąż ponętna. Zastanawiał się, która bogini do niego przemawia.

– Żadna. Jestem starsza niż twoi bogowie, starsza niż puszcza. Byłam tu, gdy te ziemie porastał step, i gdy skuwał je lód, gdy stąpały po nim stworzenia większe, niż potrafisz sobie wyobrazić. A nawet wtedy, gdy w tym miejscu był ocean.

W głowie Warusa pojawiały się obrazy tego, o czym opowiadała. Szarpnął się, uciekając przed wizjami przekraczającymi zdolność jego pojmowania.

– Kłamiesz – sapnął, ale kobieta nie zwracała uwagi na jego słowa.

– I będę tutaj, gdy przeminie twoje imperium i te, które przyjdą po nim. Będę, gdy skończy się czas ludzi. Będę, dopóki Słońce nie połknie planety. Bo ja jestem Ziemią! A ty, Warusie, też będziesz na to patrzył. Nie pozwolę odejść twojej duszy!

Oczy namiestnika zmatowiały, płuca przestały pompować powietrze, a serce krew. Jako duch mógł zobaczyć to, co było niedostępne oczom żyjącego człowieka: ciało oddalającej się kobiety było miliardami atomów, które wcześniej przybrały zrozumiały dla niego kształt, a teraz rozsypywały się w luźną chmurę.

Dwa tysiące lat później

Znów stała w tym miejscu. Las skurczył się jeszcze bardziej, ale powietrze było nieco lepsze niż dwieście lat temu. Patrzyła na ludzi grzebiących w ziemi, pędzelkami odsłaniających kawałki metalu. Słuchała ich radosnych okrzyków, przyglądała się triumfalnym minom.

Była tu wciąż, gdy przyjechały ciężarówki załadowane młodymi drzewkami, a ludzie zabrali się do ich sadzenia. Najpierw jednak postawili ogromny baner z napisem: Trzysta dębów dla Arminiusza. Zaśmiała się. Dusza Warusa, niema i bezradna, mogła tylko spoglądać błagalnie. 

Kobieta odeszła, nie uwalniając go, bo Ziemia nie przebacza nigdy.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Sprawa numer pięć

Natalia Klimaszewska

________________________________________________

Z mgły pomiędzy drzewami wyszła dziewczyna. Nie znał jej. Była młoda, a mężczyzna w pewnym wieku przestaje nawiązywać znajomości z kobietami około dwudziestki. Szła w jego stronę z rękami wciśniętymi w kieszenie bluzy, na głowę miała naciągnięty kaptur. Mokre liście plaskały pod podeszwami glanów.

Gdy dzieliło ich jakieś dwadzieścia kroków, zatrzymała się i spojrzała mu w oczy. Spodziewał się, że będzie żuła gumę. Było w niej coś buntowniczego i jednocześnie dziecinnego, tak jakby zaraz miała wydmuchać duży, różowy balon, który trzasnąłby z hukiem. Ale nie żuła.

– Co tu robisz? – zapytał.

Wzruszyła ramionami.

– A ty?

Otworzył usta, a wtedy zorientował się, że nie ma pojęcia, co odpowiedzieć. Popatrzył dookoła: ciemne pnie, wysokie pagórki, z których w zimie tak dobrze się zjeżdżało, ściółka zasłana żółtymi i pomarańczowymi liśćmi. No i mgła – wszędzie gęsta, klejąca mgła.

– Chyba… chyba się zgubiłem.

– No to poszukajmy wyjścia, co?

Pokiwał głową. Nie pamiętał, kiedy ostatnim razem spotkał kogoś w lesie. Skąd w ogóle się tutaj wziął?

– Tu zawsze jest tak mgliście?

– Nie – odparł, zanim zdążył pomyśleć. – To znaczy… wydaje mi się, że nie.

Plask, plask. Przy każdym kroku wtłaczali gnijące liście w miękką ziemię.

– Znasz to miejsce? – pytała dalej dziewczyna.

– To… to las. Wszystkie są podobne.

– Nieprawda. Co to za dźwięk?

Przystanęli. Wsłuchiwał się w odległy szum, czując na sobie spojrzenie dziewczyny. Chłodne powietrze niosło ze sobą pogłos.

– Nie wiem. Droga? Samochody?

– Możliwe. – Nie spuszczała z niego wzroku. – Coś jeszcze ci się kojarzy?

Pokręcił głową. Nie opuszczało go poczucie, że powinien wiedzieć.

– Idźmy dalej.

Nie było ścieżki, więc wspinali się na pagórki i znów schodzili, szukając drogi pośród krzaków i korzeni. Gałęzie i ostatnie listki, które jeszcze nie opadły, były mokre od mgły.

W lesie panowała cisza. Tylko z oddali dobiegał szum.

– Idealne miejsce do zakopania ciała – powiedziała dziewczyna.

Zaśmiał się sucho, wymuszenie. Kto tak żartuje w lesie z nieznajomym? Przeszedł go dreszcz. Wrażenie, że coś mu umyka, przybrało na sile.

Dziewczyna wciąż patrzyła. Chciał, żeby przestała.

– Przyjechałeś samochodem, tak?

– Ja… tak – powiedział, dziwiąc się samemu sobie. – Tak – powtórzył pewniej.

Zobaczył go. Nie oczami wyobraźni, ale na żywo, przed sobą. Na polance wśród czarnych drzew stał samochód. Srebrną karoserię zrosiła mgła. Reflektory paliły się jasno, oskarżycielsko.

– Niezły. Co jest w bagażniku?

Poczuł gulę w gardle. Bagażnik. Co wiózł w bagażniku?

– Zobaczę, co?

Wyciągnął rękę, chcąc ją powstrzymać, ale zdążył tylko musnąć materiał kaptura. Stał w miejscu i patrzył, jak obeszła auto, oglądając je dokładnie. Potem chwyciła za brzeg klapy bagażnika – i uniosła.

Przełknął ślinę. Serce na moment stanęło. Czekał na krzyk.

Dziewczyna patrzyła długą chwilę. W końcu zacmokała i opuściła klapę z głośnym hukiem.

– Już pusty. Ale jesteśmy blisko, co nie? To spory ciężar. Musiałeś wlec po ziemi…

Odruchowo spuścił wzrok. Na widok odgarniętych liści i żłobień w ziemi oblał go pot.

– Tak – szeptała dziewczyna, idąc wzdłuż śladów. – Zaparkowałeś blisko, żeby nie nadźwigać się za wiele. Ale… dokąd?

Spojrzała na niego. Dygotał. Na skraju świadomości czaił się cień, odepchnięty, czekający na okazję, aby powrócić. Mgła, droga, światła reflektorów. Otwarty bagażnik.

Bagażnik, który wtedy nie był pusty.

– Tak z ciekawości… – Dziewczyna przekrzywiła głowę. – Co ona ci zrobiła? Puszczała się z kolegą z pracy? Za często wychodziła z domu? A może zadzwoniła po gliny, kiedy miała już dość siniaków?

– Zamknij się – wychrypiał.

– Chciałeś mieć pewność, że jej nie znajdą? Wiesz co? Znajdą, a ty skończysz w pierdlu. Zakopałeś ją pod drzewem, prawda? Pamiętasz pod którym?

Jęknął i chwycił się za skronie. Głowę rozdzierał ból. To cień, który rósł, przepychał się do świadomości, nabierał kształtu. Wspomnienie, o którym chciał zapomnieć.

Z mgły wynurzył się prosty, gruby pień. A potem drugi, trzeci i kolejne, górujące nad drzewami, ledwie widoczne w siwej zawiesinie. Wysoko nad jego głową łączył je pełznący niczym wąż cień.

Dziewczyna zadarła głowę i patrzyła jak urzeczona.

– Pobudka – powiedziała.

*

Nabrała powietrza, siadając gwałtownie.

Technicy zaczęli odklejać elektrody. Obraz, jak zawsze po nurkowaniu w czyichś wspomnieniach, był zamglony i z wolna odzyskiwał ostrość.

Ktoś klepał ją po ramieniu. Rozmazana twarz przed oczami, na wpół zrozumiałe słowa. Ale nie musiała rozumieć, aby wiedzieć, o co ją pytano.

– Wiem – wymamrotała. – Wiem, gdzie jest ciało.

*

– Nie rozumiem, Gina. Nasi mnemonauci mówili, że ciało powinno być w lesie.

Radiowóz mknął prawie pustą drogą, słońce grzało przyjemnie w szyby. Gina wysiorbała sok przez słomkę, do końca, aż wgięło kartonik. Wyrzuciła puste opakowanie przez okno.

– W pewnym sensie tak.

Zac, porucznik policji, który już parę razy dzwonił do niej po pomoc przy trudnych przypadkach, zerknął z dezaprobatą. Nie powiedział jednak ani słowa na temat śmiecenia.

– I co to znaczy?

– Ludzie rzadko pamiętają rzeczy tak, jak rzeczywiście się wydarzyły. Mieszają im się w głowach. Z innymi wspomnieniami, z wyobrażeniami, z urywkami filmów, książek. – Zsunęła okulary przeciwsłoneczne na nos. – A przede wszystkim, Zac, ludzie kłamią. Najwięcej samym sobie.

– Więc… las to zmyłka? Skąd wiedziałaś?

– Samochód. – Wbiła wzrok w drogę przed nimi. – Tam było za gęsto, żeby mógł wjechać. Po prostu facetowi tamto miejsce kojarzyło się z lasem. Dlatego wbił go sobie do głowy.

– Czyli co, jakiś park?

Pokręciła głową.

– Pomyślałam, że naprawdę chodzi mu o las. Prawdziwy. Poszperałam trochę, zanim weszłam gościowi we wspomnienia. Wiesz, co znalazłam? Niedaleko miejsca, gdzie mieszkał za dzieciaka, rósł taki las, całkiem spory.

W końcu dostrzegła to, czego tak wypatrywała. Drzewa z koroną pełzającą jak wąż. Uśmiechnęła się pod nosem.

– Wszystko zrównali z ziemią, kiedy budowali nową autostradę.

Kilka kilometrów przed nimi drogę przecinała nitka autostrady oparta na grubych, wysokich filarach.

Ostatnie życzenie Gozda Mitsa

Paweł Wącławski

________________________________________________

Młody funkcjonariusz zwymiotował po raz kolejny. 

Inspektor Sadgir poklepał go po plecach i cmoknął, rozglądając się dookoła. Mech porastał wnętrze wielkiej galerii handlowej, spod podłogi przebijały się drzewa, na ziemi leżały ciała martwych ludzi pokrytych ściółką leśną.

– Szefie – zaczął starszy funkcjonariusz, podchodząc do Sadgira. – Naliczyliśmy pięćdziesiąt ofiar. Podejrzewamy, że będzie więcej.

– Z pewnością – skomentował, rozglądając się dookoła. W oddali dojrzał Rojkera, agenta czarnomagicznego wydziału, który szedł w ich kierunku - szpakowatą, zasuszoną postać nieustannie paląca goździkowe papierosy. 

– Depczesz ślady, Rojker – stwierdził Sadgir.

Agent nie skomentował. Kucnął i dotykał roślinności na podłodze. Wyrwał garść zieleni, przyłożył do języka, potem wsadził do ust i zaczął żuć. Długo nic nie mówił, tylko przechadzał się powoli po piętrze. Sadgir podążał za nim.

– Powiesz coś w końcu? – spytał inspektor. – Moje chłopaki przeszukują teren od dawna, ale to ewidentnie jest sprawa dla was.

– Nikt z nas nie jest nigdy tam, gdzie chciałby być. A jednak tam jesteśmy.

– Skończ lepiej te filozoficzne bzdety i powiedz, co tu się stało?

Agent nie odpowiedział, tylko strzelił niedopałkiem w powietrze. Pet poleciał daleko, odbił się od ściany i rozbłysnął światłem. W magicznej poświacie Sadgir dojrzał napis zrobiony/stworzony z liści i krwi: „Pamięci Gozda Mitsa”. 

– Jakim cudem udało ci się coś znaleźć przez pięć minut, skoro my szukamy od kilkunastu godzin? Wiem, co potrafisz, ale…

– Jestem tu od dawna, znacznie dłużej niż wy wszyscy – odpowiedział Rojker. – Po prostu byłem niewidoczny.

Sadgir kiwnął głową, popatrzył na wiadomość, potem na agenta.

– To chyba musimy się dowiedzieć, kim jest Gozd Mits – stwierdził.

– Ja już wiem – rzekł Rojker. – Widzimy się w jego mieszkaniu. – I rozpłynął się w dymie.

Sadgir zaklął cicho, następnie wydał rozkaz swoim ludziom.

***

Najpierw go wyczuł.

Wszędobylska woń goździkowych papierosów, w końcu on, karykaturalna postać o orlim nosie i końcówkach palców żółtych od nikotyny.

– Coś znaleźliście? – spytał Rojker, wskazując dłonią policjantów przeszukujących dom Gozda Mitsa.

– Nic ciekawego. Mieszkanie jest zakurzone, najwyraźniej nikt z niego nie korzystał od dawna. Nie ma się zresztą co dziwić, bo ten cały Gozd przepadł pół roku temu.

– Mhm.

– Był profesorem na czarnomagicznym wydziale. Wykładał…

– Wiem, co wykładał. Miałem z nim „Wstęp do ludzkiej transformacji” na studiach. Był wybitnym naukowcem w swojej dziedzinie. Coś wiadomo o jego zaginięciu?

– Niewiele. Zgłosiła je jego żona, pół roku temu. Podobno wyszedł i już nie wrócił. Szukaliśmy, dosyć intensywnie, bo narobiła hałasu, ale ostatecznie nic nie znaleźliśmy.

– Mhm. – Rojker rozejrzał się po pokoju. – Każ swoim ludziom opuścić mieszkanie. Potrzebuję ciszy.

– Jesteśmy w trakcie…

– Wiesz, że ta sprawa podlega czarnomagicznej jurysdykcji. A ja nie mam czasu na kłótnie.

Sadgir cmoknął, ale po chwili rozkazał swoim ludziom, by wyszli z mieszkania. Rojker został sam. Agent zamknął wejściowe drzwi i wyszeptał zaklęcie, ćmiąc przy tym goździkowego papierosa.

Odpalał jednego od drugiego, zagęszczając dym w pomieszczeniach. Cały czas inkantował czarnomagiczne formuły, w końcu jego oczy zabarwiły się na niebiesko, a świadomość opuściła ciało.

Psyche Rojkera znajdowało się teraz w wymiarze astralnym, ślizgając po gęstym papierosowym dymie. Niemal całe mieszkanie tonęło w spokojnych barwach błękitu i zieleni. Agent szukał żółtych i czerwonych poświat, czegoś, co mimo upływu czasu, nadal miałoby ślady emocji i mocnych przeżyć.

W końcu znalazł. W rogu pokoju unosiła się szkarłatna poświata. Podpłynął i przyjrzał się obiektowi.

Pamiętnik!

Wypowiedział zaklęcie i wrócił do swojego ciała.

***

– No i? – spytał Sadgir, którego agent wpuścił do mieszkania.

– Znalazłem notatnik potwierdzający moje przypuszczenia – stwierdził Rojker. – Sprawa jest bardzo poważna. To dasotropia.

– Czyli?

– Według definicji to mitologiczna zdolność człowieka do połączenia swojej świadomości z lasem. Od greckiego dásos, czyli las i ánthrōpos, czyli człowiek. 

Sadgir zaklął.

– W rzeczywistości jest jeszcze gorzej, bo to obłęd, dwa rozbieżne, niemożliwe do połączenia światy. To szaleństwo dla człowieka mieć świadomość lasu. To szaleństwo dla lasu mieć świadomość człowieka.

Przez chwilę milczeli.

– Nie spodziewałem się, że to kiedyś powiem – zaczął inspektor – ale cieszę się, że tu jesteś. Bo dla mnie to chyba za wysokie progi.

Agent nie skomentował.

– I co teraz? – spytał Sadgir.

– Teraz spróbuję z nim porozmawiać.

***

Rojker jechał w swoim rydwanie, do którego zaprzęgnięta była armia opętanych pająków. Studiował pamiętnik, marszcząc przy tym czoło.

– To bez sensu – powiedział agent. – Chyba że…

Zamyślił się, przekartkował na koniec, odnalazł jakiś fragment. Uśmiechnął się do siebie.

– No jasne – stwierdził.

Dotarł na miejsce, o którym wyczytał w pamiętniku. Las, gdzie Gozd Mits próbował kilkakrotnie wykonać obrzęd dasotropii, zdawał się nienaturalnie gęsty i zielony.

Rojker wysiadł z pojazdu, zapalił papierosa i ruszył w kierunku kniei.

***

Wchodził coraz głębiej, czując, jak włoski na przedramionach podnoszą się od wszechogarniającej magii. Szedł, aż w kłębach papierosowego dymu objawiło mu się właściwe miejsce.

– Chcę tylko porozmawiać! – krzyknął Rojker.

W odpowiedzi drzewa zaszumiały, dał się słyszeć odgłos łamanego konaru, najpierw odległy, potem kilka grubych gałęzi spadło obok mężczyzny.

– Nie przegonisz mnie tanimi sztuczkami – syknął agent. W odpowiedzi trzy drzewa złamały się i poleciały na niego. Uskoczył, ale kolejne konary upadały, niemal go przygniatając.

Pstryknął papierosem, wypowiedział zaklęcie, dym zagęścił się, na jego krańcach pojawiły się języki ognia, które momentalnie pochłonęły spadające drzewa.

– Wiem o Goździe Mitsie! – krzyknął Rojker. – I wiem, że nim nie jesteś. Nie przyszedłem tu boksować się na ogień i drewno, tylko porozmawiać. A przede wszystkim zrozumieć.

Urwał i czekał. Drzewa poruszały się, choć nie było wiatru.

– Jeśli mnie wpuścisz, jeśli naprawdę mnie wpuścisz, może nam się udać.

Znowu szum, mocniejszy, gwałtowniejszy, jakby gdzieś tam toczyła się jakaś walka, dyskusja. Jakby las coś w sobie rozważał.

W końcu ściółka rozświetliła się w jednym miejscu. Z ziemi wyrosło kilkanaście ruchliwych pnączy. Rojker położył się wśród nich i pozwolił, by gałązki unieruchomiły mu dłonie i nogi, by wślizgnęły się do uszu, ust i nosa. Odcinając słuch i węch, niemal zabierając oddech.

Potem jego gałki oczne się zazieleniły i połączył się z lasem.

***

Zdawało mu się, że oszaleje.

Był jednocześnie strumykiem, gałęzią i gnijącym truchłem. Dorodną sosną i słabą jedzoną przez robaki lipą. Czuł wszechogarniający spokój tysiąca miejsc i palący gniew wycinanych lasów.

Wędrował po całej Ziemi, będąc w kilkuset lokacjach jednocześnie.

Nagle poczuł świadomość. Ktoś obok niego, już nie człowiek, ale istota, która z pewnością nim kiedyś była.

Rozmowa i słowa, dziwne, niezrozumiałe, tracące swoje znaczenie, zyskujące nowe.

Próba porozumienia, trudna, prawie niemożliwa, a jednak…

Nagle złość i gniew.

Ból.

Rojker czuł, jakby ktoś go palił i ciął, gdzieś bardzo daleko, a jednak blisko.

Potem inny ból, bliższy, bardziej cielesny, bardziej zrozumiały.

Coś łamało mu żebra, nie mógł oddychać. Jakby coś zabierało tlen z powietrza.

Dłonią wykonał znak. Czarny dym spowił pnącza i zmroził na tyle, że Rojker zdołał je złamać i się wyswobodzić.

Zaklął siarczyście, czując straszliwy ucisk w okolicy brzucha. Nagle coś uderzyło go w plecy, wyrzucając poza granice kniei.

Wiedział, dlaczego to się stało i wiedział też co działo się w mieście. W ostatniej wizji tuż przed rozłączeniem to zobaczył. Zapalił papierosa, wypowiedział zaklęcie, a rydwan pojawił się obok. Wszedł do karocy i wydał polecenie. Armia opętanych pająków ruszyła przed siebie jak szalona. 

***

Był znowu w mieście, które wyglądało jak plac wojny.

Rządowe demonosmoki paliły czarnym ogniem drzewa wyrastające spod betonu i ścian budynków, zombie powołane przez wojskowych szamanów voodoo starały się wyciąć rosnący nienaturalnie wszędzie las. Cyklopowe oddziały specjalne wyrywały odradzającą się nieustannie florę.

Rojker zaklął dwa razy. Najpierw, bo to zobaczył, potem z bólu od magii próbującej wyleczyć jego złamane żebra. Telepatycznie ponaglał armię pająków, by szybciej odnalazły Sadgira. Stawonogi gnały jak szalone.

W końcu dotarł na miejsce. Główny inspektor stał na wzniesieniu, obok niego kilkunastu oficerów w śnieżnobiałych wojskowych mundurach. Rojker wysiadł z rydwanu, pojękując z powodu dopiero co złożonych na nowo żeber.

– Co tu się, u diabła, dzieje? – spytał agent.

– Nie miałem wyboru – odpowiedział Sadgir. – Rozkazy przyszły z góry. Nie chcieli czekać… Zresztą to już nie moje decyzje. – Wskazał poważnych oficerów, którzy patrzyli beznamiętnie na bitwę.

Agent zaklął.

– Próbowali go zaszantażować blefem – wznowił inspektor. – Powiedzieli mu, że mają jego żonę i że ona chce z nim porozmawiać. Wtedy to się dopiero wkurzył.

– Idioci – syknął Rojker. – Słyszycie! – zwrócił się do oficerów. – Jesteście idiotami. Szantażujecie go żoną, a to ona tam jest, nie on.

– Jak to?

– Tak to. A teraz zaprzestańcie tej idiotycznej walki i dajcie mi z nią porozmawiać.

***

Zgodzili się, bo strach przed przegraną bitwą potrafi zdziałać cuda.

Ataki ustały. Demonosmoki, cyklopy i wszystkie inne stwory zostały wycofane.

Rojker wszedł do puszczy, która porastała teraz centrum miasta. Przez cały czas trzymał ręce w górze na znak pokoju, mając nadzieję, że to zadziała.

Potem położył się i pozwolił, by las ponownie go pochłonął, uwięził, by opowiedział mu historię. Roślinność wokół niego, na nim, w nim. Czuł jak łomot serca przeradza się w bicie źródła pośrodku lasu, jak krwiobieg miesza z korzeniami drzew, jak myśli zlewają z rosą na płatkach kwiatów.

Połączył się ze świadomością lasu i człowieka.

Z umysłem Heiwy, żony Gozda Mitsa.

Widział więc i czuł frustrację Heiwy, bo Gozd Mits był cudownym naukowcem i okropnym mężem. Nieobecnym, wiecznie pochłoniętym pracą, zawsze myślami gdzie indziej.

Jego ostatnią obsesją była dasotropia. Heiwa tłumaczyła mu, żeby sobie odpuścił, że to szaleństwo, że zgłupiał do reszty. Kłótnia za kłótnią, wieczne niezadowolenie i niezrozumienie. On nieustannie ją namawiał, by się do niego dołączyła, prosił i błagał. Nawet zażyczył sobie tego na swoje urodziny, gdy zdmuchiwał świeczki na torcie. Mówił, że to jego ostatnie życzenie. Tłumaczyła mu, że nigdy się to nie wydarzy.

Tego samego dnia niemal wydrapali sobie oczy. On wyjechał w gniewie, ona przeklęła go na odchodne.

Potem Gozd Mits zniknął.

Heiwa szukała go wszędzie, myślała, że może to wypadek, że może zgubił się gdzieś po drodze.

Jednak wszelki ślad po nim przepadł. Najwidoczniej dasotropia się udała, przynajmniej do jakiegoś stopnia, bo przecież to od początku było szaleństwo i krok ku własnej anihilacji. Heiwa postanowiła, że go odszuka, za wszelką cenę, a przede wszystkim, że uda się jej uniknąć błędów męża.

Bo Gozd Mits był zdolny, ale jego żona zdolniejsza.

Przeglądała jego dokumentację, zapiski, badania, a potem weszła w las, łagodnie, po trochu, by w końcu dać mu się całkowicie pochłonąć. Sama już nie wiedziała, czy robi to, by odnaleźć swojego męża, czy po prostu, by samej się zgubić i odnaleźć ukojenie w szaleństwie.

W końcu przerwała historię, a rośliny pętające Rojkera zwolniły uścisk. Agent poczuł, że znowu może myśleć, mówić, poruszać się. Wstał, otrzepał się, rozejrzał dookoła. Nie było nikogo, ale wiedział, że ona jest obok. W szumie drzew, w przelewającym się strumyku, w chrzęszczącej ściółce leśnej. Wszędzie.

– Przepraszam – powiedziała w końcu.

– Nie ma za co przepraszać. To w gruncie rzeczy nie mogło się inaczej skończyć.

Milczeli przez chwilę. Wokół tylko szumiały drzewa.

– I co teraz? – spytał.

– Nie wiem. Nie znalazłam tutaj Gozda ani ukojenia, zatracenia…

– A co znalazłaś?

– Chęć mordu i ekspansji. Chciałabym pożreć cały świat, pochłonąć ludzi, chciałabym, by wszystko pokrywał las, by wszystko porósł…

– To normalne przy takim połączeniu. Ludzka natura pasożyta i moc lasu.

– Wiem.

– W anihilacji naszego świata nie mogę ci pomóc, ale mogę spróbować odszukać razem z tobą Gozda, gdziekolwiek jest. Mogę spróbować pomóc ci jakoś wybrnąć z tej sytuacji albo przynajmniej się w niej odnaleźć. Potrzebuję tylko wiedzieć, że zgodzisz się spróbować.

Las zaszumiał. Przez chwilę chyba coś w sobie rozważał, w końcu wydał werdykt.

***

Gdy Rojker wyszedł z lasu, doskoczył do niego Sadgir i kilku oficerów.

– No i?

– Doszliśmy do pewnego porozumienia. Ma listę żądań, którą…

– Chyba postradałeś zmysły, Rojker! – krzyknął jeden z oficerów. – Jeśli myślisz, że się damy…

– Ona żyje teraz we wszystkich lasach świata. We wszystkich, rozumiecie? Nie wspominając już o tym armagedonie, który spowodowała, to ona produkuje tlen i może ten proces każdej chwili zatrzymać. Możemy stworzyć go za pomocą magii, ale na jak długo nam wystarczy? Więc naprawdę nie chcemy, by się wkurzyła. 

Przez chwilę wszyscy milczeli.

– I co teraz? – spytał Sadgir.

– Na początek wyniesiemy się z miasta, bo ona chce, by to był jej nowy dom. Poza tym wierzy, że tutaj gdzieś jest jej mąż.

– A potem?

– Potem zrobimy wszystko, o co prosi – rzekł Rojker, patrząc na las, który cały czas się rozrastał. – I będziemy się modlić do wszystkich bogów świata, by to wystarczyło.

Pan Prawie Że

Aleksandra Bednarska

________________________________________________

Mam znowu ten sen, z którego moje ciało się nie obudzi.  

Ale skoro stoję na szczycie świata, może wcale nie chcę, by się obudziło? Ze zbocza Góry Małp widzę korony drzew, za nimi iglice wieżowców w moim mieście Tajpej. I chociaż nawet najwyższy z nich prawie wypadł z pierwszej dziesiątki wież świata, wciąż lubię się mu przyglądać.

– Yichen, daleko jeszcze? – pyta ona.

Im dłużej się jej przyglądam, tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że musi być prawdziwa. Sam przecież inaczej bym ją sobie wymyślił. Trwałą wydłużyłbym do połowy pleców, dekolt pogłębił, spódniczkę skrócił. A skoro to moja wyobraźnia, poszalałbym też z twarzą, jak naprany chirurg plastyczny. Zwęziłbym szczękę w trójkąt, nos i oczy powiększył, ostrzyknął usta… Resztę w sumie naprawiłby makijaż.

– Daleko jeszcze? – powtarza, jakby ten, kto nagrał jej głos, nie miał ani trochę fantazji.

Odruchowo łapię dziewczynę za nadgarstek i sprawdzam puls. Technika poszła tak do przodu, że mogłem naciąć się na jakieś bezduszne, powleczone silikonem gówno. Ale nie, całe szczęście siatka zielonobrunatnych żyłek pod jej skórą drga w rytmie serca. Dobrze. Styknie do zrobienia tego, co mam w planach.

– To daleko czy nie? – drąży tak, że sam mam ochotę zrobić jej operację zwężania szczęki.

– Znasz takie słowo “cierpliwość”? – warczę i puszczam rękę dziewczyny. Opada wzdłuż jej ciała bezgłośnie, jakby kości miała puste w środku. – Czekałaś na coś w życiu dłużej niż pięć minut? Bo smęcisz jak dziecko wychowane na ulicznym żarciu i wymuszaniu płaczem.

– Oj, nie drocz się – zachichotała, mrugając dwiema warstwami sztucznych rzęs. Przysiągłbym, że za chwilę odpadną. – Po prostu ciekawi mnie ten las noży.

– I słusznie. – Kiwam głową, by daszek czapki zasłonił mi oczy. – Bo to niezmiernie ciekawe miejsce. Aż szkoda, że tak niepopularne i trudno dostępne. Ale przynajmniej nie zrujnowały go hordy turystów. Jebane zwierzęta, gorsze od małp.

Tu następuje moment, gdy milknę, zaciskam pięści oraz szczęki i myślę o tym, co banda pacanów odstawia co roku na plażach w Kentingu. Muszę groźnie przy tym wyglądać. Mam na sobie luźne ciuchy średniej rangi gangusa, na szyi jak zawsze czerwoną nitkę z medalikiem buddyjskim oraz parę pętli nabijanych cyrkoniami łańcuchów. Dziewczyna przygląda mi się, jakbym świecił się nie światłem odbitym, a magiczną aurą czy innym oświeconym bzdetem.

Opłaciło się zdarcie łachów ze śmierdzącego rozkładem ciała u podnóża góry. Pranie go w bystrej jak ściek wodzie potoku chyba też.  

– Yichen, skąd ty właściwie o nim wiesz? – Zaczyna się robić odrobinę zbyt ciekawska, byśmy mogli się polubić. – Nie obraź się, ale nie wyglądasz na kogoś, kto przy każdym dylemacie pali kadzidełka i rzuca kości wróżebne.

– A ty nie wyglądasz na tak głupią, żeby sądzić po pozorach – prycham znad rzadkiego wąsa.

Przez pozbawioną głębszych refleksji twarz przepływa spazm emocji. Wytatuowane brwi unoszą się, a gęba rozdziawia, nadając dziewczynie wygląd kreskówkowego karpia.

– Imię jakieś masz? – pytam i macham ręką, zanim odpowie. – Posłuchaj lepiej, zanim znowu coś palniesz.

Nie mówię jej nic ponad to, co powinna wiedzieć.

Po latach doświadczenia nauczyłem się dobierać słowa tak, by zdradzały tylko rzeczy, które są dla mnie wygodne. Sekret tkwi w serwowaniu półprawdy. Powinna brzmieć podobnie do uderzenia w gong: prosto, logicznie, a zarazem zagłuszać hałasy wokół. Inaczej to zwykłe kłamstwo, a nim akurat brzydzę się bardziej niż zapachem brzoskwiń i tańcem mnichów taoistycznych.

Nazywam się w końcu Pan Prawie Że. I chętnie wydzielę wam rozsądną dawkę prawdy, taką w sam raz dla fantatyków szczerości, jak i dla tych z głową w chmurach. 

*

W dwudziestym roku panowania cesarza Kangxi postanowiłem zostać złodziejem, i to nie byle jakim. Złotko, które sobie upatrzyłem, stało na ołtarzu w kapliczce na Górze Małp.

Był to czas piratów, odkrywców i radosnego mieszania się rdzennych mieszkańców Tajwanu z chińskimi osadnikami. Urodziłem się zatem jako konsekwencja przygody Chinki o lotosowych stópkach i wytatuowanego po samo czoło tubylca. Rodziców nie poznałem, stracono ich za tę chwilę zapomnienia.

Pod opiekę wziął mnie mnich taoistyczny i przez czternaście lat próbował wychować na dobrego człowieka. W piętnastym dał sobie spokój. Nie wysilałem się zbytnio, wykonywałem każde z jego poleceń niedokładnie lub do połowy. Niby dobrze, ale raczej tak, by uszło w tłumie, a rytuały tak nie działają. Złamawszy więc na moich plecach parę sękatych kijów, a wraz z nimi wiarę w moc pięciu elementów, kazał mi odejść.

– Psa nie wychowasz na człowieka – rzucił na pożegnanie.

Przez ramię dostrzegłem, że macha rękami nad płonącym trójnogiem, wykonując przesadne gesty. Echo jego hipnotyzującego zaśpiewu ścigało mnie aż do straganu z zupą z kaczej krwi, punktu zbornego lokalnych rzezimieszków.

Psy mają to do siebie, że są silne w watasze. Kręciłem się więc wśród swoich, chłonąc cwaniactwo i podstawy rzemiosła. Na ulicach osady, którą dziś nazywa się Tajpej, nie szukałem łatwego łupu. Zamiast przetrząsać kieszenie kupców czy mandarynów zesłanych na prowincję, patrzyłem wciąż na Górę Małp. Miejsce to było święte zarówno dla tych, którzy wierzyli w tęczowy most, jak i tych, którzy czcili Ośmiu Nieśmiertelnych.

Na myśl, że popełniłbym podwójne świętokradztwo, czułem dreszcze. Nie znałem tego uczucia, do tej pory wszystko robiłem raczej na odwal. Szedłem więc po to moje złotko na nogach trzęsących się z emocji, a jednocześnie świadomy, że do tej pory nie postawiłem ani jednego tak pewnego kroku.

*

Wrzeszczy i pręży się, jakbyśmy kręcili amatorski filmik. Zatykam jej usta dłonią, potem zapinam spodnie. Oddała mi dość energii, że starczy, by dojść do lasu noży. Jeśli jeszcze pokrzyczy, strawi na własną przyjemność jedyne, na czym mi w jej smutnej osobie zależy. A nie o to w tym wszystkim chodzi.

– Yichen – mruczy, obciągając spódniczkę – to prawda, że kochankowie, którzy wspinają się razem na Górę Małp, będą musieli się rozstać?

Wzruszam ramionami, bo nie wiem jak dla niej, ale dla mnie był to jednorazowy popis gościnny. Boczy się, kiedy zostawiam ją pod pniem klonu, ale po chwili mnie dogania. Im dłużej wspinamy się po stromym, gdzieniegdzie kamienistym zboczu, tym bardziej mam wrażenie, że przegapiłem właściwą ścieżkę. A to dziwne uczucie dla kogoś, kto skazany został na przemierzanie jej przez wieczność.

– Tu gdzieś to było. – Przystaję, drapiąc się przez czapkę po spoconym czerepie.

– Że niby ten las noży? Myślałam, że znasz drogę…

– A ja, że nie jesteś tępa. I powiedz mi, które z nas bardziej nie ma racji? – mówię, wciskając w usta liście betelu. Żuję je, by rozjaśniły mi parę spraw, ale tym razem ich magia zawodzi.

W zaroślach majaczy biała brama świątyni i najeżony sylwetkami smoków dach. Bliżej nie wolno mi przecież podejść, nie, jeśli chcę, by maska iluzji nadal kryła moją prawdziwą twarz. Rozglądam się za ścieżką wydeptaną przez duchy, głodne jak ja sam. Zniknęła połknięta kłębowiskiem żarłocznej zieleni. A może poza mną nie chodzą nią już nawet niezbyt towarzyskie małpy?

Tym razem nie jest więc dobrze ani dostatecznie. Czyżby bogowie zlitowali się wreszcie nad potępioną duszą Pana Prawie Że? Szkoda, bo lubię się snuć po tym zboczu, nie tracąc z oczu mojego miasta. Nieźle, bo po śmierci każdy ma nadzieję na godziwy odpoczynek.

*

W drodze po złotko ukryte w kaplicy stawiłem czoła rozlicznym trudom. Rozbójnicy czający się na samym początku szlaku jednak rozpoznali swego. Choć żaden nie pochwalał mojego zamiaru, dali mi zawiniątko suszonego mięsa na drogę i życzyli rychłego powrotu.

Wspinałem się z mozołem. Im dalej w las, tym częściej dobiegały mnie głosy szeleszczące w koronach drzew. Brzmiały jak przekleństwa taoistycznego mnicha rzucane nad płonącą beczką. Ucichły, dopiero gdy natknąłem się na plemię łowców głów. Rozpoznali, że byłem po części swój, szeroki nos i ciemna karnacja po ojcu zrobiły swoje. Nie przerobili więc mojej głowy na zawieszkę u pasa, nie zrzucili też z urwiska, bym pomóc mi przejść na drugą stronę tęczowego mostu. Ostrzegali za to przed tym, co czai się w zaroślach. I nie chodziło wcale o małpy.

Kapliczki poświęconej Ośmiu Nieśmiertelnym nie strzegł mnich ani strażnik. Niewiele większa niż składzik na miotły.niewiele większa niż składzik na miotły wyróżniała się wśród drzew czerwienią ścian i spadzistego daszku. Ołtarz pstrzył się kolorami, drażnił przyjemnie oko poblaskiem złoceń. Wyciągnąłem nóż, młotek i dłuto, by zdrapać kruszec z nalanych twarzy taoistycznych bożków.

Szło mi opornie, dopóki nie przestałem się przejmować, czy drewnianym figurkom odpadł nos albo któraś z kończyn. Złotko to złotko: im więcej zdrapię, tym dla mnie lepiej. Łupałem więc i stukałem, może nie dobrze, ale dostatecznie, by jak najwięcej się nachapać. Huczenie głosów w koronach drzew nie zagłuszało jednak natarczywych myśli. Pewien, że ściga mnie któryś z rzezimieszków lub łowców głów, zebrałem łup w zawiniątko i wybiegłem z kapliczki.

Ku mojemu zdziwieniu, zamiast cynamonowców czy klonów otaczała mnie jałowa, ubita ziemia. Wyrastały z niej nie pnie drzew, a coraz to wyższe słupy rozżarzonego żelaza. Rosły wraz ze wznoszącym się zboczem, znikając w chmurach. Szedłem wzdłuż nich, aż dotarłem do urwiska. Przepaść nawet zza mgły migotała szkarłatem.

– Z psa nie zrobisz człowieka, bo tylko pies nie zna świętości – zabrzmiało mi w uszach.

Już odwracałem głowę, by się odszczekać, gdy pchnął mnie wiatr. Spadałem w przepaść, zdzierając sobie gardło. Spadałem przez mgłę ku szkarłatnemu światłu, aż plecami nie nadziałem się na gałąź. O tym, że była najeżona nożami, dowiedziałem się, obserwując ostrza wystające z mojego ciała. Zamiast się wykrwawić czy zasłabnąć, trwałem, przyglądając się tym, którzy zwisali z pobliskich gałęzi. Rzęzili, płakali, lamentowali. A mnie nie chciało się nawet wzdychać.

– Widzisz tamto drzewo? – odezwał się znowu głos znikąd. – Będziesz tu tkwił, dopóki nie zapełnisz go takimi jak ty po czubek.

Odruchowo spojrzałem w bok, na pień o dziewiczych gałęziach pełnych lśniących noży.

– I co? – zaświszczało mi w uszach. – Dobrze to brzmi?

– Obleci – odparłem.

*

– Yichen… – Patrzy na mnie jak silikonowa lalka, którą ktoś poddusza. – Zmyśliłeś to, żebym się bała?

– Niby po co? – Wywracam oczami.

– Strach zbliża ludzi…

Mówi dalej, ale trudno mi się skupić na tym i na jazgocie głosów w koronach drzew. Tu kiedyś była kapliczka, przepaść, za mgłą las noży. Gdzie się podziały? Jak je przywołać? Pan Prawie Że jest zmęczony, a w koronie drzewa o gałęziach pełnych ostrzy została już tylko jedna gałąź.

– Powiedz, dlaczego ze mną poszłaś? – przerywam jej w pół słowa. – Bo musisz mieć jakiś powód.

Zastyga w pozie obrażonej księżniczki. Z grymasem świętego oburzenia na twarzy poprawia włosy, obciąga wymiętą bluzkę i spódniczkę.

– Umówiłam się tu z takim jednym, ale nie przyszedł. A potem tak wyszło, że się na siebie natknęliśmy i… Czy to nie było przeznaczenie?

– Zdecydowanie. – Kiwam głową. – Ale czemu akurat tutaj?

– Wiesz przecież – chichocze, zasłaniając się dłonią. – Niby fajny ten mój chłopak, tylko nie lubi przygód ani próbowania nowych rzeczy. A ja odkąd pamiętam, chciałam to zrobić w jakimś świętym miejscu. Na wakacjach w Rzymie i Kioto nie dał się namówić, więc tu go nawet nie ciągnęłam.

– Rozumiem. – Szczerzę się szerzej niż wcześniej, kładąc jej rękę na karku. – Chodzi o ten dreszczyk.

– No, i o to, że jak szaleć to tu i teraz, bo chyba nie na starość, nie?

– Racja, niektórzy z nas umrą, nim jej dożyją.

Przyciągam dziewczynę do siebie. Uśmiecha się, bo nie wie, że mówię już o nas obojgu. To, co było tu kiedyś, pojawia się wreszcie na swoim dawnym miejscu. Widzę, jak za jej plecami otwierają się najpierw ażurowe drzwi kapliczki zburzonej wieki temu. Ogołocone ze złota figurki krzywią koślawe ciała i oszpecone moją ręką twarze, by rozpłynąć się w powietrzu.

Kiedy stoimy już na jałowej ziemi nad przepaścią, przyciskam usta do jej ust. Ma duszę o smaku myśli tak brudnych, że gdybym wyssał tę energię do cna, zostałbym królem piekieł. Ale robię tylko swoje, tak by było dobrze, a właściwie dostatecznie. Odklejam się więc od jej sztywnego trupa, pozwalając mu spaść wprost na tę ostatnią gałąź drzewa. Nawet przez mgłę słyszę jęk, chlust krwi i uderzenie ciała o ostrza wystające spod kory.

Myślę o panoramie Tajpej, miasta, za którym tęsknię, a którego już nigdy nie zobaczę. I wtedy odzywa się ten przeklęty głos.

– A co ty myślałeś, psie? – huczy. – Że duch, którego ośmieliłeś się znieważyć, dotrzyma danego słowa? Las noży się rozrasta, a twoja kara wraz z nim. Będziesz tu tkwił, choćby do końca świata. Albo dopóki nie nauczysz się robić wszystkiego inaczej niż na pół gwizdka. Rozumiemy się?

Parskam, wypuszczając wściekłość bez słów. Znowu stoję na zboczu Góry Małp, a zza drzew widzę moje miasto. Z kieszeni wyciągam telefon skradziony dziewczynie i czytam trochę o tym, jak zmieniają się ludzie i świat. Zanim poszukam kolejnej ofiary, chcę znaleźć na nią dobrą - albo chociaż dostateczną przynętę.

6 godzin

Wiktor Radosław Matyszkiewicz

________________________________________________

C-38983 zrzucił ten diabelny hełm i ułożył się wygodnie na kanapie. Po osiemnastu godzinach katorżniczej pracy na nic więcej nie miał sił. Czuł się jak śmieć. 

Żył w pętli, w tym niekończącym się sam ciągu identycznych dni. Zakładał kask na głowę, ściągał, szedł spać. Dzień w dzień gubił osiemnaście godzin… Na co? Nie pamiętał. Be mówił, że hełmy są tak zaprogramowane, bo zapamiętywanie wymaga energii. C-38983 nigdy nie miał głowy do technicznych spraw.

Sprawdził godzinę. Na odpoczynek zostało mu pięć godzin i pięćdziesiąt osiem minut.

– Budzik, żyjesz?

Budzik był jego współlokatorem. Mieszkali razem już dobre piętnaście lat… A może dwadzieścia? C-38983 łatwo gubił rachubę.

– Dzisiaj chyba harowałem za dwóch. Wiesz, taki jestem zmęczony…

Budzik nie odpowiadał. Zawsze był małomówny.

C-38983 czasem zastanawiał się, jak mieszczą się w tak niewielkim mieszkanku. Jeden pokój, w którym, poza hełmem podłączonym do metalowego pudła – maszyny Systemu, każdego dnia zaprzęgającej jego mózg do pracy, było miejsce na starą, rozlatującą się sofę oraz niewielki parapet z pudełkiem po zapałkach.

C-38983 ziewnął i spojrzał na zegarek – pięć, pięćdziesiąt sześć. Ciągłe sprawdzanie godziny weszło mu w nawyk, niby nałóg. Poprawił głowę i przymknął oczy. Prawa noga mu drętwiała, już trzeci dzień z rzędu, ale to nic. Kiedyś już tak miał. Przeszło po tygodniu, teraz też przejdzie.

– Jak myślisz, kiedy będzie Be? Wiesz, dzisiaj wielki dzień – mamrotał cichutko. – Poproszę go. I weźmie mnie, na pewno. Be zawsze był taki miły, prawda Budziku? Na pewno…

Niedługo później zasnął.

Stuk, stuk.

Otworzył oczy. Zerknął szybko w kierunku parapetu, wszystko w porządku. Rozciągnął się. Pięć godzin, siedem minut.

– Proszę?

Drzwi ani drgnęły.

Stuk, stuk.

To musiał być sąsiad. Lubił uderzać w ścianę, często tak robił. Dlaczego? Be zawsze mówił, że to dziwak – ale kto nie był dziwakiem?

C-38983 nie był głupi. Wyglądał czasem przez okno na tę technokratyczną pustynię. Niekończąca się taśma produkcyjna obejmująca całe miasto i dziesiątki identycznych bloków. Miliony takich samych mieszkań, miliony takich samych ludzi, przeżywających miliony takich samych piekieł. Klasa C, tym byli, i wszyscy pracowali dla Systemu za absolutne minimum egzystencji. Zamknięci bez możliwości wyjścia. Niby nikt im tego nie zakazywał, ale System dbał, aby ceny substancji odżywczych nie były za niskie. 

Stuk, stuk.

Będziesz uderzał aż odpowiem, prawda? Wybacz, dziś nie mam na to siły.

Cztery, pięćdziesiąt osiem. C-38983 przekręcił się na drugi bok. Miał już wprawę w ignorowaniu sąsiadów.

Puk, puk. Puk, puk.

Znowu rozległo się uporczywe pukanie. Tym razem to na pewno on. 

– Budziku, nic nie mów! Schowaj się! – C-38983 przetarł oczy i sprawdził godzinę. Cztery, szesnaście. – Be, możesz wejść! Wiesz przecież, że otwarte!

B-39482932 – tak brzmiał jego pełny numer – był obchodnym sprzedawcą energii. Przychodził, odkąd tylko go awansowali, coś koło trzech lat. Lubił w wolnym czasie przesiadywać u starego C-39893 i dotrzymywać mu towarzystwa. Szybko złapali dobry kontakt.

Be otworzył drzwi i usiadł w nogach kanapy. Tego dnia wydawał się wyjątkowo rozpromieniony, to dobry znak. Położył na kolanach teczkę, otworzył i wyjął strzykawki z wartościami odżywczymi.

– Dwie porcje, jak zwykle… Wszystko u ciebie w porządku? Nie potrzebujesz pomocy?

C-39893 nabrał powietrza. To dziś. Wystarczy spytać i uwolnić się z tego piekła…

Wystraszył się.

– N-nie… Coś nowego? – spytał tylko. – Na zewnątrz? U ciebie?

– O tak. – B-39482932 zarumienił się. – Zrobiłem rezerwację w Centralnym Parku Zoologicznym. Ostatnio sprowadzili tam nowy okaz wskrzeszonej genetycznie ary królewskiej. W komentarzach pisali, że jest taka piękna… A jakie ma oceny! Średnio cztery koma siedem gwiazdki!

– Pięknie, pięknie. Pewnie kosztowało cię fortunę? Co? 

– Właśnie nie! Mogę rozdzielić płatność na raty. Będą potrącać mi jedną trzecią wynagrodzenia przez półtora roku, akurat jak będzie wolna wejściówka. Trochę zacisnę pasa, ale od dziecka chciałem zobaczyć prawdziwe zwierzę. 

– Tak? 

Przyłożył dłoń do gorącego czoła. Czasem zastanawiał się, czy to coś więcej niż samo zmęczenie. Na wizytę u lekarza nie było go stać. Cztery, dwanaście; zanotował mimowolnie.

– Wiesz, że kiedyś też miałem ptaka? Kanarka. Dawno temu.

– Prawdziwego?

– Najprawdziwszego! – Uśmiechnął się, widząc, jak Be rozdziawia usta. – Był szarawy, trochę skarlały. Miał taką ładną mordkę… Ale nie dorównywał twojej arze, na pewno nie. 

Przymknął oczy, próbując przypomnieć sobie wygląd pupila. Z każdym rokiem wspomnienie stawało się mniej wyraźne.

– Wstawaliśmy razem, a on pięknie ćwierkał nad ranem. Dosypywałem ziarenek, dolewałem wody i wypuszczałem. Na chwilę, sekundkę. Bardzo lubił latać po pokoju. A jak pięknie… Kiedyś nawet chciałem wziąć go na zewnątrz, do parku… Ale bałem się, że ucieknie.

Odetchnął. Przy tak długich historiach musiał robić przerwy.

– Wiesz, że mieliśmy wtedy park? Taki mały, za rogiem. Parę drzew, nic więcej, ale jaki piękny! Czasem biegała tam jedna wiewiórka…

– Piękne czasy – mruknął Be.

– Tak, chyba tak – odpowiedział C-39893, trochę niepewnie. – Harowałem jak wół, ale… W porównaniu z tym wszystko byłoby lepsze. 

– Co się z nim stało? Z kanarkiem?

– Zestarzał się. Latał coraz krócej, nie jadł całymi dniami. Może na coś chorował? Sam nie wiem… Któregoś ranka się nie obudził. Nie wiedziałem, gdzie go pochować, nie było chyba cmentarzy dla zwierząt? Spaliłem go w piekarniku. 

Cztery, pięć. C-39893 kaszlnął kilka razy.

– Chcesz go zobaczyć? Kanarka… Jest tam.

Podniósł palec i wskazał na pudełeczko. Leżało na parapecie, tam gdzie zawsze. C-39893 dbał o nie bardziej niż o siebie i zawsze zbywał pytania. Ale teraz… Be zawsze był dla niego dobry.

– Budzik – dodał z uśmiechem. – Bo ćwierkał z rana, rozumiesz?

B-39482932 już go nie słuchał. Podniósł szkatułkę; obrócił, oglądając uważnie z każdej strony i zajrzał do środka. Była to jedna z tych starszych, które otwierało się ręcznie, nie przyciskiem.

W środku znajdował się popiół, nic więcej, ale nie ostudziło to zapału Be.

Pchany starym już nawykiem, by nie marnować ni krzty czasu, C-39893 sięgnął po strzykawkę i wbił ją w ramię, zażywając porcję energii na następną dobę. Drugą igłę, przeznaczoną na kolejny dzień, ścisnął w lewej ręce, coby się nie zgubiła, i wsunął we wnękę kanapy. Cztery, trzy.

Czuł ucisk w żołądku. Odetchnął kilka razy, zamknął oczy. Kiedy, jeśli nie teraz?

– Be… – wyszeptał. – Z-zabierzesz mnie na zewnątrz? 

Chłopak oderwał wzrok od Budzika i zamrugał.

– Wiesz przecież, że ci z Systemu mi nie pozwolą…

– Mógłbym pomóc ci sprzedawać – ciągnął C-39893. – Nawet nie brałbym pieniędzy. Tylko tyle, żeby starczyło na drogę. 

– Na pewno by to wykryli i zdegradowali mnie do kategorii C. Wiesz, jak trudno jest awansować? 

Czuł się, jakby Be, jego jedyny przyjaciel, dźgnął go w plecy!

– Przecież próbowałem! – ni to krzyknął, ni jęknął w odpowiedzi. – Niby nie pasuję, tak powiedzieli. Ale nadawałbym się! Kiedyś byłem listonoszem. Jestem… chyba jestem za stary. – C-39893 westchnął zrezygnowany. Jego oczy zaczęły robić się wilgotne. – Urodziłem się za wcześnie. To nie moje czasy. Proszę. Jeden, jedyny raz.

Be pokręcił głową i odwrócił głowę w kierunku pudełeczka. Wciąż był zafascynowany szczątkami kanarka.

Pchany nagłym impulsem, C-39893 podniósł się do pozycji siedzącej i wyciągnął ręce w kierunku walizki Be.

Budzik upadł na podłogę.

B-39482932 błyskawicznie skoczył przez pokój i chwycił za teczkę z drugiej strony. Zaczęli się siłować. Ale choć C-39893 był niesamowicie zdeterminowany, to dłoń szybko odmówiła mu posłuszeństwa.

– Proszę… Chciałbym zobaczyć… Zanim…

B-39482932 wyszarpał walizkę i przytulił do piersi. Cofnął się dwa kroki i stanął w drzwiach.

– Wychodzę. Muszę wracać do pracy. Przyjdę… – Potrząsnął głową i zniknął. 

Trzy, pięćdziesiąt dziewięć. C-39893 znowu został sam.

Szybko tego pożałował.

– Be zaraz wróci. Prawda Budziku? – szeptał słabo. Za dużo sił kosztowała go walka i ponosił tego konsekwencje. – Musi. To znaczy ktoś z klasy B na pewno, przecież im płacę za te specyfiki, prawda? Ale mój Be ochłonie i wróci, jestem pewien.

Czas płynął, dłużąc się niemiłosiernie. Trzy, pięćdziesiąt pięć.

– Wiesz, znamy się już kilka lat. Zawsze zostawał u mnie dłużej. Widziałeś, prawda? Lubi mnie. Lubi.

Trzy, pięćdziesiąt jeden.

– Nie chciałbym, żeby przychodzili do mnie tylko w interesach. – Każde zdanie wypowiadał powoli, walcząc z bólem. – Obcy, tylko zostawiający strzykawki i wychodzący. Nie chcę być sam. Mam tylko was, ciebie i głupiego Be. Ty mnie nie zostawisz, prawda Budziku? Budziku?!

Obejrzał się w kierunku parapetu, ale jego kanarka tam nie było. Spojrzał w górę. W dół… Na podłodze! Otwarte pudełko. Rozsypany proszek…

– Budzik!!! 

To nie mogła być prawda! Po tylu latach jego ostatni druh z dawnych czasów odszedł?! Uszczypnął się i obejrzał raz jeszcze. Nie było sensu zbierać prochów, nawet gdyby miał dość sił. Na pewno nie znalazłby wszystkich. Jego kanarek byłby niekompletny.

Trzy, czterdzieści dziewięć. Schował głowę w poduszkę i zaczął beczeć jak dzieciak.

A więc nic nie zostało… B-39482932 go zostawi! Budzik rozsypany po całym pokoju! A wszystko jego wina! Gdyby tylko nie próbował wyrwać tych leków! Uwolnić się?! Dobre sobie! Co mu odbiło?

A teraz był samiusieńki. Tylko sen, praca, sen, praca, sen, praca. Żeby dalej spać i pracować? Czym różniłoby się to od śmierci? Gdy nikt na niego nie czekał… Zresztą najchętniej zadźgałby się od razu, gdyby miał czym. Albo dość silnej woli, żeby wstrzymać oddech i się udusić. Nie miał – kiedyś próbował. Na godną śmierć nie było go stać.

Przestanie cokolwiek robić, o! Będzie tak tkwił w bezruchu i nie przyjmował odżywek, aż w końcu zmarnieje i umrze. To nie powinno boleć… Może tylko trochę. Znajdą go pewnie po kilku dniach, gdy przyjdzie nowy sprzedawca. Może chociaż będzie miły i zabierze zwłoki w lepsze miejsce? Pochowa czy spali? C-39893 nie wiedział nawet, co się teraz robi z trupami.

W końcu zabrakło mu nawet łez. Leżał, wyzuty z sił i emocji; pozbawiony sensu. Tępo wpatrywał się w sufit, nie myśląc już o niczym, jak pusta skorupa. Trzy, dwadzieścia dwa.

Skrajnie wyczerpany zasnął po paru minutach. Trzy, dziewiętnaście.

Zazwyczaj lubił spać, uciekał w ten sposób od szarej rzeczywistości. Jednak czasem męczyły go koszmary. Nie śnił o potworach, o tych dawno już zapomniał, lecz o dawnych więzieniach; ceramicznych armiach wojowników, pięknych na zewnątrz i pustych w środku; o tym, jak zmieniał się w ohydną glizdę, a ktoś zamykał go w jednym z tysięcy słoików.

Tej nocy właścicielem kolekcji robaków okazał się być Be.

C-39893 obudził się, zlany zimnym potem. Jego wzrok od razu spoczął na maszynie Systemu. Przerażony wrzasnął i zakrył oczy.

Zdążył ciężko odetchnąć kilkakroć, zanim zorientował się, że nic mu nie grozi. Że to tylko sen. Ale to metalowe pudło i hełm… Be mówił, że specjalnie je projektowali, aby nic nie zapamiętał, ale C-39893 był pewien, że chcieli coś ukryć. Wykorzystywali go do jakichś podłych rzeczy, dlatego męczyły go koszmary.

Odwrócił się i skulił. Nie był już w stanie zasnąć. Sprawdzał tylko godzinę. Dwa, dwadzieścia. Dwa, czternaście. Dwa, osiem…

Z letargu wyrwało go pukanie. Przyszli po niego. Mógłby uciekać, walczyć o życie, ale nie miał sił. Chciał znowu zasnąć, tylko tyle.

– Proszę? – wymamrotał.

Do środka wszedł B-39482932. Jeden, czterdzieści cztery.

– T-ty?

Młodzieniec kiwnął głową.

– Strasznie mi głupio. Jak tylko wyszedłem, zdałem sobie sprawę, że upuściłem pudełko…

– A-ale ja…

– Nie tylko ty świrujesz. Wiem, co mówię. – Sięgnął do płaszcza, wyjął z niej malutkie zawiniątko i wsunął w dłonie staruszka. – Chciałem ci to dać. W ramach przeprosin. 

C-39893, zadziwiony, odwinął pudełko i obejrzał dokładnie. Gładziutkie, miłe w dotyku. Prawie całkowicie białe, ozdabiał je tylko czerwony, stylizowany na płomienie napis „Phoenix 1618”. Po naciśnięciu przycisku powoli wysunęła się szuflada, skrywająca małego, żółtego kanarka.

– To jeden z tych sztucznych – tłumaczył Be. – Na prawdziwego całe życie bym nie zarobił. Ale będzie robił wszystkie ptasie rzeczy: latał, spał, dziobał… Ma nawet tryb jedzenia holograficznej karmy! I jest samowystarczalny, zasilany fotowoltaicznie.

– Musiał… fortunę. – Wciąż nie mógł w to uwierzyć. Wrócił do niego… Obaj wrócili. – A… zoo?

– Odłożę wizytę, ale wystarczy pół roku. Poza tym pooglądam kanarka. Myślę nawet, że spodoba mi się bardziej niż jakaś ara. – Skinął w kierunku ptaszka. – Włączysz?

C-39893 otrząsnął się i przestawił zasilanie.

Kanarkowi najpierw zapaliły się cyfrowe oczy. Zaraz potem uniósł skrzydełko i spojrzał na drugie.

Zaćwierkał. Wspaniała melodia!

Wstał i, nieco chwiejąc, zakręcił się na ramieniu C-39893. Łaskotał. Zamachał skrzydłami i pofrunął w górę. Już w pełni rozbudzony przeleciał dumnie wokół pokoju, niczym prawdziwy ptasi król. C-39893 oglądał jego lot z nieukrywanym zachwytem, po raz drugi tej nocy roniąc łzy – tym razem jednak były to łzy szczęścia. Z każdym machnięciem skrzydeł stawał się czymś więcej niż tylko kanarkiem; jakby złoty promyk nadziei zabłysnął nad tym skąpanym w nędzy i bylejakości pokoju.

Zmęczony kanarek usiadł na ramieniu, a C-39893 chwycił go i przytulił. Był przyjemny w dotyku. Mięciutki.

– Budzik…– wyszeptał. – Pójdziemy do parku, co?

Tak usnął.

Utracona

Merida Holmes

________________________________________________

W ten wyjątkowy poranek budzę się wraz ze wschodem słońca. Miejsce obok mnie jest już puste. Wychodzę z szałasu i rozciągam wciąż zaspane ciało. Zapowiada się piękny dzień, jak każdy do tej pory. Czuję, jak wypełnia mnie niepohamowana radość i wdzięczność wobec Stwórcy. To dzięki Niemu życie jest tak proste i przyjemne. 

Nigdzie nie widzę Ukochanego, więc uznaję, że udał się na połów ryb lub polowanie. Zanim jednak zniknął, przygotował dla mnie śniadanie. Jestem w raju. Tylko bezgraniczna miłość i spokój. Zjadam owoce i czuję pierwsze krople potu na czole. To znak, że czeka nas naprawdę upalny dzień.

Udaję się w głąb lasu w poszukiwaniu ziół i jagód. Korony drzew dają przyjemny cień i wytchnienie. Pod stopami czuję miękkość mchu, a śpiew ptaków dopełnia tę sielankę. Udostępniony nam obszar jest ogromny i nie wiem, czy starczyłoby mi sił, aby zwiedzić każdy zakątek. Właściwie jest mi dobrze przy potoku, pod lasem. Adam ma w sobie znacznie więcej ciekawości świata i nieraz oddala się od obozu. Wraca po kilku lub kilkunastu dniach i opowiada o pięknych krajobrazach – huczących wodospadach i majestatycznych górach - oraz o niezliczonych gatunkach zwierząt i roślin. Słucham tych historii z fascynacją i chłonę owe bajkowe obrazy, które przede mną rozpościera, lecz wolę pilnować naszego domowego ogniska. Jak dotąd wystarczały mi znajome, udeptane ścieżki i spędzanie czasu w obecności Stwórcy. Co nie znaczy, że nie mam w sobie dociekliwości. Moją fascynację budzi jednak to, co zakazane. Terytorium, do którego nie wolno nam się zbliżać. Zakazany Zakątek, który znajduje się w głębi lasu. 

Przechadzam się wśród znanych mi drzew, a mój puls przyspiesza. Wiem, że jestem blisko wydzielonego obszaru. W koszyku mam raptem kilka sztuk grzybów. Uznaję, że nie zaszkodzi rozejrzeć się w tym tajemniczym miejscu. Jeśli owoce będą jadalne, nic złego się nie stanie. Doskonale znam drogę. Nieraz podchodziłam do tej umownej granicy i obserwowałam oddech tamtejszych drzew. Nigdy nie widziałam żadnego zagrożenia. Mam tylko przestrogi Stwórcy o tym, że to miejsce jest niebezpieczne, ale cóż groźnego może znajdować się w lesie? Jest on naszą bezpieczną przystanią, ojczyzną… Dziś postanawiam to sprawdzić. Jestem przecież mądrą kobietą. 

***

Dzisiejszy połów okazał się tak obfity, że ledwo jestem w stanie donieść ryby do obozowiska. Wstałem przed wschodem słońca i zamiast udać się nad potok, poszedłem nieco dalej, nad jezioro. Okazuje się, że to całkiem dobre miejsce. Zrzucam z ramienia pełną sieć swoich zdobyczy i oddycham z ulgą. Moja Ukochana będzie miała trochę pracy przy patroszeniu, ale przynajmniej przez najbliższe dni nie zazna głodu.. Dziwię się, gdy nie zastaję jej na miejscu. To do niej niepodobne. Zbliża się zachód słońca, ale wiem, że żyjemy w świecie idealnym i nic jej nie grozi - zabieram się zatem sam za przygotowanie ryb. Nie czuję niepokoju. Jestem mądrym facetem.  

***

Stąpam nieco ostrożniej. Czuję, że moje stopy nie są zadowolone z tego spaceru. Pieką i szczypią, zniknął przyjazny mech. To dla mnie nowe uczucie. Do tej pory doznawałam tylko i wyłącznie przyjemności. Nie znałam bólu ani niepokoju, który powoli wsiąka w moje myśli. Wchodzę jednak głębiej i głębiej. Mam wrażenie, że jest tu nieco chłodniej.. Powoli przyzwyczajam się do zmiany terenu, ale wciąż nie dostrzegam żadnych owoców, ziół czy chociażby grzybów. No cóż, złamałam jedyną prośbę Stwórcy, poraniłam ciało i nic dobrego mnie tu nie spotkało. Mam ochotę się poddać, gdy nagle dostrzegam coś niemożliwego. Na powalonym konarze siedzi ciemna postać. To mężczyzna, lecz całkiem inny od mojego Adama. Nie otacza go blask, ale dziwna aura ciemności. Postanawiam się wycofać i już nigdy tutaj nie wracać. 

– Podejdź, Ewo. Czekałem na ciebie ćwierć wieku – słyszę nagle głęboki głos mężczyzny... Moje imię w jego ustach brzmi jak paraliżujące zaklęcie. Spoglądam w jego kierunku i widzę dłoń wyciągniętą w moją stronę. – Podejdź, oblubienico – powtarza uwodzicielsko.

– Kim jesteś? – pytam, ale moje palce już posłusznie splatają się z jego. Ma mocne dłonie, całkiem inne niż Adam. Czuję szorstkość i ciepło, które niemal parzy kontrastując z chłodem lasu. Jego paznokcie są długie i czarne. Przypominają pazury.

– Powinnaś spytać, czym jestem – śmieje się. – Jestem aniołem. Twoim aniołem, a na imię mam Lucjan. Pokazać ci, w czym tkwi prawdziwa tajemnica tego spotkania? – Odgarnia kosmyk włosów z mojej twarzy, a ja wpatruję się w jego ciemne niczym nocne niebo oczy.

– T-tak – dukam. I nagle czuję żar, który wypełnia moje usta. Lucjan całuje mnie w taki sposób, jakby chciał odmienić losy świata. 

Dostaję nowe oczy, nowe ciało, nowe zmysły. Zyskuję świeże spojrzenie na świat. Widzę swoją nagość. Po raz pierwszy ujrzałam siebie taką, jaka jestem w rzeczywistości. Lucjan nie przypomina Adama, ale również widzi bez ograniczeń. Dotyka mojej skóry i nazywa to, co dotąd było dla mnie obce, a ja czuję przyjemne ciepło. Przeprowadza mnie po mapie swojego ciała, które różni się od mojego bardziej, niż mogłam przypuszczać. Przy pomocy dłoni zwiedzam jego tors, napięte mięśnie. 

– Dlaczego twój dotyk jest tak gorący? – pytam nieśmiało.

– To się nazywa miłość – mówi pewnie. – Wiedziałem, że kiedyś do mnie przyjdziesz. Jesteś przecież mądrą kobietą – dodaje z uśmiechem, po czym zza jego pleców wyłaniają się wielkie czarne skrzydła. Otula mnie nimi i zapadam w sen.

***

Tej nocy Ewa nie wróciła. Ani żadnej następnej. Wypatroszyłem wszystkie ryby sam. Przeszukałem cały las, ale nigdzie jej nie znalazłem. Opuściłem tylko Zakazany Zakątek, ponieważ samo przebywanie w jego pobliżu napawało mnie strachem. Prawdopodobnie było to miejsce, które pochłonęło moją Ukochaną, a ja pragnąłem zachować życie. Pogodziłem się ze stratą. Sam będę musiał zająć się światem, ale wierzę, że sobie poradzę. U mego boku jest Stwórca, a ja jestem przecież mądrym facetem.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Święto światów

Piotr M. Drożdżał

________________________________________________

Świat – słowo to, w tym języku, brzmi podobnie jak Światło. Oba te słowa łączą się dla nas w wyrazie Święto… Nasze Święto miało nowy początek każdego Wzejścia Bogów, od czasu przebudzenia się Pierwszego i trwało nieprzerwanie. Teraz już nie jesteśmy tak pewni jego wiecznego trwania. To zaś z powodu zdarzeń dla nas równie tajemniczych, co niepokojących, które postaram się poniżej przedstawić.

Dla nas również na początku było Światło. […]

* * *

Głęboki kosmos wypluł sondę badawczą – jedną z setek maszyn szukających życia po zimnych pustkach kosmosu. Na Ziemi panowało powszechne podniecenie. Licząca sobie niewiele ponad miliard osób ludzkość podnosiła głowę po przezwyciężeniu kryzysów. Nie znaczyło to jednak kresu kłopotów, a dopiero ich początek. Po uświadomieniu sobie, z jaką lekkością człowiek jest w stanie zniszczyć życie na planecie, wdrożono plan znalezienia „nowych domów”. Ziemia przestała być postrzegana jako miejsce, które tak łatwo jest w stanie znieść homo sapiens.

Podniesiona głowa ludzkości wycelowała oczy w niebo – ku gwiazdom. Tam, gdzie spojrzał człowiek, poleciały maszyny. Jedna z nich właśnie sunęła w stronę Gliese 667 Cc – potencjalnego „nowego domu”. Zielony glob odbijał się w soczewkach obiektywów sondy, niby rzadka perła na dnie oceanu ciemności.

* * *

[…] Przebudziłom się tamtego dnia, a ciepły świt (Światło) wesoło muskał moją świadomość – zwiastował świętowanie. Powitałom go i poczułom z radością, jak inni wypływają z głębi sennych marzeń na powierzchnię rzeczywistości (Świata), często nawet piękniejszej niż najbardziej kolorowe wizje.

Większość z nas czerpała ze Święta jedynie radość, czyste poczucie jedności ze Światami. Nieliczni jednak wkroczyli na drogę myślenia i na tym spędzali niemal cały swój czas.

We Wspólnocie noszę imię Æö – niemożliwe do dokładnego oddania w niniejszym zapisie. Tamtego dnia wyruszyłem ku Górze, w stronę Światła, by Świętować. Idę w tłumie innych. […]

* * *

Dane zaczęły napływać na Ziemię po wielu długich latach oczekiwania. Niestety – prędkość fal radiowych była potwornie niska w zderzeniu z czeluściami kosmosu. Zapoczątkowana wysłaniem stu czterdziestu dwóch satelitów „Era Ekspansji” nabierała tempa.

W EarthSA panowało poruszenie.

Dziś spływały dane z Gliese 667 Cc, superziemi położonej niecałe siedem parseków od Układu Słonecznego – te mogły rzucić zupełnie nowe światło na miejsce ludzkości we wszechświecie. Adam T. Mars, astrobiolog, i Jaqueline Solvova, inżynierka kosmiczna, siedzieli jak na szpilkach, wyczekując wieści. Należeli do zarządu zespołu badawczego, który zajmował się Gliese i włożyli po nieco ponad trzeciej części swego życia w ów projekt. Teraz wszystko miało stać się jasne.

Wszyscy westchnęli w pomieszaniu radości z przestrachem, gdy dane z sondy jednoznacznie wskazały na istnienie życia na planecie. Po sali przetoczył się zwycięski ryk ludzki. Zaraz do zwycięskiego okrzyku dołączyła reszta globu, który znów zaczynał ciężej oddychać – tym razem siły Ziemi nadwyrężała intensywna produkcja floty kosmicznej.

* * *

[…] Na szczycie czekała na nas Trójca. Wielki Bóg i Dwóch Małych Bogów. Czekali na nas zawsze, każdego dnia, a każdego wieczora udawali się z nami na spoczynek. Rozłożyliśmy się wszyscy na szczycie i chłonęliśmy Obecność (Światło). Wyraźne istnienie Wielkiego Boga i Dwóch Małych Bogów nasycało nas energią (Światłem) – to był nasz pokarm. Trwaliśmy tak wycelowani w siebie przez długi czas. […]

* * *

Armada ruszyła w międzygwiezdną pustkę. Dziesięciu tysięcy kolonizatorów zamieszkało w trzydziestu jeden statkach – każdy z nich mieścił około trzystu trzydziestu osób. A oprócz tego: pięć transportowców ze sprzętem i materiałami, szesnaście jednostek militarnych – dwa krążowniki, trzy niszczyciele oraz statek flagowy, pancernik z dziesięcioma myśliwcami na pokładzie.

Flotę budowano przez pięćdziesiąt lat. Podróż zaplanowano na kolejnych sto. Za zasługi na rzecz projektu honorowymi pasażerami stali się Adam T. Mars i Jaqueline Solvova – teraz wiekowe małżeństwo, żywe legendy. Postanowili wyruszyć na Gliese 667 Cc i zabrać ze sobą potomków, którym skrupulatnie przekazywali swoją wiedzę, a także opracowany plan eugeniczny. Nestorzy rodu mieli określoną wizję tego, jaką rolę będzie odgrywała rodzina Mars-Solvova na nowym świecie.

Projekty transportowców Solvovej zbudowano na bazie koła – generowana przez ruch obrotowy sztuczna grawitacja miała zapewnić nie tylko komfort niezahibernowanym pasażerom, ale również redukować szkody zdrowotne związane z podróżą w warunkach mikrograwitacji. Nie można było dopuścić u kolonizatorów do zaniku mięśni ani kosmicznej anemii spowodowanej nasiloną hemolizą – siłę ciążenia na powierzchni nowego domu ludzkości szacowano na około sto dwadzieścia pięć procent ziemskiej.

Z rodzimą planetą ludzkości nie było najlepiej. Za produkcję floty płaciło teraz pozostałe siedemset milionów osób. Powróciły czasy suszy, głodu i nieprzewidywalnych zdarzeń pogodowych. Masowe migracje generowały krwawe konflikty. Nadchodziły ciężkie lata, z którymi musiał radzić sobie Rząd Centralny Unii Narodów. Ucieczkę do gwiazd mogli wybrać jedynie nieliczni najbogatsi – większość z nich pozostała albo na ziemi, albo na swoich prywatnych stacjach niskoorbitalnych. Podróż na Gliese wydawała się im zbyt ryzykowna…

Ziemia wyglądała już jak na Pale Blue Dot. Słońce z dnia na dzień dawało coraz mniej światła. Flota wlatywała w pustą ciemność. Większość emigrantów wiedziała jednak, gdzie szukać opuszczonego układu gwiezdnego. Patrzyli czasami w jego stronę, z mieszanką strachu i nostalgii myśląc: „dom”. Miriam Mars-Solvova – wnuczka starych naukowców – jako pierwsza urodziła dziecko w przestrzeni kosmicznej. Noworodek miał spędzić całe swoje życie na podróży przez pustkę. Jego wnuki (a może prawnuki?) będą pierwszymi ziemianami zamieszkującymi inny układ gwiezdny. Koliste statki transportowe toczyły się przez próżnię – w przyszłość.

* * *

[…] Nasyciwszy się boską obecnością, puściłom się pędem w dół – ku Ścieżkom. Dzięki nim mogliśmy przemieszczać się między Światami.

Spotykałom przyjaciół, rozmawiałom z Myślicielami, chwaliłom Bogów i jadłom ich pokarm. Odwiedzałom mnóstwo miejsc, mnóstwo różnych Światów. Próżno jednak dokładnie je opisywać tym językiem. Słowa takie jak „zimno” czy „ciepło” nie oddają dokładnie tego, co my jako zimno i ciepło postrzegamy. Nasze jasne i ciemne są innymi rodzajami „jasności” i „ciemności” od Waszych. Nie jesteście w stanie poczuć jasności i ciepła Bogów w taki sposób jak my – wierzymy jednak w możliwość porozumienia. Lecz o tym później.

Podczas mej wędrówki wydarzyło się niepojęte. Świat, z którego właśnie wyszedłem – zniknął. Ścieżka i wszystkie inne ścieżki doń prowadzące zostały przerwane. Wyobraź sobie, że wychodzisz z „pokoju” w swoim „domu”, a odwróciwszy się, widzisz „ścianę” miast „drzwi”. W tamtym „pokoju” była bliska ci istota. W moim „pokoju” były ich miliardy. […]

* * *

Ludzkość dotarła do celu. Na orbicie utworzono centrum dowodzenia z kadrą naukową. Nestorzy gwiezdnej tułaczki zamieszkali w orbitalnym domu starców – mogliby nie znieść warunków na nowej planecie.

Najpierw wysłano sondy, później komandosów – badano teren, szukano optymalnych miejsc do utworzenia baz i sieci komunikacyjnej. Poszło sprawnie – wystarczyło pięć lat. Za kolejnych pięć wylądował pierwszy transportowiec i utworzono placówkę. Na zielonej planecie zamieszkali pierwsi przybysze z błękitnej planety.

Pierwsze skrzypce w świecie naukowym grał Henry Marsolvovy, wychowywany w podobny sposób, co John Stuart Mill – intensywna nauka zaczęła się dla niego od trzeciego roku życia. Niespełna trzydziestoletni profesor (nieprzychylni szeptali, że tytuł zawdzięcza głównie matce – Laurze Marsolvovej – pierwszej prezydent Gliese) Uniwersytetu Kosmicznego, zebrawszy niezbędne dane, wyruszył do Pierwszej Przystani, by rozpocząć badania terenowe.

Cechą wyjątkową Gliese 667 Cc było to, że żadnego, bujnego skądinąd, życia nie dało się uznać za ekwiwalent ziemskiej fauny. Cała materia ożywiona stała zdecydowanie bliżej flory.

Henry i jego zespół wylądowali w porcie kosmicznym. Naukowiec wyszedł ze statku i popatrzył na gnieżdżące się w rozzielenionej dolinie budynki, sunące powoli maszyny i snujących się w skafandrach ludzi. Czerwone słońca – jedno jasne, dwa po prostu widoczne – dawały niewiele światła, lecz bacznie czuwały nad obcą krainą.

Lekki wiatr wiał mu w twarz, targał włosy. Biolog ściągnął maskę i wziął głęboki oddech. Czterdzieści trzy procent tlenu w atmosferze. Bogate w życiodajny pierwiastek powietrze rozjaśniło mu umysł. Wydech – wdech. Pierwsze pochłaniacze tlenu już działały… miały obniżyć jego poziom do dwudziestu jeden procent. W następnych latach – przez zmianę atmosfery – wyginie mnóstwo gatunków… i powstanie wiele nowych… Wydech – wdech – wydech. Założył maskę z powrotem. Z tlenem nie wolno przesadzać.

Niedługo później cała ekipa przesiadła się do transportowca i poleciała około pięćdziesięciu kilometrów na południowy zachód od Pierwszej Placówki. Celem było, widoczne na zdjęciach satelitarnych, skupisko regularnie rozmieszczonych „obiektów”. Podobne skupiska znajdywano na całej planecie – to, do którego zmierzali, mieściło się najbliżej pierwszej ludzkiej bazy na planecie.

Podróż trwała niecałą godzinę. Krajobraz sprawiał wrażenie podobnego do ziemskiego i zupełnie od niego różnego jednocześnie. Góry, doliny, wzniesienia, płaszczyzny… Lecz to, co je porastało…! Prawdziwe zaskoczenie czekało jednak na końcu drogi.

Zespół badawczy wysiadł z transportowca. Henry ściągnął maskę z wrażenia. Wdech – wydech.

Przed ludźmi rozpościerał się niezwykle regularny, jak gdyby sadzony ludzką ręką, las. Rośliny te miały pnie w kształcie graniastosłupów, wyżej zwężały się znacznie, by wypuścić na szczycie zestaw trójkątnych liści. Wydech – wdech. Korony wyglądały jak kwiaty o kolorze hebanu, zaś fakt, że były zawsze zwrócone w stronę najjaśniejszego z trzech czerwonych słońc, powodowało skojarzenie z radioteleskopem. Las ciągnął się daleko, niknął gdzieś w zielonej dali. Wydech – wdech – wydech. Naukowiec założył maskę.

Około dwumetrowe rośliny, nazwane później „Drzewami Marsolvova” wydawały się kryć jakąś niezwykłą tajemnicę. Po wstępnych badaniach Henry zdecydował, że należy pobrać próbki. Wykopano trzy egzemplarze. Jeden do laboratorium na planecie, drugi do orbitalnego, a trzeci, by posłać go na Ziemię.

* * *

[…] Potem zaczęły znikać kolejne Światy – szybko, nienaturalnie. Myśliciele zaczęli intensywnie rozważać tę zagadkę, lecz żaden z nich nie potrafił jej rozwikłać. Szeptano o kresie Święta.

Trwaliśmy w strachu, zawierzając nasz los mądrości Myślicieli. Traciliśmy kolejnych krewnych, uciekaliśmy w stronę Pierwszego.

Pojawił się cień nadziei. Myśliciele z Pierwszego nawiązali słaby kontakt z jednym z utraconych Światów. Ich dzieło pozwalało jedynie na wymianę wiadomości. […]

* * *

– Profesorze… nie mylił się pan. Te rośliny działają podobnie jak najbardziej zaawansowane komputery… Tylko co dalej?

– A gdy je wyciąć z lasu, wykazują ciekawe właściwości kwantowe. – Henry uzupełnił wypowiedź asystenta. – Jeśli dostarczyć je na Ziemię, moglibyśmy porozumiewać się z ludzkością w czasie rzeczywistym. Co to może nieść dla podróży kosmicznych! Potrzebujemy więcej danych.

Prace trwały latami. Pobrano i posłano w stronę Układu Słonecznego kolejnych pięćdziesiąt Drzew Marsolvowa.

Eksploracja planety przyniosła wiele odkryć. Henry’ego najbardziej ekscytowało jednak, że w okolicach równika, na północny zachód od Przystani odkryto ogromne, niemal stumetrowe Drzewo Marsolvova. Henry utworzył przy nim placówkę badawczą – szybko stwierdzono, że to najstarsza roślina tego gatunku. Co więcej – odpowiadała za kwantowe efekty tego „lasu”.

Zespół naukowców został wezwany na stację orbitalną. Profesor odkrył jednak coś jeszcze – coś, co nie dawało mu spać po nocach. Zamierzał opowiedzieć o tym na zebraniu…

– Zaobserwowany u Drzew Marsolvova efekt kwantowy pozwoli na przesyłanie danych z nieskończoną prędkością. Udało nam się przesłać dane do próbki lecącej w stronę ziemi. Laboratorium przy Najstarszym pozwala nam nawiązać kontakt z każdym egzemplarzem rośliny.

– To znaczy, profesorze, że Gliese ma potencjał, by stać się centrum komunikacji cywilizacji ludzkiej we wszechświecie…! Wszystkie dane będą przepływać przez Najstarszego, który jest pod naszą kontrolą – mówił szef sztabu. Prezydent Luna Marsolvova słuchała ukontentowana. – Jeśli w Układzie Słonecznym wprowadzą to rozwiązanie… a wprowadzą… to będziemy mieli wszystkie dane z Ziemi, Księżyca, Marsa, Europy, Tytana…!

– Tak, to prawda – przyznał Henry, przełknął ślinę – ale jest jeszcze coś…

Mówił długo o unikalności owych roślin. O wielu niewiadomych, które należy wziąć pod rozwagę, a przede wszystkim o wątpliwościach natury etycznej. Wysuwał tezy o rzekomym istnieniu „jakiegoś rodzaju” świadomości tych drzew. Wskazywał na zmniejszającą się moc obliczeniową drzew-komputerów, znajdujących się w okolicy miejsc pobrania. Jak gdyby instancje inteligencji uciekały przed odłączeniem od lasu w stronę Najstarszego.

Szemrano z niezadowoleniem. Profesor zaczął czytać...

– „Świat – to słowo, w tym języku, brzmi podobnie jak Światło…”

Zgodnie uznano tekst za sfałszowany w imię ochrony natury. Prezydent Podjęła decyzję o dalszym pobieraniu Drzew i kolejnej misji kolonizacyjnej. Mając w ręku nowy, nieskończenie szybki sposób przekazywania informacji, Luna snuła wizje jej rodu jako przyszłych władców ludzkiego wszechświata… Nie myliła się – tak jak nie mylili przodkowie, snując plan eugeniczny. Zdecydowała ponadto, że schedę po niej przejmie Alex – młodszy brat Henry’ego, który wykazywał większą smykałkę do polityki.

Powstawały kolejne bazy na Gliese, pobierano kolejne Drzewa. Za niecałe sto lat nawiązano kontakt z Ziemią poprzez Najstarszego. Za kolejnych trzydzieści z zielonej planety wyruszyła misja kolonizatorska z setką Drzew Marsolvova na pokładzie.

* * *

[…] Pewnego dnia oderwano też mój Świat. Nie mogę już podróżować – nadszedł kres Święta. Myśliciele zgodnie stwierdzili, że spotkało nas to samo, co Światy, które zniknęły. Wtedy jednak odkryliśmy Was i Wasz język. Jesteśmy w stałym kontakcie z Pierwszym. Apelujemy więc, błagamy, o zaprzestanie niszczenia Wspólnoty, jeśli tylko jesteście w stanie nas usłyszeć. Jesteśmy gotowi do rozmów, ciekawi pokrewnych istot w myśli… pełni nadziei na możliwość egzystowania-w-symbiozie. Oczekujemy na odpowiedź, wierząc w porozumienie. Pragniemy ponownego zjednoczenia Wspólnoty i odzyskania Światła naszych Trzech Bogów.

Æö

ze Wspólnoty Światów

Kolumny

Grzegorz Czapski

________________________________________________

Popiół wzbijał się w powietrze za każdym razem, gdy ktoś postawił na nim stopę. Przez rozmiar zniszczeń i pożaru, jaki dosięgnął okolicę, ominięcie go stawało się niemożliwe, bo był dosłownie wszędzie. 

Grupa ludzi w białych, szczelnych kombinezonach przesuwała się tyralierą po pogorzelisku. Niczym robaki-ścierwojady przeszukujące teren w poszukiwaniu zdatnych do zjedzenia drobin. Poniekąd tak było. Niebieskie światło z kulistych urządzeń na ich ramionach pokrywało okolicę siatką w akompaniamencie pisków systemu. Skanowali dokładnie pobliski obszar w poszukiwaniu wskazówek i ocalałych z pożogi urządzeń. Wszystko wskazywało na to, że przed podpaleniem wandale zabrali wszystko, co miało dla nich jakąkolwiek wartość, zwłaszcza elektronikę.

Pierwotnie było tu miasteczko, którego nazwy zapomniano. Choć starało się pokazywać światu, że tutaj kiedyś istniało. Betonowe słupy i inne resztki dawnych konstrukcji wyrastały z ziemi niczym żebra trupa. Po ulicy pozostały jedynie pojedyncze płaty asfaltu. Resztę, wraz z mieszkańcami, przegonił wiatr historii. Bez ludzi domy i budynki niszczały, ostatecznie się zapadając, a ziemię, pola i resztki puszczy dopadło skażenie po katastrofie klimatycznej. Wiatr ucichł i oddał miejsce słońcu, które dla zabawy wysuszyło i wyjałowiło glebę do końca. I tak resztki miasteczka przetrwały przez wiek.

Następnie przyszli ludzie z północy – Solarianie. Ci sami, którzy teraz przeczesywali teren. Mieli misję ratowania Ziemi, zregenerowania jej i współistnienia z nią w harmonii. Potrafili tego dokonać, mieli wiedzę oraz technologię, z której korzystali na co dzień.

Gdy przybyli tutaj pierwszy raz, zostawili po sobie las, a przynajmniej tak to potocznie nazywali. Zamiast sadzić drzewa, postawili w tym miejscu sieć wysokich kolumn, jakby miały podtrzymać ciężkie od smogu niebo. Nie były to jednak puste, pozbawione znaczenia struktury, a zaawansowane urządzenia bioregeneracyjne. Gdy tylko im pozwolono, otworzyły wloty pomp i zaczęły wciągać łapczywie zatrute powietrze, by po godzinie wypluć je czyste, pozbawione dwutlenku węgla oraz zanieczyszczeń. W trzewiach maszyny nic się nie marnowało i wszystkie pozyskane w ten sposób związki magazynowano. Pod ziemią również trwała praca. Grzyby i odpowiednie związki organiczne, wypuszczone z klatek, przeczesywały jałową glebę, nawilżały i wskrzeszały ją. Życie w całej okolicy zaczęło wracać.

Do czasu.

Krzysztof przykucnął, a potem zaczął rozgrzebywać warstwy popiołu. Tyraliera się złamała. Na białej rękawicy nie pojawiła się najmniejsza plama brudu czy pyłu. Rozbity na pół dysk, jeden z wielu znajdujących się niegdyś wewnątrz kolumn, o dziwo wciąż działał. Mruczał cicho, zasysając powietrze, a potem je wypluwał, nie mogąc go przetrawić. Niewielka dioda informowała bladą czerwienią o awarii.

Dopiero od niedawna mógł się nazywać jednym z Solarian, członkiem nowego społeczeństwa próbującego naprawić to, co ludzkość spieprzyła po całości. Jako neofita wierzył, że da się uratować świat, ale… miewał również wątpliwości, ostatnio dość często.

– Wszystko w porządku? 

Do kucającego Krzyśka podeszła naczelna inżynier – Hilda Remus. Położyła mu dłoń na ramieniu, jak to miała w zwyczaju. Przez wizjer nie mógł dostrzec jej twarzy, ale wiedział, że uśmiecha się ciepło i troskliwie. Bioimplanty, które niedawno mu wszczepiono, konstruowały nowe gniazda w jego mózgu, a tym samym nowe połączenia nerwowe, lecz już teraz potrafił odebrać echo emocji. Kobieta z kolei czytała ze swojego podwładnego jak z otwartej księgi, ale z sympatii i grzeczności rozpoczęła rozmowę tradycyjnie.

– Wydaje mi się – zaczął Krzysztof – że można odzyskać jeszcze ten dysk i zamontować w innej kolumnie, pani inżynier, ale… 

– Ale co? Powiedz, coś cię martwi? 

– No, tak. – Westchnął, po czym powiódł wzrokiem po pogorzelisku. – Zastanawiam się czasem, czy nasza praca ma sens. Próbujemy oczyścić powietrze, wodę, ziemię. Chcemy dać planecie możliwość regeneracji i pokazać, że można inaczej żyć. Wyciągamy zapraszająco rękę ku wszystkim, a w zamian… To. Niszczą i wyzywają od odszczepieńców. Nie rozumiem, czemu rada starszych nie nakazała jeszcze przejścia z defensywy do pełnego ataku i narzucenia naszej drogi siłą? Przecież tu chodzi o los całej planety. 

– Wciąż myślisz po staremu, w kategoriach my i oni. – Głos inżynier posmutniał. – Gdy wrócimy, spróbuj pomedytować nad dualizmem i jego bezsensem. Ja wierzę, że bronimy się, bo nie chcemy być jak Oni, niszczyć każdego, kto się z nami nie zgadza. W końcu zrozumieją. 

Krzysztof milczał, ale nie ukrywał swoich wątpliwości, bo i tak nie było sensu. Zwłaszcza w społeczeństwie biotelepatów.

Wtem poczuł napięcie, ale nie swoje. Grupa, która się od nich oddaliła, ożywiła się i pokazywała palcem w kierunku ruin.

– Wstawaj! – Troska Remus zniknęła, została zastąpiona niepokojem. – Oni tu są. Spróbujemy się wycofać bez prowokowania ich do ataku. Potem wrócimy i odbudujemy kompleks. 

Posłała impuls telepatyczny tak mocny, że nawet Krzysztof z implantami w stadium sadzonki usłyszał jej głos głośno i wyraźnie.

– Wycofać się, do lotni! Pamiętajcie o tarczach! 

***

Według Kapitana szczyt ciężarówki był idealnym miejscem do obserwacji. Zwłaszcza gdy się ją jeszcze dobrze schowa za ścianą starej kamienicy. Wyjrzy się przez dziurę po oknie na pierwszym piętrze, lornetkę przyłoży do oczu i od razu okolica widoczna jak na dłoni.

Tak go nazywali – Kapitan. Sam też już nie pamiętał własnego imienia. W zniszczonym świecie i przed obliczem Pana nie miało ono znaczenia. Uśmiechał się teraz do siebie, widząc, jak odszczepieńcy wrócili na miejsce, gdzie jeszcze wczoraj stały ich bluźniercze kolumny. Wszystko zgodnie z planem. On ze swoimi ludźmi niszczą i grabią, następnie Solarianie przychodzą, zbierają co się da, a wtedy nastąpi atak z zaskoczenia. Miał nadzieję ustrzelić kilku z nich, by oczyścić świat z tej zarazy, ku chwale Pana. To było ważne, ale dla niego i jego osobistej krucjaty.

Kapitan był tylko jednym z pocisków konfliktu. Zwykli technobarbarzyńcy po prostu by zabrali, co potrzebują, a potem wrócili do domów. Solarianie mieli swoje za uszami. Mamili ludzi lepszym życiem, całe osady potrafili przekabacić na swoją stronę. Jednak niepokornych i tych, którzy chcieli żyć po swojemu, likwidowali. Ale tylko nieliczni w to wierzyli. Wierni Energii oraz wiele Elektrowni, czyli państw-miast – oni znali zagrożenie i utworzyli sojusz, by zatrzymać Solarian, co nie było łatwe, bo z roku na rok wróg zapuszczał się coraz dalej.

Ludzie Kapitana z kolei uważali, że mogliby sobie darować polowania na heretyków. Byli już zmęczeni, ale też zadowoleni. Wczorajsze łupy okazały się lepsze niż wszystko to, co do tej pory udało im się znaleźć. Za części i elektronikę, które zawieźli do Cechu Inżynierów, dostali tyle, że mieli zapasy na najbliższe trzy miesiące.

Lecz z drugiej strony szanowali Kapitana, który dbał o nich jak o własne dzieci. Kilkoro z nich przygarnął jeszcze za młodu. Byli jak rodzina, z ojcem fanatykiem, momentami nieobliczalnym, ale jednak. Rozumieli również, o co się toczy gra. Nie byli technobarbarzyńcami, walczyli o wolność przy wyborze sposobu życia. Bez narzucania żadnych wielkich idei.

Kapitan jeszcze przez chwilę obserwował Solarian sprawdzających pogorzelisko. Jak sobie przypomniał, w tym miejscu było kiedyś miasteczko – żyjące z tartaków i fabryk mebli, a drewno mieszkańcy pozyskiwali z okolicznej puszczy. Na samą myśl o drzewach splunął w dal. Drzewa, rośliny i ogólnie wszystko, co miało jakikolwiek związek z naturą, również było wrogiem, który sprowadził na nich katastrofę. Wierzył w to, jak również w fakt, że miał misję do spełnienia.

Zszedł z ciężarówki. Obok stało jeszcze kilka innych zaparkowanych pojazdów. Wszystkie z namalowanymi na burtach symbolami krzyża, których pionowe kreski w pewnym momencie wykrzywiały się na podobieństwo pioruna. Kapitan gwizdnął przez palce, by zawołać wszystkich swoich ludzi.

– Dobra, ferajna, znacie plan. Zanim ruszymy, przeżegnajmy się i chwilę pomódlmy. W imię węgla i diesla, i gazu twojego… 

– Energia! – zawtórowała kapitanowi reszta oddziału. 

– O święty Orlenie, co jasnego bronisz… 

Dla ludzi myślących, że są wolni, dla ludzi kultywujących dawne życie przodków w tym nowym świecie energia stała się bogiem. Nie pieniądz czy niezrozumiały i obojętny absolut, żyjący w niebie nad oparami smogu. Nie miało znaczenia, w jakiej jest postaci: czy to węgiel, gaz, benzyna, czy jakiejkolwiek inna substancja zdolna wydobyć z siebie moc.

Energia oznaczała życie. Napędzała pompy i filtry wody. Ładowała wymienniki powietrza. Pozwalała świecić lampom solarnym na farmach hydroponicznych, by pokarm mógł zasilić samych ludzi. Ostatecznie była przecież paliwem dla pojazdów. Rzesze ludzi, w tym i Kapitan, fanatycznie oddawała jej cześć, bo była realną mocą, mogącą wpłynąć na rzeczywistość. Ruszyć świat do przodu. Dobrowolnie i z pełną świadomością uzależnili się od niej, bo uważali, że tak należy robić, że to jedyna droga do zbawienia. Natomiast jeśli ktoś uważał inaczej, to zasługiwał na pogardę… I kulkę w łeb.

Jej wrogiem była natura, która nie chciała się poddać i swoimi humorami doprowadziła do katastrofy klimatycznej. Wrodzy byli również Solarianie, którzy jej służyli i próbowali ratować przyrodę, gdzie tylko się dało. Narzucający swoją drogę życia jako jedyną słuszną. Głupcy, których tylko śmierć mogła oświecić.

***

Tu było miasteczko, a potem las kolumn, jednak nikt nie pomyślał, że pierwotnie był tu prawdziwy las, wielka puszcza królewska. Zapatrzeni w różnice ludzie nie dostrzegają, jak wszystko się zmienia.

Co było przed lasem? Panie, a kogo to obchodzi? Patrz lepiej tam. Grupa zakurzonych pojazdów pędzi w stronę uciekających ludzi. Świszczą pociski, które uderzają o fioletową, półprzeźroczystą barierę. Krzyki i wrzaski, a potem spokój. Ktoś na starej scanii wrzeszczy i grozi niebu, na którym unoszą się białe lotnie.

 Otoczenie się zmienia, ale karuzela historii i powtarzanych błędów wciąż ma się dobrze. Solarianie i wierni Energii to tylko cień odbity po długim naświetlaniu, po raz wtóry. Możliwe, że ziemia w tym miejscu się odrodzi i pojawi się las. W nowej, nieznanej formie. A potem ktoś inny przyjdzie i go zniszczy. Stanie się ofiarą konfliktów lub żądz. Koło czasu kręci się dalej.

Róże i pierwiosnki

Paulina Klimentowska, Radek Puchała

________________________________________________

Ailla czuła, że to się zdarzy tej wiosny. Marzyły jej się chabry, niebieskie jak jej oczy, albo maki barwy spragnionych ust. Ruszyła krętą ścieżką, przemknęła obok Jarzębiny, skręciła przy Buku, stary piernik zawsze coś do niej szeleścił. Dalej rósł wielki Świerk należący do Kelyn. Trochę się go bała, troszeczkę, ale i tak zerknęła w jego kierunku. Tam również było pusto, jak przy każdym innym Drzewie. 

Przy rozwidleniu ścieżki usychała Sosna Eny. Dziewczyna dwa lata temu porzuciła klasztor, odeszła z wybrankiem. Martwiły się o nią, i o Sosnę. Ena nigdy nie odwiedziła już swojego Drzewa.

Kelyn mówiła, że też przyjmie kwiaty. Tylko po to, by zobaczyć, co jest za Lasem. Jak będzie lepiej, to nie wróci. Nie ona jedna chciała wybrać drogę poznaczoną dziesiątkami usychających Drzew. Świat za Lasem kusił.

Odeszło wiele, nie wróciła żadna. Aillę nie interesował jednak świat, a chłopak, który wybierze jej Brzozę. Jej Drzewo. Uczyni drobny gest, będący najpiękniejszą obietnicą.

Zatrzymała się. Na skraju zagajnika wiatr muskał brzozowe warkocze, dopiero co zazielenione. Ailla nosiła podobne. Osiemnaście jasnych, sięgających pasa warkoczyków, po jednym na każdy rok życia. Podeszła, wstrzymała oddech, wzrok utkwiła w białoczarnym pniu. Nie chciała patrzeć w dół, dopóki nie będzie na tyle blisko, by mieć pewność, że jasna plama u korzeni to nie zabłąkane przebiśniegi. Przywitała Brzozę, dotknęła szorstkiej, młodej kory. Spojrzała.

U jej stóp leżał bukiet białych i różowych pierwiosnków, oplecionych srebrną wstążką. Uwierzyła, że jest prawdziwy dopiero wtedy, gdy wtuliła weń twarz. Poczuła miodowy zapach, zatańczyła radośnie, a potem objęła mocno białe Drzewo, wyobrażając sobie, że już za siedem dni sama będzie tulona w silnych, męskich ramionach.

Trzymała pierwiosnki jak najcenniejszy skarb. Będą dziewczęta przez tydzień myśleć, kim on jest. Czy go już kiedyś widziały? Chłopcy… mężczyźni – poprawiła się w duchu – przyjeżdżali zwykle na krótko. Z towarami, rzadziej do pracy. Gdy któryś upatrzył sobie jedną z dziewcząt, rozpytywał, które z Drzew należy do niej.

Ailla, jak zawsze, wracała inną ścieżką. Radosnym krokiem przebiegła obok trzech Olch, a potem przez polanę, gdzie rosła jedyna w Lesie Morwa. Morwenna, jej właścicielka, zwykle trzymała się z dala. Nigdy nie uczestniczyła w spotkaniach, na których dziewczęta szeptały o tym, co robi się z chłopakami. Morwenny nie interesowały plotki ani kto ją wybierze, i czy w ogóle wybierze. A jednak właśnie pod Morwą o smutnie wiszących witkach Ailla dostrzegła największy bukiet, jaki kiedykolwiek widziała. Musiała podejść. Musiała obejrzeć go dokładnie.

Pożałowała. Z bliska nie tylko był największym, ale i najpiękniejszym. Duży, pleciony kosz wypełniały kwiaty znane jej tylko z atlasu. Czerwone jak krew odurzały zapachem, a każdy przypominał pannę wystrojoną w suknię z mnóstwem falban. Całość oplatała wstęga utkana jakby ze szczerego złota. Bukiet pierwiosnków nagle zdał się Ailli taki zwykły, przeciętny, ubogi wręcz, choć jeszcze parę chwil temu tak się z niego cieszyła.

Dotknęła ostrożnie jednego z pysznych kwiatów i cofnęła z przerażeniem dłoń. Czerwone płatki osypały się na świeżą, zieloną trawę. Gwałtownie podciągnęła szatę i pobiegła w stronę klasztoru tak szybko, jak tylko bose stopy potrafiły nieść.

***

Kto złożył pod Brzozą pierwiosnki? Nikt się nad tym nie zastanawiał, nikt nawet nie raczył tego dostrzec. No, może poza Kelyn. Na językach był tylko kosz czerwonych róż. Prezent, na który mógł sobie pozwolić ktoś majętny lub prawdziwie zakochany. Któż tak wodził oczami za Morwenną? I dlaczego ona zdawała się tym nie interesować? Wieść o kwiatach skwitowała prozaicznym wzruszeniem ramion. Bukiet zaś wiądł samotnie pod Morwą dzień po dniu, a sczerniałe opadające na ziemię płatki, rodziły kolejne plotki. Dlaczego odrzuciła adoratora? Dlaczego nawet nie chciała go spotkać? Przekonać się, od kogo są kwiaty? Ailla złapała się na tym, że częściej myśli o czerwonym bukiecie niż o własnym. Jak cudownie byłoby dostać taki piękny. Nie potrafiła zrozumieć, czemu Morwenna go tam zostawiła. Jeśli źle się czuła w klasztorze, to przyjęcie kwiatów było jedynym sposobem, by odejść. Las przecież nie wypuszczał swoich dziewcząt. Nigdy i za nic w świecie… chyba że w towarzystwie wybranka.

Nie tak Ailla wyobrażała sobie ten dzień. Owszem, kilka dziewczyn wyraziło uprzejme zainteresowanie jej białą zwiewną sukienką, ale po chwili zdawały się o tym nie pamiętać. Odetchnęła głęboko i ruszyła. Leśną ścieżkę przemierzała setki razy, ale po raz pierwszy w pantofelkach, z pierwiosnkami w warkoczykach i ze świadomością, że ktoś, poza Drzewem, będzie na nią tam czekał.

Stał nonszalancko oparty o Brzozę. W dublecie z wysokim kołnierzem i bufiastymi rękawami oraz w równie bufiastych, pasiastych niczym stonka, spodniach. Uśmiechał się. Pięknie się uśmiechał, szczerze. Postąpiła krok, a wówczas on delikatnie pogłaskał Brzozę. Momentalnie to poczuła. Wszystkie rady, co powiedzieć i jak się zachować na pierwszym spotkaniu, nagle wyleciały z głowy. Widok adoratora, który wybrał właśnie ją, który na nią patrzył, gładząc białoczarną korę, upajał niczym wino.

– Istnie jak pierwiosnek – rzekł z zachwytem. – Choć bez pantofelków pląsasz zwiewniej. 

Wbiła wzrok w buty i oblała się rumieńcem. Nie pamiętała, by go wcześniej widziała, ale on ją najwyraźniej tak.

– U nas prymulki też mają różowe płatki. – Uśmiechnął się swojsko. – Dobrzem wybrał. 

– Ailla jestem. – Przypomniała sobie radę, która nakazywała się przedstawić. – Dziękuję, że wybrałeś moją Brzozę. 

– Rafer. Węgiel do klasztoru wożę. Powiadali, że wiosna, młode Drzewa czas sadzić, tom zaszedł. 

Druga rada mówiła, by robić to, co podyktuje ciało i serce. Te zaś zapragnęły, by zamiast kory dotykał jej skóry.

Podeszła bliżej, ośmielona nieco. Podniosła wzrok. Młody i ładny jej się trafił. To nic, że nie przyniósł czerwonych róż, widocznie nie mógł ich dać. Jednak mógł dać coś innego.

Jej śmiałość zrozumiał nieco zbyt dosłownie. Poczuła chropowate dłonie na swojej talii, ciepły oddech tuż przy uchu, a na plecach Brzozę, o którą ją oparł. Chropowata skóra przesunęła się niżej, a silne ręce ją uniosły. Usta miał mokre, mięsiste, zachłanne. Zrzuciła pantofelki i pomogła mu, oplatając nogi wokół jego pasa. Czuła, jak wzbiera w niej krew, jak Las mruczy z zadowoleniem, pochwala i czeka na owoce.

Włosy osiemnastu warkoczy stargały się i rozwichrzyły. Koronki białej sukienki pomknęły ku górze, wysoko i bezwstydnie. Z równym bezwstydem stonkowe spodnie opadły w dół. Szybkie oddechy, gorące ciała, wilgoć i drżąca w podnieceniu Brzoza. Wiatr i słońce, a potem jeszcze więcej wilgoci. Jak deszcz, jak rosa, jak mgła. Jak brzozowy sok cieknący w miejscach, gdzie wbiła paznokcie w korę.

Przygwoździł ją, jęknął, wypełnił. Las zaszumiał. Zawtórowały trawy. Zachrzęściła jałowa po zimie ściółka. Wymięte pierwiosnki we włosach zawilgły od strużek potu. Nie były już ani świeże, ani wiosenne, ani różane. Za to były jej. Od niego.

***

Ailla kontemplowała. Przypominała sobie chwilę po chwili, czasem uśmiechała się pod nosem, czasem nie rozumiała, jak to mogło się stać. Że tak nagle, szybko, bez słowa. I że Brzoza była z niej taka dumna. Wieczorem, gdy dziewczęta rozpoczęły szeptanki, znów miała powód do śmiechu, tym razem z ich naiwności. Radość nie trwała długo.

– Dziś, jak poszłam doglądać najmłodsze Drzewka, widziałam pod Morwą nowe róże. – Kelyn nie kryła ekscytacji. – Czerwone jak krew i świeże jak źródlana woda. 

– Ta ma szczęście. Wielbiciel hojny niby królewicz. 

– Romantyczny jak uczyciel z zamku. 

– Takie piękne kwiaty. Przyjęłabym nawet jeden. 

Rafer nie był królewiczem ani uczycielem. Młody, zdrowy, ale prosty. Nie przyjdą mu do głowy wykwintne bukiety i romantyczne gesty. Nikt nie będzie go podziwiać ani tak zazdrościć, jak wszystkie zazdrościły Morwennie. Ailla potrząsnęła głową. Przecież nie to jest najważniejsze. Chciała kogoś, kto wybierze ją, a on to zrobił. Zaprosił na kolejne spotkanie. Las im sprzyjał.

Spotkali się za parę dni i powtórzyli to, co dnia pierwszego. Potem jeszcze raz. I jeszcze. Zostawali coraz dłużej, przytuleni do siebie i do pnia Brzozy. Rozmawiali. Najpierw o rzeczach błahych, a potem o tych poważniejszych. Opowiedziała mu swoją historię o matce, która ją urodziła dokładnie w tym miejscu, zostawiła pod maleńką Brzozą i odeszła z ojcem. O tym, jak bardzo chciała być wyjątkowa. Jak marzyła o swoim pierwszym bukiecie i go dostała, choć nie składał się z pąsowych róż. A gdy nadeszło lato, gdy poznali się lepiej, wyznała mu więcej sekretów. Tych o szczęściu, o smutku i tych najgorszych: o zazdrości.

– To tu – szepnęła, odgarniając ściółkę. – Patrz, wykiełkowała. 

Czuła, jak Brzoza drży, kierowana odwiecznym prawem matek do lęku o swoje dzieci. Sama też zadrżała. Rafer zbliżył się do niewielkiego, ledwie odstającego od ziemi pędu. Jedna łodyżka, dwa okrągłe listki przypominające młodą rzodkiewkę, a wyżej dwa kolejne, bardziej trójkątne.

Widziała, jak świecą mu się oczy. Jakby był świadom, że ten kiełek to krew z jego krwi.

– Odejdźmy, Brzoza się niepokoi – rzekła, chcąc ukryć wzruszenie. 

Podniósł się z kolan niechętnie.

– Ciekawe, co to będzie za drzewo. 

– Jeszcze nie wiadomo, za malutkie. Musimy poczekać, aż urośnie. Ale listki ma jak… 

– …jak Morwa. 

***

Nastał wyjątkowo suchy lipiec. Ailla nosiła wodę, poiła Brzozę i jej maleństwo, zbierała słodkie maliny i jagody. Rafer wyjechał na dłużej do kopalni, ale obiecał, że spotkają się, jak tylko wróci. Słowa dotrzymał.

Las wyczuł go już z daleka. Chłopak jechał z węglem, a stęskniona Ailla biegła na spotkanie co sił. Nie przeszkadzało jej, że drewniany wóz tonął w czarnym pyle, że na stonkowych spodniach zszarzały białe paski. Rzuciła się na niego z pasją, a on odwzajemnił radość. Gdy już się wyściskali, usiedli razem na koźle i ruszyli. On powoził, ona psociła. Węglowy pył miał swoje zalety. Można było kreślić palcami nieprzyzwoite rysunki, a potem chichotać w nieskończoność. Rafer z jedną ręką na lejcach, drugą próbował umorusać jej piękne włosy. Uskoczyła na tył wozu, lądując pośród czarnych brył.

– Na długo zostaniesz? – zapytała niewinnie, odnajdując ostatnie nadające się jeszcze do rysunków miejsce. 

– Trza mi wrócić, nim miesiąc stanie w pełni. 

Deski zdawały się tu czystsze. Ailla ostrożnie dmuchnęła, węglowy miał uleciał jak na życzenie, odsłaniając szerokie szczeliny. W jednej tkwił zaschnięty, ułamany kwiat. Poznałaby go wszędzie.

– Ty…? – zdołała wyszeptać, zanim fala wzbierających uczuć zacisnęła jej gardło. 

Chłopak odwrócił się i spojrzał na kielich pomarszczonej róży.

– Te kosze pod Morwą… były od ciebie? – spytała cicho. 

– Dawne dzieje. – Machnął ręką. 

– Dlaczego? 

– Lubię morwy. Te czarne, słodkie. 

– Dlaczego ja nie dostałam nigdy takiej róży? – Głos Ailli zaczął się łamać, w oczach zalśniły łzy. 

– Pierwiosnki bardziej do ciebie pasują. Białe jak kora Brzozy. 

Spuściła głowę.

– Nie wybrałeś mnie. Wybrałeś ją, ale ona cię nie chciała – szepnęła. 

Tym razem on spuścił głowę. Nawet nie próbował się tłumaczyć. Czekała jeszcze chwilę, aż zaprzeczy, aż coś powie. Na próżno. Zeskoczyła z wozu i pobiegła.

***

Bose stopy same poniosły ją do klasztoru. Minęła bez słowa zdziwioną Kelyn. Pełna żalu i gniewu szukała tej jednej, która odebrała jej wszystko, nawet o tym nie wiedząc.

Znalazła ją w bibliotece.

– Wybrał ciebie. Dlaczego go nie chciałaś? – spytała. 

Morwenna uniosła brwi. Ailla, umazana czarnym pyłem, z rozczochranymi włosami i obłędem w oczach, sprawiała wrażenie zdolnej do wszystkiego.

– Bo nie jestem rzeczą do kupczenia – odparła spokojnie. – Zasługuję na to, by samej wybrać swój los. 

Ailla cofnęła się o krok.

– Zasługujesz? Ja nie zasługuję nawet na bukiet róż. 

– Weź je i spal. A najlepiej spal całe to przeklęte więzienie. 

Poczerniałe dłonie zwinęły się w pięści.

– Spalić? Więzienie? Mogłaś odejść, wystarczyło przyjąć kwiaty i poprosić, by cię wyprowadził. 

– Nie trafiłam tu z własnej woli, ale z własnej woli wyjdę, nie prosząc nikogo o nic. 

– Oszalałaś! – Ailla pokręciła głową z niedowierzaniem, po czym wybiegła z biblioteki. 

– Nie, to ty oszalałaś – szepnęła Morwenna. – Wszystkie oszalałyście. 

Z przenikliwym chłodem w oczach podążyła za Aillą.

***

Las płonął. Ogień rozprzestrzeniał się od polany, wysuszona ściółka szybko podchwyciła jasne płomienie. Wiadra wody podawane drobnymi dłońmi nie były w stanie zatrzymać żywiołu. Musiały uciekać, Las jednak, choć w konwulsjach, nie pozwalał.

Przerażone dziewczęta ukryły się w klasztorze. Ogień szalał na zewnątrz, a one czuły go w sobie. Gdy zajął się Świerk, Kelyn zemdlała z bólu. Potem mdlały kolejne. Las cierpiał, a one cierpiały wraz z nim. Wszystkie, stłoczone na piętrze klasztoru, poza Morwenną i Aillą.

Kilka dni później burze dogasiły pogorzelisko. Klasztor pozostał nietknięty, jednak wokół rozciągała się spalona ziemia. Las nie mógł już nikogo zatrzymać. Pozostał po nim popiół i zwęglone kikuty.

Na polanie Rafer odnalazł ludzką postać z krzesiwem w dłoni. Gałęzie oplatały ją w zapaśniczym uścisku niczym kajdany. Wiatr rozwiewał zaś niedopalone resztki wikliny i łodyg o pokrytych sadzą kolcach.

Druga postać leżała obok spalonej Brzozy. Znieruchomiałe, sczerniałe palce wciąż próbowały chronić wychylającą się spomiędzy nich roślinkę o zielonych listkach. Uklęknął przy niej, podlał maleństwo, a nieopodal posadził osiemnaście białych róż.

Posłaniec

Marek Kolenda

________________________________________________

Opowiem wam o dniu, kiedy Arbor zniknęło. 

Chwilę wcześniej jarzyło się i migotało na przemian w pełnym spektrum fal elektromagnetycznych, oddziaływając na geometrię czasoprzestrzeni osiemdziesięciokilometrowym pniem z gigantyczną, fraktalną koroną barw nadziewaną kulami świetlistych osobliwości. Chłostało przestrzeń pędami wijących się jak korzenie tęczowych smug, czerpiących wprost z pierwotnych sił zalegających pod warstwami pól elementarnych. 

A przezroczysta bańka orbitala, wewnątrz której tkwiłem nagi, zbliżała się do Arbor pchana wiązką emitowaną przez stację tranzytową. 

Jak kropla deszczu opadająca na liść wiekowego dębu wśród migoczących gwiazd.

Naszła mnie wówczas reminiscencja nocy spędzonej nad rzeką i widoku drzewa pochylonego nad spokojnym nurtem. W tym wspomnieniu gwiazdy też świeciły wokół. Na niebie, odbite w tafli wody i w kroplach rosy.

I naraz Arbor przepadło.

Spektrometry orbitala nie zarejestrowały emisji promieniowania – kosmiczne drzewo zniknęło tak nagle, jak się pojawiło. 

Przez moment, zanim obraz dotarł na Ziemię, ten fakt pozostawał tajemnicą moją i Arbor.

Pustka, którą poczułem, bolała, jakby ten wcześniejszy zachwyt ktoś brutalnie wyszarpał gorącym błyskiem anihilacji. I pierwsza myśl: Zawiodłem? Okazałem się niegodny? 

Na holoekranie, który rozbłysł pod stopami, ujrzałem salę zgromadzeń Rady Światowej. Głowy falowały wzburzone. Pochylone ku sobie szemrały z niedowierzaniem.

Sama obecność Arbor nauczyła nas wiele, lecz kontakt z przybyszem zwiastował niewyobrażalny postęp i właśnie uświadomiliśmy sobie rozmiary straty.

Czym było naprawdę? Statkiem? Istotą?

Zgadywaliśmy jedynie, że manifestacją innego życia.

Przez kolejne dni ignorowało wezwania nadawane w każdej konfiguracji, na wszystkich falach i częstotliwościach.

Byłem odpowiedzią na to milczenie. Wyselekcjonowany i namaszczony przez Radę. Emisariusz. Może ambasador. Zakładnik, jeśli zajdzie potrzeba. Dla takiego zaszczytu byłem gotowy na każde poświęcenie.

Teraz przypadła mi rola nagiego błazna wystawionego na pośmiewisko. A gdy Ziemia zerwała połączenie i ekran zgasł, pojąłem jak nieważny i niepotrzebny się stałem.

Chwilę potem przyczajone na obrzeżach sektora jednostki zerwały się do lotu jak stado kanciastych kruków. Powinny dotrzeć za kilka godzin, ale ich detektory już węszyły. Na razie nieśmiało, ograniczone odległością.

Wciąż miałem czas.

Zawróciłem orbital i pozwoliłem, by wiązka ściągnęła go do stacji tranzytowej. Jednocześnie podpiąłem implant do aparatu poznawczego orbitala i zanurzyłem się w pola klasyczne i kwantowe.

Wykorzystując zasięg sensorów stacji oraz okolicznych sond, poszukałem zawirowań w oddziaływaniach cząstek. Anomalii. Obcej myśli przeszywającej kosmos. Zaburzenia kontinuum.

I wreszcie znalazłem.

Echo. Zerwaną nić. Drżenie pola prawdopodobieństwa. Zmarszczkę, której czas i oddziaływanie innych pól nie zdążyło wygładzić. 

Zachowałem to dla siebie.

Gdy złowrogie ptaki, jeden po drugim, dotarły na miejsce, po zmarszczce nie pozostał najmniejszy ślad. Na próżno czesały przestrzeń detektorami, na darmo przemykały przez punkt, w którym wcześniej przebywało Arbor.

Aż w końcu skapitulowały i odleciały na gałęzie dalekich orbit.

Wtedy ściany bańki zmętniały, a spryskiwacze oblekły moje ciało w nanoskafander i uruchomiłem połączenie z bazą danych stacji. Wiedziałem już czego szukać i wyśledziłem zakłócenie w rejestrach stacji i sond układowych.

Za każdym razem, kiedy Ziemia zwracała się ku Arbor półkulą zachodnią, przybysz posyłał na powierzchnię planety sygnał. Jednak cel, który wskazywała jego trajektoria, był zaskakujący. Wręcz urągał powadze sytuacji.

Obcą formę lub załogę interesowały przedmieścia NewLakeCity, czterdziestomilionowego miasta otaczającego Wielkie Jezioro Asteroidowe.

Czego szukał w stolicy Federacji Stanów Zachodnich gość z głębin wszechświata? Dlaczego odszedł bez jakiejkolwiek interakcji z mieszkańcami Ziemi?

Wyciszyłem emocje i, kierując się Drogą Ascendencji, której byłem pielgrzymem, poszukałem najprostszej odpowiedzi. Nie znalazł, bo nie szukał niczego, co mógłby tam znaleźć. Szukał czegoś, czego nie znalazł, bo tego tam nie było. Nigdy nie było lub już nie było. 

Nie wierzyłem, że Arbor się pomyliło i nie wiedziałem, jak przeszukać nigdy. Zacząłem więc od łatwiejszej opcji – zajrzałem w przeszłość NewLakeCity. 

Z początku błądziłem w gąszczu informacji, ale gdy umieściłem cel na osi czasu, spłynęło na mnie olśnienie. Zaintrygowany odkryciem przywołałem z archiwum sensoryczne holo sprzed wieku.

Po dłuższej chwili w przestrzeni orbitala wyświetlił się trójwymiarowy obraz lasu. W pobliskiej niecce połyskiwały w popołudniowym słońcu ciemne wody jeziora. Musnąłem grzbietem dłoni gładką powierzchnię i poczułem chłód.

Była wczesna jesień. Łagodne wzgórza wznoszące się nad jeziorem mieniły się złocistożółtymi pióropuszami liści przetykanymi ściegiem białych pni. Rozwarłem palce i przeczesałem korony drzew.

Mierząc się z ogromem Arbor, byłem Guliwerem w krainie olbrzymów. Teraz, spozierając okiem satelity, Guliwerem wśród liliputów.

Powiększyłem holo i stanąłem pośrodku skąpanego w popołudniowym słońcu zagajnika. Informacje i nieznane słowa napływały zewsząd, z każdym symulowanym dotknięciem. Góry Wasatch. Fish Lake. 

Plik był stary, ale system orbitala wydobył z niego pełną gamę doznań. Uniosłem więc głowę ku szumiącym na wietrze koronom i odetchnąłem powietrzem przesiąkniętym zapachem jesiennej wilgoci.

Wokół rozciągał się las topoli osikowej, populus tremuloides, a zarazem więcej niż las. Genet, osobnik zwany organizmem klonalnym. Tworzyły go tysiące identycznych genetycznie drzew, ramet. Właściwie pędów stanowiących całość pod względem morfologicznym i fizjologicznym. 

Spojrzałem pod nogi i odgarnąłem stopą ściółkę. Potem kolejne warstwy gleby. Ujrzałem gęste kłębowisko systemu korzeniowego, polikormu. 

Kiedy wiekowe drzewa umierały, powstawały prześwity, przez które intensywniej świeciło słońce, stymulując wzrost nowych pędów.

Odradzające się w ten sposób siedlisko mogło mieć nawet osiemdziesiąt tysięcy lat. Niektórzy twierdzili, że milion.

Wyciągnąłem rękę i dotknąłem spękanej kory najbliższego pnia, rozglądając się wokół z zachwytem. Sto lat temu niezwykły makroorganizm porastał dziesiątki hektarów i liczył ponad czterdzieści tysięcy ramet. Sześć tysięcy ton życia, któremu ludzie nadali imię.

Pando. 

Opiekowali się nim przez krótki czas, a potem zabili.

To jego szukało Arbor.

Opuściłem zagajnik i spojrzałem na okolicę z lotu ptaka. Przyspieszyłem holo i ze zgrozą obserwowałem, jak naziemne maszyny dewastują, pogłębiają i utwardzają puretonem teren. A później latające maszyny, kawałek po kawałku, sprowadzają z orbity lodową asteroidę.

Wody Fish Lake przepadły w Wielkim Jeziorze Asteroidowym, a kiedy zakończył się proces sztucznej filtracji, na brzegu wyrosło miasto z metaszkła, bioplastiku i neometali.

Czym naprawdę było Pando? Dla Arbor czymś najważniejszym.

A dla nas?

Darem? Przekleństwem? Organicznym komputerem gromadzącym dane? A może symbolem przynależności do kosmicznej rodziny?

Gdy orbital dokował do śluzy stacji, moje myśli kipiały.

Niedługo potem Ziemia przypomniała sobie o mnie i wezwała do powrotu. Nie wracałem jednak z niczym. Nie dźwigałem już winy i wstydu sam. Doświadczałem ich z całą ludzkością, dzieliłem z minionymi pokoleniami.

A głębiej tliła się satysfakcja, że na swojego posłańca złej nowiny Arbor wybrało właśnie mnie.

… z nasss

Małgorzata Maj

________________________________________________

To był przyjemny jesienny poranek; pierwszy raz od kilku dni nie dżdżysty, a słoneczny. Przez okno widziałam, jak opar wędruje nad łąką, jakby był poruszany oddechem czarnego lasu rosnącego tuż za nią.

Zaszyłam się w tej głuszy po to, by odpocząć od pracy, od ludzi. Chciałam pobyć sama, zebrać myśli, zjednoczyć się z naturą. Mimo wszystko wstawałam niechętnie. Wiedziałam jednak, że im dłużej leżę, tym trudniej będzie się podnieść. Pies skomlał pod drzwiami, więc wypuściłam go na dwór. Owiała mnie pachnąca grzybami bryza znad lasu. Nastawiłam kafeterkę i wkrótce zapach arabiki wypełnił cały dom.

Wypiłam kawę i wypaliłam papierosa. Następnie włożyłam gumowce i kurtkę. Wzięłam wiklinowy koszyk i z małym nożem w kieszeni poszłam na grzyby. Pies, jak zwykle, pobiegł za mną, ale o dziwo dziś zatrzymał się tuż przed lasem i głośno ujadał. Za nic nie chciał iść dalej. Pewnie znów wyczuł dziki. Gleba wokół nas była mocno zryta.

Machnęłam ręką na kundla, nie chciałam go zmuszać do spaceru. Jeszcze potem musiałabym nieść sierściucha. Mokra psia sierść to nic przyjemnego ani w dotyku, ani w zapachu.

Poszłam więc bez niego. Brodziłam samotnie w leśnej ściółce. Szczekanie psa było coraz cichsze, aż w końcu umilkło. Najwyraźniej wrócił do domu.

Szłam dalej. Deptałam mech. Wypatrywałam grzybów. Zaglądałam pod krzaczki, szukałam wokół dębów, wśród butwiejących liści. Lubię ten dreszczyk emocji, tę chwilę, gdy jeszcze nie wiadomo, czy znalazło się podgrzybka, czy to jednak liść. Takie mikroskoki adrenaliny sprawiały mi przyjemność, mimo że raczej nie jestem wytrawnym grzybiarzem. Bardziej niż grzybów szukałam dziś samotności. I spokoju.

Las mi go dał. Czułam go przy każdym kroku. Czułam, jak żywiczno-ziemisty zapach zmienia się w moich płucach w kojący balsam dla duszy. Czułam, jak spokój i jedność z lasem wypełnia moje ciało, od koniuszków palców u stóp aż po czubek głowy.

Tak bardzo zatopiłam się we własnych myślach, że nawet nie zauważyłam, kiedy las zaczął się zmieniać. Pociemniał i zgęstniał. Gałęzie drzew zwarły się ze sobą, a krzaki porosły kolcami. Zrobiło się chłodniej, a powietrze wokoło wypełniła wilgoć. Mój oddech zamieniał się w parę.

Poczułam strach. Zbyt daleko zabrnęłam w gęstwinę. Miałam wrażenie, że prześwit między drzewami, do którego zmierzałam, oddala się z chwili na chwilę coraz bardziej. Mgła owiała moje nogi, a wiklinowy koszyk pokrył się wilgocią. Czarne sosny wyciągały do mnie swoje powykręcane łapska. Już nie szłam. Biegłam. Może to była moja wyobraźnia, ale wyraźnie słyszałam szepty: „…z nas, …z nassss”. Z każdą chwilą coraz bardziej żałowałam samotnej wyprawy do lasu.

Ssss.

Syczenie było coraz bliżej. Było w powietrzu, w drzewach, otaczało mnie. Biegłam co sił w nogach, choć prześwit nie zbliżał się ani o centymetr.

Nagle potknęłam się o wystający z ziemi korzeń i upadłam. Teraz wyraźnie słyszałam, że ziemia też syczała. Próbowałam się podnieść, ale korzenie splątały się wokół mnie i nie chciały puścić. Miażdżyły mi żebra i uda. Krzyczałam, a ziemia, korzenie i wiatr syczały.

Ssss.

Jakby chciały mnie uspokoić.

Drewniany uścisk zelżał. Wyrwałam się i podniosłam. Zaczęłam biec przed siebie, byle dalej od tego miejsca. Wypatrzyłam promienie słońca między konarami. Biegłam do niego co tchu, jakby światło mogło mnie ochronić przed złem.

Zatrzymałam się w oświetlonym miejscu. We włosach miałam mech, a w ustach glebę. Otrzepałam się. Rękaw mojej kurtki był rozerwany, a ręka piekła niemiłosiernie. Zdjęłam ubranie. Ze sporej rany na moim przedramieniu płynęła krew. Nawet nie czułam, kiedy się skaleczyłam.

W miejscu, gdzie krople krwi spadły na mech, działo się coś dziwnego. Kucnęłam, żeby przyjrzeć się temu zjawisku. Każda plamka krwi kiełkowała. W dość szybkim tempie otoczyły mnie siewki młodych drzewek. Przeraziłam się jeszcze bardziej. Chciałam uciec, ale nie mogłam ruszyć się z miejsca. Moje stopy wypuściły korzenie i wrosły w ziemię. Widziałam i czułam, jak moje nogi drewniały. Moje włosy zzieleniały i zmieniły się w liście. Zamieniałam się w drzewo. Zaczęłam rosnąć. Jak to bolało! Czułam, jakby mój kręgosłup wyciągano w nieskończoność. Moje ręce-gałęzie dotykały innych drzew.

Rosłam i rosnę.

Ból jest nie do zniesienia. Wyrosłam w końcu ponad korony innych drzew. Z tej perspektywy mam widok na las. I na dom, pod którym siedzi mój pies, zupełnie nieświadomy, co dzieje się z jego panią. Trwam tak jako wysokie drzewo. Chyba jestem dębem. Słońce przyjemnie ogrzewa moją koronę.

Stoję i czuję.

Czuję, jak woda wpływa do mojego wnętrza korzeniami i wypełnia tkanki aż po same gałęzie. Czuję, jak liście oddychają. Czuję, jak wiatr kołysze moimi gałęziami. Trwam. Długi dzień, krótką noc. Krótki dzień, długą noc. Moje liście żółkną i opadają. Dach mojego domu jest pokryty śniegiem, a pies tkwi w jednym miejscu.

Potem dzień znów robi się dłuższy. Gałęzie znów wypuszczają liście. Ptaki zakładają w mojej koronie gniazdo, mają pisklęta. Dzięcioł stuka mi w korę. Szkielet mojego psa tkwi w tym samym miejscu pod domem. Ptaki odlatują. Przychodzi chłód. Liście żółkną i opadają.

Czuję się inaczej. Korzenie nie pobierają już wody tak jak kiedyś. Wkrótce całkiem przestają. Tym razem nie wypuszczam liści. Czuję łaskotanie. To owady chodzą pod korą. Przylatują ptaki i wydziobują je z mojego ciała. Czuję spokój. Wszystko dzieje się po kolei, tak jak powinno być.

Próchnieję.

Moja kora opada na mech. Pień się rozpada. Upadam. Jak przyjemnie jest leżeć w tym chłodzie. Tyle przecież stałam. Czuję, jak moje ciało staje się wilgotne i śliskie. Porastają je grzyby. Zjadają robaki.

Rozkładam się na cząsteczki. Wnikam w glebę. Paruję i wykraplam się rosą na mchu i liściach drzew. Spadam w ściółkę. Tworzę kałużę. Wypija mnie ryjówka. Jestem ryjówką. Jestem rosą. Jestem glebą. Jestem-śmy mchem. Jestem-śmy drzewami. Jesteśmy mgłą. Jesteśmy wiatrem. Jesteśmy samotni. Trwamy. Wiejemy. Rośniemy. Umieramy i rodzimy się na nowo. Latem, jesieniozimowiosną. Samotność nas otacza, samotność jest w nas. My jesteśmy samotnością.

Przychodzi człowiek. Depcze po nas. Ciągnie nas za grzyby. Zrywa nasze jagody. Czujemy go. Jest tu sam. On szuka samotności. Dajmy mu ją. Zbliżmy się do niego. Otoczmy go, żeby mu się przyjrzeć. Nasz oddech wykrapla się na jego koszyku. Zauważa nas. Chcesz, człowieku być jednym z nas? Jednym z nasss…

Człowiek zaczyna biec. Niech nie ucieka. Zatrzymajmy go. Złapmy go za nogę i przytrzymajmy. Przytulmy go naszymi gałęziami.

Spokojnie. Ssspokojnie.

Jest taki ciepły. On chce być jednym z nas. Jednym z nasss.

Teraz musimy rozciąć jego skórę i zarazić go nami. Zarażamy. Rozluźniamy uścisk. Człowiek wstaje. W miejscu, gdzie z jego ręki padają na nas krople jego krwi, wypuszczamy z radością nasze nowe siewki.

Nie będziemy sami.

On będzie jednym z nas.

Jednym z nas.

… z nasssss.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Drzewa nie kłamią

Adrianna Filimonowicz

________________________________________________

Budzi mnie to specyficzne ludzkie ciepło, drążące zmrożoną korę. Nocą. Oczywiście. Zawsze przychodzą nocą. Za chwilę pierwsze łzy upadną na śnieg, a niesiony przez nie ból powoli wsiąknie w ziemię, sięgnie moich korzeni. Chciałabym powiedzieć, że na to nie czekam, ale drzewa nie kłamią… 

Lubię ten ich pożegnalny rytuał. Łaskotanie liny już przerzuconej przez konar, ale jeszcze nieobciążonej, chłód spojrzenia, czasem dotyk. Tak, niektórzy badają dłońmi mój pień, sprawdzają wytrzymałość gałęzi. Jakby jeszcze się wahali, choć tak naprawdę wybrali mnie już dawno i nieodwołalnie.

Odruchowo wczuwam się w puls człowieka. Nachylam ku niemu gałęzie. Jest stary. Oparł okryte lekkim chałatem plecy o pień, przytknął do kory potylicę. Rozciera dłonie, chucha w nie, dotyka niedogolonych policzków.

– Kocham zimę. Kocham doceniać ciepło – mówi. 

Nie rozumiem go, ale ludzie przed śmiercią mówią różne rzeczy, a ja jestem dobrym słuchaczem. Wchłaniam słowa. Daję im płynąć w moich żyłach. Te są ciepłe.

– Pamiętam noc, która mnie tego nauczyła. 

W jego głosie brakuje mi typowej dla tych, którzy tu przychodzą, beznadziei. Jeśli wspominają, to zwykle z płaczem wzbierającym gdzieś w głębi gardła. A on jest pogodny. Wręcz beztroski.

– Opowiem ci coś. Zacznę od zakończenia, bo bardzo, bardzo się go boję. 

Kiedy stary Iwo wyciągnął koło szlifierskie na środek wsi i cisnął obok niego swoją siekierę, zrozumiałem, że sprawy zaszły za daleko. Siadł do roboty. Spokojnej, metodycznej. Nic w nim nie było ze zrozpaczonego ojca, który ledwo co pochował córkę-samobójczynię. Gdy wieść się rozeszła i mieszkańcy wylegli przed domy, wstał i zakrzyknął:

– Kto chce iść ze mną, niech rzuci na stos siekierę. Do rana wszystkie będą naostrzone. O świcie posmakują Drzewa Wisielców. 

Pierwszy ruszył ku niemu Sambor, który znalazł nieszczęsną dziewczynę wiszącą na gałęzi. Gdy mijał mnie, stojącego pod strzechą gospody, zwolnił i spiął się jak zwierzę czekające na cios. Milczałem. Co mogłem powiedzieć, dawno już powiedziałem. Pozostało mi przyjść tutaj i razem z tobą czekać na świt. Co się stanie, zależy tym razem od ciebie.

A więc to szaleniec. Chciałabym spytać, czego oczekuje od martwego drzewa, ale nie pytam, bo tak naprawdę nie interesuje mnie odpowiedź. Zresztą i tak by jej nie udzielił. Snuje dalej swoją opowieść, jak wszyscy szaleńcy.

Samotne Drzewo Wisielców przecież nie zawsze nim było. Nawet nie zawsze było samotne. Nim osuszono przeklęte bagno, na którym rosło, był tu las. Nie przeklęty. Po prostu groźny. Śmiało opierał się ludziom. Wciśnięci między rzekę a czarną ścianę puszczy, próbowali karczować drzewa, wyznaczać trakty i przesieki. Starczała jednak jedna noc, by wszystko zarosło. Po zmroku spomiędzy drzew dochodziły zawodzenia, śpiewy i chichoty. Duchy bawiły się wśród splątanych koron i gęstego poszycia. Wieś poddała się. By siać i orać, przeprawiano się na drugą stronę rzeki. Do lasu słano tylko czarowników lub świętych. A i ci niekiedy przepadali w głuszy.

Ja też prawie przepadłem. Może nawet lepiej by było, gdybym…? Tylko wówczas nigdy bym nie docenił życiodajnego ciepła.

Znów to mówi. Podobne słowa. Dlaczego? Mówi o sobie jak o czarowniku czy świętym, a ci nie bywają szaleni. Cichnie na moment, spogląda w górę.

– Pamiętasz jeszcze to ciepło? – pyta. – Wiem, że jeszcze je w sobie masz, ale czy pamiętasz? 

Wtedy zimy były inne. Nie mroźniejsze, nie groźniejsze, ale jakby dostojniejsze. Wkraczała taka między drzewa, rozpierała się zaspami, zarzucała ciężki, biały płaszcz na gałęzie i owiewała wszystko mroźnym oddechem, wystawiając twarz do gwiazd. Była łaskawa, póki nikt nie rzucał jej wyzwań. Świadomych czy nie, zimie to obojętne. To wyzwanie rzucono za mnie. Spętano mnie i pozostawiono w lesie ograbionego, ze znamieniem czarownika wypalonym na nagich plecach. Święci mylili się czasem i naznaczali niewinnych. Ja na szczęście takim nie byłem. Moje zaklęcia powoli obróciły powróz w pył. Trwało to jednak wiele godzin. Wyziębiony i ranny ruszyłem przed siebie.

Jakiś instynkt przyprowadził mnie pod drzewo, którego wcześniej się lękałem. Rosło w głębi lasu, ani większe, ani mniejsze od pozostałych, za to splecione ze wszystkich możliwych. Wielopienne, jednocześnie iglaste i liściaste, o tysiącu odcieni zieloności i korze wielobarwnej, to chropowatej, to gładkiej. Nie trzeba było mieć wiedzy czarnoksiężnika czy darów świętego, by pojąć, że jest duszą tego lasu.

Padłem wśród zasp, świadom jedynie zimna pożerającego moje ciało. Nawet nie śmierci, ona zawsze przychodzi niepostrzeżenie, jakby mimochodem. I nagle poczułem na plecach oddech. Ciepły, kojący, pachnący wiosną, latem, jesienią i… tak… także zimą. Dzięki niej tak naprawdę go doceniłem.

Od tamtej nocy staliśmy się sobie bliscy. Przychodziłem pod drzewo coraz częściej, ale nawet gdy nie znajdowałem dla niego czasu, czułem jego duszę w każdej igle, w każdym źdźble trawy. Rozmawialiśmy dużo. Dotykiem, zapachem… Wrastałem w las i odkrywałem, jak głęboko był on wrośnięty we mnie. Najpierw zachłysnąłem się swoją wyjątkowością, potem zacząłem odkrywać, że wcale nią nie była. Tak naprawdę drzewo kochało wszystkich, których głosy docierały doń z wiatrem, których kroki zostawiały odciski na ściółce.

Teraz słowa już nie grzeją. Palą w środku. Mam ochotę im zaprzeczyć, ale drzewa nie kłamią. On też się pali. Płomienie wspomnień liżą starą, zniszczoną skórę, która opada płatami do moich stóp, odsłaniając oblicze młode, subtelne, prawie dziecięce. Pamiętam tę twarz. I siną, wciśniętą w śnieg, i przytuloną do mojego pnia, ogorzałą od słońca. Pamiętam tę twarz na tysiąc sposobów.

– Czekałaś aż ludzie ze wsi przyjdą do ciebie tak jak ja. Bezowocnie. Co nie przeszkodziło ci wszystkiego dla nich poświęcić, prawda? 

Pamiętam jego twarz też wtedy…

Najeźdźcy spalili już wsie za rzeką, zajęli trakty i stratowali zagony. Była wiosna, wody wezbrały i okoliczne brody były nie do pokonania. Musieli jechać do odległego mostu, a potem przedrzeć się przez las, by do nas dotrzeć. Byłaś naszą ostatnią nadzieją. Przyszedłem nocą, załamany, a ty przygarnęłaś mnie do siebie potężnymi gałęziami.

– Przewodzi im czarnoksiężnik, który zaklął ich topory. Święty pobłogosławił ogień, który niosą – usłyszałem. 

– Więc się przedrą. Więc to koniec. 

– Dla kogoś z nas… Tak. 

Ziemia zadrżała, a ja poczułem, jak pod twoją korą wzbiera ciepło. Coraz mocniejsze, wreszcie parzące, nie do zniesienia. Las krzyczał. Skrzypiały gałęzie, trzęsły się ustrojone młodymi liśćmi korony, zawodziły jelenie i żubry. Chciałem się cofnąć, ale gałęzie przycisnęły mnie mocniej. I zaraz potem przyszedł duszący zapach zgnilizny. Wszystko marło. Na moich oczach usiane brusznicami polany obracały się w mokradła, przegniłe pnie waliły się na ziemię i rozpadały w pył. Grzęzawisko pochłaniało krzewy malin i jeżyn, liście paproci czerniały i zmieniały się w błotnistą maź. Uścisk gałęzi ustąpił. Opadłem między odsłonięte korzenie, wciąż rozpalony życiem, które drzewo wyssało ze wszystkiego wokoło. Serce waliło mi w piersi, po szyi spływał pot. Byłem oszołomiony i zrozpaczony.

I wdzięczny.

Z każdą godziną nocy coraz bardziej wdzięczny.

Najeźdźcy mieli wszystko, by pokonać wrogi las, ale nie byli gotowi na przeprawę przez żarłoczne bagno. Nie cofnęli się w porę. Porzucili grzęznące w błocie tabory i parli naprzód. Dopiero gdy mokradła pochłonęły pierwszych wojów, zaczęli uciekać. Pożerały ich jednego po drugim. Nad ranem samotny dowódca dotarł pod drzewo. Tam go zabiłem, lecz nie było w tym mojej zasługi. Ja miałem w sobie całe życie, które dało mi drzewo, on miał tylko zgniliznę. Wieś ocalała… 

… a potem mną wzgardziła…  

… ale życie na skraju bagna szybko stało się udręką. Ludzi zaczęły dręczyć choroby, ich dusze zżerała melancholia. Kiedyś nieliczni zapuszczali się w las, teraz podmokłymi ścieżkami, wśród duszących wyziewów, błądziłem tylko ja. Wierzyłem, że drzewo na powrót tchnie życie w to miejsce, lecz z roku na rok, w miarę jak wieś się kurczyła, moja wiara gasła. Odszedłem z ostatnimi. Bez pożegnania. Pewien, że wszystko, co w sobie miałaś, przelałaś na mnie. 

Nie wiedziałem, że pozostała tęsknota. I że z niej urodzi się pragnienie, by niewdzięczni pożałowali.

W tym ma rację. Czekam na ludzi, którzy żałują. Nie po to, by dać im nadzieję, lecz by dać im odejść. Chciałabym powiedzieć, że zasługują na to. Lecz drzewa nie kłamią. Nie zawsze wyrzuty sumienia świadczą o winie. Zabieram też niewinnych.

– Mam ze sobą linę – mówi nagle. – Mogę przerzucić ją przez konar, powitać ich wybałuszonymi oczami i wywalonym językiem. Wiem, że na to czekasz… 

Czekam…

– Ale mam też nóż. Zabiłem nim wtedy tamtego dowódcę… – Macha ręką, śmieje się nerwowo. – To bez znaczenia. Nawet nie zakląłem ostrza. Ten czar, o który mi chodzi, mamy w sobie. Oboje. Tylko ja za późno to zrozumiałem. 

Mijały lata, wiele lat, których upływu drzewo nie czuło. Może nawet nie spostrzegło, gdy w okolicy osiedlili się potomkowie tych, których ocaliło. Wsie pobudowały się z dala od bagna, ale patrzyły w jego kierunku coraz częściej. Wreszcie ojciec tego, który dziś naostrzył wszystkie siekiery we wsi, począł wytyczać rowy melioracyjne. Iwo jeszcze pamięta, jak kopał wraz z całą wsią. Pokryta liszajami mchów, zgniła woda burzyła się, wyrzucała w powietrze kłęby śmierdzącej pary, ale uległa ostatecznie sile inżynierii. Bagno wyschło, a pognane wiatrem całuny mgły odsłoniły samotne drzewo. Choć z zewnątrz było tylko plątaniną popróchniałych gałęzi i pni obleczonych odłażącą korą, jego korzenie pozostały mocne. Trwało i coraz częściej cierpiący zwracali ku niemu wzrok. Jego oczekiwanie się kończyło.

Pierwszym jednak, który przyszedł pod drzewo, byłem ja. Nawet nie schowałem za pazuchę jodłowej gałązki. Nawet nie wyszeptałem zaklęcia, wchodząc na uroczysko, choć była noc, a ja przecież znałem historię tego miejsca. Gdy zdałem sobie sprawę z niebezpieczeństwa, było za późno. Miękka ziemia zapadła się pode mną, w udo wpiły się widmowe palce. W zmarłych przerażająca nie jest ich siła, tylko ta zaraźliwa niemoc. Moje ciało chwycił rozpad. I wtedy nagie gałęzie drgnęły, kora rozpękła się, ukazując czeluść. Z niej przyszedł oddech. Senny już, ale wciąż gorący oddech. Spłoszył upiora, ukoił mój ból. I choć nim doszedłem do siebie, drzewo znów było tak martwe jak chwilę wcześniej, zrozumiałem swój błąd.

Nie zdołałem go naprawić, dlatego tu idą, przeklinając Drzewo Wisielców. Każdy chce swojej sprawiedliwości. Każdy niesłusznie. Ludzie, którzy stąd odeszli, odwdzięczyli się. Przekazali darowane życie dalej. To, że niektórzy z nich decydują się je sobie odebrać, nie jest winą drzewa. Nawet, jeśli ono samo bardzo pragnęłoby tej winy. Wiem, że wołało ich, próbowało hipnotyzować, jak mnie teraz, ale ostatecznie to oni decydowali się zawiesić sznur na gałęzi.

Patrzy na linę w ręku, ale już wiem, że jej nie użyje. Kaleczy nożem dłoń.

– Ja mogę tylko tyle. – Przykłada ją do pnia. – Reszta należy do ciebie. Niech wreszcie zrozumieją, co naprawdę w tobie drzemie. Oddaj nam ten las. Oddaj go sobie. 

Całe to życie, które jeszcze przed chwilą się we mnie gotowało, nagle cichnie. Chciałabym powiedzieć, że pragnę je skryć, że nie chcę wypełnić próśb czarownika. Ale drzewa nie kłamią… Ten chłód we mnie to poczucie winy. Czy mam prawo dysponować życiem, które wydarłam przemocą? Czarownik przyciska czoło do kory.

– Weź moje – mówi. 

Ciepła krew płynie po pniu. Drąży śnieg, sięga korzeni. Piję ją. Piję i rozgrzewa mnie ta bliskość, która była między nami. Wieloma nami, tysiącami nas. Drzew, krzewów, ludzi i zwierząt. Wspólne życie, które nie poszło na marne. Czuję, jak pulsuje w tych, którzy tu idą. Niech płynie, niech nasyci martwe korzenie w głębi ziemi, niech kanałami sięgnie pól i łąk. Chciałabym oddać je całe, ale prawda jest taka, że w naturze – nawet w przegniłym próchnie – drzemać musi iskra życia. Choćby niepotrzebna.

On opada na kolana, obraca się, siada z trudem. Znów jest stary, teraz bardzo stary. Oddycha ciężko.

– Pozwól mi dokończyć tę opowieść. 

Dziś ludzie, którzy przyszli przed świtem z siekierami i pochodniami, ujrzeli przed sobą ścianę lasu. Usłyszeli wołanie sowy i wycie wilków. Do rana czekali, chłonąc oszałamiające zapachy żywicy i świeżego igliwia. O świcie Iwo samotnie ruszył dalej. Wciąż pragnął wyrównać rachunki, lecz przeliczył się z siłami. Zimowa puszcza stawiała starcowi potężny opór. Chłód przenikał do kości, nogi zapadały się w śniegu, grzęzły wśród korzeni i splątanych gałęzi krzewów. Iwo dyszał coraz ciężej, potykał się. Upadł wreszcie na ziemię i nie mógł się dźwignąć. I nagle poczuł ten ciepły oddech, przyspieszający rytm serca, rozgrzewający krew w żyłach.

Gdy uniósł głowę, ujrzał Drzewo Wisielców. Tak samo martwe jak wcześniej, lecz wsparte o gałęzie rosnących wokoło, potężnych buków. U jego stóp, przytulony do pnia, wiecznym snem spał czarownik.

Wykorzeleśnienie

Jakub Rewiuk

________________________________________________

Pielęgniarka zatrzymuje się przed łóżkiem świeżo przyjętego pacjenta. Zna go.

– Dobrze pana widzieć, panie Władysławie. Szkoda, że w takim miejscu. Jutro niedziela, może ma pan jakieś specjalne życzenia co do obiadu?

– Dwa otoczaki znad jeziora, gałązkę brzozy i motyla o zielonych skrzydełkach. Brakuje mi ich jeszcze w moim lesie – odpowiada staruszek.

***

Studenci tłoczą się jak sroki dookoła worka z suchym chlebem.

– Musi być las, panie doktorze. Pamiętam, jak z bratem zbieraliśmy psinkowate jabłka, no, te małe, dające się ukryć w dłoni.

Pan Władysław prezentuje jakie. Wzrok zebranych przykuwają dwie niedomknięte pięści. Odciski na dłoniach mają odcień pierwszych jesiennych liści, pobielałe paznokcie pierwszej warstwy nieśmiałego śniegu. Poci się, koszula szpitalna pachnie szarym ciałem, a garstka studentów otaczających doktora Woźniakiewicza przez chwilę waha się, co wpisać w rubrykę wywiadu z pacjentem. Część zaczyna niepewnie bazgrać ołówkiem. Chociaż światło za oknem milczy, zbliża się pora obiadu.

 – Może mnie doktor uznać za dziwaka, ale zjadałem te jabłka w całości, bo szkoda było brudzić nóż na takie byle co – kontynuuje ze stanowczością pan Władysław. – I brat mi wtedy powiedział: jak będziesz jadł z pestkami, to ci drzewo w brzuchu wyrośnie. No, Władziu, pytał, warto to tak, być leniwym?

Uśmiecha się do siebie, a słońce przebija przez szyby nieco mocniej.

Doktor Woźniakiewicz traktuje pana Władka jak ostatnią saszetkę kawy w szufladzie. Zawsze pojawiającą się z zaskoczenia, a później z premedytacją chowaną na najcięższy moment dnia. Na początek zmiany, na koniec obchodu. Dla poprawy własnego humoru znoszonego jak ubranko po dwóch dyżurach. Z zaskoczenia? Ostatnio jednak coraz częściej. Tym razem trzeba będzie ciąć – jest tego pewien.

Pan Władek pojawia się tak co jakiś czas, odkąd otworzyli tę drogę biegnącą od południa na Łódź. Droga ładna, jeszcze nieprzeżarta porządnie przez zimę i ciężarówki. Woźniakiewicz jechał nią kilka razy, mijał te kościste kikuty sosenek, o które toczyli pianę z pyska zieloni i miejscowe pisemka.

Sąsiadka zagadywała czasem na klatce: „Kto to widział, tak niszczyć. A ciekawe, kto za to kasę wziął?”. Przypadkowo wyłowiony z tłumu pan Andrzej przyznawał w tabloidzie: „Najlepsze grzyby tam rosły i miejsce na odpoczynek w niedzielę był. A teraz to tylko samochody słychać. I warto było tę drogę przez środek lasu puścić?”. Małe oczka biegały między twarzą reportera, kamerą i włochatą gąsienicą mikrofonu. Doktor Woźniakiewicz wtedy przypominał sobie pana Władka i jego napady kolki i drogę, dzięki której dotarł ze swojej zapuszczonej chatki, usadzonej pośród lasu, do okręgowego szpitala. I nie miał wątpliwości, że…

– Warto – kontynuuje staruszek. – Zawsze tak mu odpowiadałem. I to jak najwięcej, bo niedobrze, jak takie drzewo jest samo. Musi być las.

Pan Władek przerywa na chwilę, kaszle i podnosi się na łóżku, żeby sięgnąć po szklankę z herbatą. Jeden student rzuca się na pomoc – to najszybsza ze srok, która z wysokiej gałęzi dojrzała świecący kamyk. Mężczyzna jednak wyprzedza go. Pije, a potem uśmiechem tuszuje całą niezręczność sytuacji. Rzuca jakimś wyświechtanym żartem, jakby wyjmował z kieszeni rozpuszczone landrynki dla garstki wnucząt – tych, których nigdy nie miał – i wszyscy od razu czują się lepiej.

Potem pada kilka mniej ważnych słów, wjeżdżają tacki z wychudzonym schabowym, a studenci oddają swoje sprawozdania i opuszczają doktora, jakby był obgryzioną z co lepszych kąsków padliną. Trzeba iść dalej w dzień.

Woźniakiewicz też ma już wychodzić, gdy pan Władysław rzuca mu jeszcze jedno spojrzenie. Spomiędzy liści prześwituje w nim coś nowego. Zapowiedź burzy. W końcu wieczorem planowana jest operacja. Doktor doskonale rozumie. Siedemdziesiąt lat i jeszcze nigdy nie cięło go nic innego niż drzazgi, nie wbijało się w jego ciało nic innego, niż jodłowe igiełki. Pierwotny lęk przed zaglądaniem w głąb siebie pozwalał mu w niewyjaśniony sposób łagodzić dolegliwości, z którymi wpadał do szpitala co jakiś czas. Aż przyszedł moment, by się otworzyć i przyszedł czas na strach. Głęboko skrywany pod tą całą otoczką spokoju i uśmiechów.

Doktor rozumie i to, że strach przed niedoświadczonym jest gorszy od tego przed nieznanym. Kolejnym spojrzeniem daje mu znać, że jeszcze przyjdzie. Sam.

***

Woźniakiewicz wchodzi do dyżurki, gdzie wita go kawałek tłustego sernika na biurku i obietnica kawy. Podkrada rozpuszczalną z zasobów wspólnych, miesza łyżką gęsty wywar, podnosi ją, aby oblizać i wtedy zauważa kilka brązowych kropelek na rysunku przybitym nad monitorem komputera. Ściera je pośpiesznie rąbkiem białego rękawa, nim wchłoną się na dobre, i oszukuje się, że nie będzie widać. Wielka to by była szkoda, gdyby jednak było. To ważna rzecz, warta korkowej tablicy. Jego syn już nigdy nie będzie miał sześciu lat, nie sięgnie z entuzjazmem po kredki, żeby mu coś narysować na urodziny. Pewnie nawet i bez entuzjazmu nigdy mu już nic nie narysuje. Ma w końcu piętnaście lat i przypominajkę o urodzinach starego w telefonie na tydzień przed, żeby zdążyć ogarnąć jakąś paczkę z neta.

Machinalnie przegląda kartki ze sprawozdaniami studentów i sadzi równo parafki. Jak tuje w rogach ogrodu. Lub te ptaszki, które przysiadły na drzewach z obrazka. Drzewach? Kawa wędruje do ust, a szybkie spojrzenie do góry. Dzięki tej kombinacji o mały włos nie wsadza sobie łyżeczki do oka. Dopiero teraz uświadamia sobie, że zaraz za powiększonym do rozmiarów słońca psem Czarkiem, niebieskoskórym autoportretem syna i jego własną podobizną z wodogłowiem rozciąga się widok na cztery drzewa i jakieś krzaki złożone z nerwowych machnięć zieloną kredką. „Trochę ubogo” – myśli. „Ale zasada spełniona. Nie może być jedno drzewo, musi być las”.

Czy był kiedyś z synem w tym lesie, zanim zamienili go w ekspresówkę? Może nawet mijali chatkę pana Władka?

Sernik kończy w rozlatującym się na grudki skupieniu, podobnie czytanie kartek od studentów. Niektórzy mają polot, inni mózg przeciśnięty przez naukową wyżymaczkę. Przepuszcza wszystkich, bo to u nich wyleczy kiedyś zmęczone oczy, bolące stawy i buntujący się coraz częściej żołądek. Lepiej rozstać się z uśmiechem. Oczy przeskakują po kolejnych słowach, jak dwie sikorki po wyżynających się z ziemi korzeniach, a nadgarstek małpuje wyuczony ruch. Żołądek odpowiada na sernik zgagą.

Znów po czasie dociera do niego, co przeczytał. Niemal wszystkie sprawozdania wspominały coś o zaburzeniach psychicznych, manii natręctw. Myśli… Tak, musiał wspomnieć przed zajęciami studentom o przypadku pana Władka. Być może nawet głupio rozmarzył się i wtrącił kilka anegdot.

O tym, jak po nasionach jabłoni przyszła pora na inne drzewa, w końcu szyszki, fragmenty mchu, żwir i drobne kamyki oraz wodę z jeziorka. Potem, co obrzydzało już nawet gastrologa, nadeszła kolej na kijanki, niewielkie gryzonie, kwiaty i złapane w pajęczynę owady. Nie… Może chociaż o tym nie wspomniał, może zabrakło czasu? Ale na pewno nie wypaplał nic o przyczynie tego niepokojącego obżarstwa.

Czyżby nie wspomniał? A może? Po prostu nie zrozumieli. Brakuje im jeszcze doświadczenia, umiejętności czytania między śladami leśnej zwierzyny na śniegu. Albo to jemu zaczęło już odbijać. Mniejsza o to. Czuł się, jakby przywłaszczył sobie batonik z supermarketu podczas chwili nieuwagi jednej z tych miłych ekspedientek. Odmalował to wszystko w niewłaściwych barwach, tyle że nie miał już sześciu ani piętnastu lat, żeby malować bezkarnie, co mu przyjdzie do głowy i liczyć na korkowe tablice. Był czterdziestoletnim facetem z poczuciem winy, który obiecał coś ważnego niezwykłemu człowiekowi.

***

– Jak się pan czuje, panie Władku?

Woźniakiewicz przysiada na skrzypiącym zydelku i przerywa staruszkowi podróż pośród myśli. Na nocnej szafce leży zszarzały kotlet. Nietknięty

– Spokojnie, tym razem jestem sam. Możemy pogadać jak stary człowiek ze starym człowiekiem, bez czujnego spojrzenia młodzieniaszków. – Próbuje się zaśmiać, ale mu nie wychodzi.

– Lubię ich towarzystwo, chociaż traktują mój przypadek jak motyw przyjemnej opowiastki do obiadu. Takiej do pośmiania się z rodziną – dodaje i zaczyna nabierać kolorów, jakby jeden podmuch mógł strącić z niego zeschłe liście i odsłonić zagubione kwiaty. Po chwili jest znów panem Władysławem, tym, który przypomina kawę. – Chociaż czasem wolałbym opowiedzieć o czymś w czasie teraźniejszym – kończy i dorzuca uśmiech w gratisie.

Woźniakiewicz chciałby zaprzeczyć albo wrzucić jakiś zgrabny grymas, mówiący: „Ale cóż pan plecie, panie…”, ale wyczuwa w gestach staruszka, że ten ma taką samą ochotę na konwenanse, jak na szpitalny obiad.

– Uwielbiam pana słuchać. Jednak, jak już będzie dzisiaj po wszystkim, to… – przeciąga zdanie, szukając odpowiednich słów.

Pan Władysław w napięciu trzyma się za brzuch i nerwowo śledzi każdą wchodzącą na salę osobę. Woźniakiewicz również zaczyna się pocić, próbuje obrócić się na stołku bez zbytniego pisku i wtedy uświadamia sobie, że ma w dłoni rękę staruszka, na rękawie plamy po kawie, na nadgarstku rozmazane cienie po długopisowym tuszu. A między ich dłońmi leży złożony na cztery rysunek synka.

Lekarz puszcza cudzą dłoń, jakby była nagrzaną rączką czajnika. Wstydzi się swojego niezrozumiałego odruchu, a chwilę później żałuje zbyt pospiesznej reakcji. Staruszek rozkłada kartkę. Robi to z namaszczeniem, jakby sadził na swojej działce pierwsze, wychudzone drzewko.

– To musi być las. Mój las – mówi i później opowiada jedną z historii, którą Woźniakiewicz z chęcią powtórzyłby przy obiedzie, gdyby tylko jego syn chciał jeść z nim wspólnie przy jednym stole.

***

– Więc zaczął pan zjadać fragmenty lasu, aby zachować go na zawsze przy sobie. Po tym, jak przeczytał pan w gazecie, że mają go wyciąć. – Woźniakiewicz ubija mleko słów na sztywną pianę, bo wie, że starsi ludzie lubią, gdy powtarza się wielokrotnie już wypowiedziane zdania.

Władysław rzuca mu spojrzenie podstarzałej sroki, która nie ukrywa, że przeżyła już wiele zim.

– Pan to uważa za jakąś metaforę, prawda? Może głupkowatą próbę zachowania tej krainy lat dziecinnych, którą nas faszerowali w szkółce. Ale tu nie ma żadnych niedomówień. Naprawdę jadłem mój las i udało mi się go zachować w całości. On żyje. O tutaj.

Woźniakiewicz obserwuje scenę wyciętą z niskobudżetowego filmu, gdzie główny bohater powinien wskazać w tym momencie na serce. Tak się jednak nie dzieje i palec pana Władysława ląduje na fragmencie obwisłego brzucha, który wystaje spod koszuli nocnej. Doktor przez moment myśli, czy nie wrzucić klasycznej historii o strachu pierwszych pacjentów przed transplantacją serca. Że obawy przed straceniem uczuć przy wymianie fragmentu mięśnia są bezzasadne. Że otwarcie brzucha nie może spowodować, że trwający tam las nagle ucieknie, rozpłynie się jak jego pierwowzór. Jaki znowu las? Myśl choć trochę logicznie.

Nie robi nic, bo dzisiejszy dzień nie ma w sobie nic związanego z logiką.

Z zamyślenia wyrywa doktora pytanie staruszka.

– A pan co najbardziej chciałby zjeść?

Doktor szybko pojmuje pytanie i, o dziwo, zna odpowiedź od razu. Często myślał, jakby to było prosto, gdyby jego syn miał zawsze te sześć lat i potrafili rozwiązać każdy problem wspólnym spacerem z Czarkiem na smyczy. Być może… Nie. Albo chyba tak. Chyba traktuje go, jakby obowiązkiem Maćka było mówić mu o wszystkim wprost, a najlepiej rysować. Woźniakiewicz przez moment biega oczyma po różnych fragmentach łóżka, byle tylko nie spotkać spojrzenia pana Władysława.

Ten jednak robi coś innego. Wyjmuje z szafki nocnej zmięty rysunek lasu i trzech postaci i wskazuje na syna pokolorowanego na niebiesko. Woźniakiewicz przytakuje i w tym momencie jest pewien, że staruszek rozumie.

– Też się tego zawsze bałem, proszę mi uwierzyć. Być może dlatego nie chciałem dzieci – wzdycha. – Opowiadam różne głupstwa, dzięki którym zyskuję odznakę wariata. Lubię nawet, gdy ludzie się śmieją z moich historyjek o lesie. Ale o dzieciach nigdy nie wspominałem. Bo nie zniósłbym, gdyby ktoś mnie za to wyśmiał.

Teraz Woźniakiewicz też rozumie.

„Chyba jednak go zjadłem już bardzo dawno temu” – chce dodać, ale wchodzi pielęgniarka i mówi coś o wolnej sali operacyjnej. Przywożą łóżko transportowe, doktor pomaga staruszkowi położyć się na nim i po chwili są na korytarzu.

– Pamięta pan jeszcze, co mówiłem? – pyta pan Władysław.

Śmierdzi strachem, ale jedzie wciąż, nie zatrzymuje się, nie krzyczy i Woźniakiewicz podziwia go z całych sił.

– Każdą pańską historię.

– Nie o to chodzi. Mówię… Mówiłem o tym, że musi być las. Ale czasem może się tak zdarzyć, że już go nie będzie. – Oddechy walczą bohatersko ze słowami. – I wtedy nic nie szkodzi – dodaje po chwili.

***

Doktor wbija się w skórę, przejeżdża w poprzek spłaszczonej warstwy tkanki tłuszczowej, a zygzaki na monitorze pląsają w rytm jego myśli. Jak tylko wróci do dyżurki, poplami rysunek nieco większą ilością kawy. Może zrobi jeszcze coś innego. Coś na pewno da się zrobić, żeby uwolnić Maćka.

Wtedy czuje, jak jego trokar zagłębia się w kępce mchu. Spływa jak szara ryba wzdłuż potoku i odbija się od wystających z koryta otoczaków. Trzask… Tak łamie się sucha gałązka. Pyk. Do drenu zasysa się biały motyl, a wraz z machnięciami jego skrzydeł zapach sosnowych szyszek.

Pożytek

Monika Fenc

________________________________________________

Znalazłam go niedaleko domu, za pierwszą linią drzew. Nie ruszał się, tylko skamlał. Ten żałosny dźwięk jakimś cudem przedarł się przez wyjący wiatr, jakby był transmitowany prywatnym kanałem, na którego częstotliwość nastrojono moje uszy.  

Jego sierść pokrywał splamiony krwią śnieg. Szybko znalazłam jej źródło – coś odgryzło spory kawałek ciała zwierzęcia tuż pod lewą łopatką. Zdawało mi się, że spośród poszarpanych mięśni i fragmentów sierści prześwituje biel żebra. Zatem tak, na pierwszy rzut oka rana była głęboka.

– Pies! – Jasiek spoglądał na zwierzę zza mojego ramienia. Chciałam go zrugać, ponieważ wyraźnie kazałam chłopcu zostać w domu, jednak uprzedził mój wybuch pytaniem: 

– Pomożemy mu? Zamarznie tutaj. 

Może lepiej, że znów mnie nie posłuchał.

Założyliśmy psu kaganiec i wspólnymi siłami zaciągnęliśmy czworonoga do garażu. Nie było łatwo. Na początku nogi co chwila wpadały w zaspy, potem ślizgały się na kiepsko odśnieżonym podjeździe. Dłonie drętwiały i piekły mimo podwójnej pary rękawiczek, a nos jakby nie istniał. Prądu nie mieliśmy już od kilku dni, zatem trochę trwało, nim unieśliśmy bramę na tyle, byśmy zgięci wpół przedostali się do środka, ciągnąc za sobą nieruchome – ale wciąż żywe – trzydzieści kilo. 

– Przynieś ciepłą wodę, czysty ręcznik i koce – poleciłam chłopcu, ledwie brama ponownie odcięła nas od zawiei oraz mrozu. 

***

Jasiek dawno leżał w pościeli, gdy ostatni skrzep krwi rozpuścił się pod wpływem letniej już wody z dodatkiem środka dezynfekcyjnego. Nie chciałam, żeby młody patrzył na tę brzydką ranę, a tym bardziej pchał swe wszędobylskie rączki w płyny ustrojowe obcego zwierzęcia. Oczywiście zrobiłby to, lekkomyślnie i bez zabezpieczenia, nie dbając o własne zdrowie.

Pies leżał bezwładnie na stole, przypięty do blatu dwoma paskami od spodni. Najdłuższymi, jakie udało nam się znaleźć w rzeczach po ojcu Jaśka. Już nawet nie piszczał. Tylko nierówne ruchy klatki piersiowej świadczyły, że wciąż tli się w nim życie. Delikatnie pogładziłam czarny łeb. Ranę należało zszyć, nawet dla mnie – internisty, która ostatni raz miała w ręku imadło oraz nici na stażu podyplomowym – było to oczywiste. Spojrzałam na przygotowane na stołku narzędzia.

Najpierw lidokaina.

Światło zamigotało niespokojnie, kiedy przysunęłam bliżej lampkę, by lepiej oświetlić pole zabiegu. I wtedy dopadło mnie zwątpienie. Może powinnam zachować zapasy leków na poważniejszy wypadek? Może idiotycznie marnuję właśnie baterie? Może…?

Z impetem wbiłam igłę w skórę, centymetr od brzegu rany. Zużyłam dwie ampułki. Oddech psa zaczął się uspokajać, sierść na jego grzbiecie uniosła się jak naelektryzowana. Odruchowo sięgnęłam, by ją wygładzić, lecz niemal natychmiast cofnęłam dłoń. Na moich oczach spośród czarnego włosia wyłoniła się dziwna, szara wypustka wielkości kciuka. Obok niej następna. I kolejna. Wyrastały na psim grzbiecie jak grzyby.

Nie, nie jak grzyby.

Smukłe pnie długości paliczka, na szczycie mniejsze wypustki obleczone kuleczkami przypominającymi delikatne, majowe pąki róż. Prawdopodobnie w tym momencie zadziałała moja wyobraźnia, ale mogłabym przysiąc, że widziałam wyraźnie odstępy pomiędzy tymi niepokojącymi tworami, tworzące ścieżki, na których spędziłam połowę dzieciństwa.

Las.

Serce zabiło mi mocniej. Ostrożnie zbliżyłam rękę do koron tajemniczych wypustek. Nie wiem, czego się spodziewałam. Że zafalują jak trzcina? Zareagują na moją obecność?

Nic takiego się nie wydarzyło. Poczułam jedynie słabe mrowienie, jakby uderzenie ładunku elektrycznego. Nachyliłam się, chcąc zobaczyć więcej, lecz właśnie wtedy baterie zupełnie się wyczerpały.

***

Zima stulecia. Gwałtowne zamiecie śnieżne, przerwy w dostawie prądu, rekordowo niskie temperatury. Synoptycy dzielili się swoimi obawami, alerty pogodowe zalewały telefon. Wszystko z wyprzedzeniem. Szacowano, że najgorsze minie w ciągu tygodnia. Tymczasem minął już trzeci.

***

– Mamo, wzięłaś baterie z mojego auta? – Jasiek wparował do garażu w grubej wełnianej czapce, wymachując pilotem. Na mój widok przystanął gwałtownie, rozdziawiając usta. – Łał, co to? 

W okamgnieniu znalazł się po drugiej stronie stołu.

– Nie dotykaj! 

– Wyglądają jak małe mózgi na patykach. Mają podobne bruzdy. Co robisz? – Chłopiec całkowicie zapomniał o bateriach i z zaciekawieniem spoglądał, jak trzymając pęsetą wypustkę, oddzielam ją od ciała skalpelem tuż przy skórze. Ostrze wchodziło zadziwiająco lekko. 

– Przeprowadzę małe badanie. Pożyczyłam twój mikroskop. 

***

Sieć neuronalna była niesamowita. Nie udało mi się zbyt wprawnie przygotować preparatu i sporo komórek uległo uszkodzeniu, ale to, co ujrzałam pod raczej amatorskim sprzętem, przeszło moje najśmielsze oczekiwania. Młody miał rację, to coś przypominało mózg.

Pytanie, czy było jedynie narządem, czy osobnym organizmem.

Marzyłam, by móc sfotografować mój las. Niestety korzystaliśmy tylko z aparatów w smartfonach, które już dawno się rozładowały.

Pies ciągle nie odzyskał przytomności. Minął już trzeci dzień. Podawałam mu kroplówki, działając zupełnie po omacku. Glukoza, płyn Ringera – to jedyne, co miałam w swoich zapasach. Całkiem przypadkowo kojarzyłam skądś, że u psowatych płyny można podawać podskórnie, z wyjątkiem właśnie glukozy. Szukając odpowiednio dużej żyły, zauważyłam, że jeden szew puścił. Dziwna sprawa, skoro zwierzę leży nieruchomo.

Poświeciłam mocniejszą latarką.

Zebrać myśli pogodzić to, co rejestrował wzrok z rozumem, było trudno. Zwłaszcza w towarzystwie nieprzyjemnego ssania w żołądku, które nie ustępowało od tygodnia. Być może dlatego zadziałałam impulsywnie i głupio. Złapałam skalpel, nacięłam skórę. Nie na centymetr ani dwa, lecz na co najmniej pięć, prosto do najbliżej rosnącego neurodrzewa.

Dobrze mi się wydawało. To był korzeń.

***

Tyle razy powtarzałam Jaśkowi, aby wchodząc do garażu, zamykał za sobą drzwi łączące z przedpokojem! Wszystko przez naszego owczarka, Kitsu, który od szczeniaka zachowywał się agresywnie w stosunku do obcych psów. Dlatego, kiedy tuż za młodym do pomieszczenia wparował Kitsu, stężałam ze strachu. Od razu natarł na mojego pacjenta. Jasiek został z tyłu, nawet nie próbował interweniować.

Kitsu przywarował przed stołem, warknął ostrzegawczo, po czym stanął na tylnych łapach. Poniuchał, warknął ponownie i nagle, zupełnie niespodziewanie, liznął rannego po nosie.

Jasiek wydawał się równie zaskoczony, jak ja. Bez słowa patrzyliśmy na naszego pupila, który zostawił rywala w spokoju i teraz obwąchiwał szafkę.

– Masz szczęście – warknęłam na chłopca. Powinna mnie była zaalarmować jego zacięta mina. Stal w dziecięcym przecież spojrzeniu. Wówczas może nie musiałabym patrzeć, jak zatapia długi, kuchenny nóż w gardle dzikiego psa. 

Zwierzę zdechło na naszych oczach, a wraz z nim umierał mój neuronalny las. Drzewa upadały jedno za drugim jak powalone przez wichurę. Kurczyły się, czerniały w tempie daleko przekraczającym czas rozkładu wszystkiego, co znałam. Po paru minutach gęstej ciszy i bezruchu pozostał po nich jedynie pył.

– Dawno nie jedliśmy mięsa. – Usłyszałam głos mojego syna. 

Sól zrobi swoje

Natalia Klimaszewska

________________________________________________

Ilsa muskała językiem kryształek soli w kąciku ust. Badała jego ostre krawędzie i smakowała, oceniając, skąd mógł pochodzić i czy zwiastował burzę. 

W Mieście każdy miał taki odruch. Planeta, którą z konieczności zwali domem, składała się głównie z nieruchomego morza, białych od soli wybrzeży oraz solnych burz, odbarwiających mury Miasta i rozpryskujących się na jego kopule siłowej niczym fale. 

Tutaj słony smak nigdy nie schodził z ust, nieważne, ile razy oblizywało się wargi.

– Sześć pastylek – rzekł handlarz szorstko. – Bierzesz albo szukasz innego kupca. 

– To odsalniacz. Jest wart przynajmniej pięćdziesiąt. 

Mężczyzna przekrzywił głowę, spoglądając niechętnie na metalowe pudło u jej stóp. 

– Stary. Zardzewiały. Pewnie nie działa – skwitował. 

– Szli za mną Solni. Tylko tyle zdołałam przynieść… 

– Nie obchodzi mnie to. Nie przynoś śmieci. 

Nerwowo oblizała wargi.

– Wezmę. 

Handlarz rzucił jej mieszek zamiast podać, chociaż Ilsa zakrywała dłonie grubymi rękawicami. Nikt nie chciał dotykać Złomiarzy, którym sól wyżerała płuca i plamiła skórę. 

Jakby w obawie, że sól przejdzie na nich jak zaraza. I pomiesza im w głowach, tak jak Solnym. 

*

Połowę zarobku zostawiła u handlarza wilgocią. Z kanistrem słonej wody wróciła na obrzeża Miasta, gdzie tacy jak ona gnieździli się w barakach z rdzewiejącej blachy. Niedaleko wznosiła się ściana pola siłowego; złocista kopuła połyskiwała w słońcu jak plama ropy. 

Przy wejściu do jej baraku siedział Ladd. Nigdy nie zdejmował skafandra, nawet w Mieście. 

– Dobrze ci dzisiaj poszło – powiedział. Jego głos dudnił przez okrągły hełm. – Słyszałem, że przyniosłaś odsalniacz. Gdzie go znalazłaś? 

Wzruszyła ramionami, po czym postawiła kanister na ziemi. Usiadła obok Ladda i wrzuciła do wody jedną pastylkę. Tabletka natychmiast zaczęła musować.

– Miałam szczęście. Inni musieli go przeoczyć. 

– Wracasz ostatnia, zaraz przed burzami. Znalazłaś nowe miejsce. 

To nie było pytanie. Ilsa patrzyła na kurczącą się pastylkę; woda nabierała przejrzystości.

– Samotni poszukiwacze zawsze przegrywają z solą – kontynuował Ladd. – Albo dopadają ich Solni. 

– Jak dotąd sobie radziłam. 

– W końcu zaskoczy cię burza. 

– Umiem o siebie zadbać. 

Napełniła blaszany kubek i podała Laddowi. Uchylił klapę hełmu; zdążyła dostrzec tylko wychudłe, zarośnięte policzki. 

Zanurzył usta w naczyniu, wypijając tylko łyk. 

– Jesteś zbyt uprzejma. Oszczędzaj wodę. – Oddał jej kubek i zatrzasnął hełm. – Znam paru kupców. – Powrócił do wcześniejszego tematu. – Dobrze płacą. Słodką wodą też. I impregnatem chroniącym od rdzy. 

Wypiła parę łyków. Dzięki pastylkom odsalającym woda była zdatna do picia, ale nie mogła równać się z tą wydobywaną z głębin, do której mieli dostęp tylko bogaci mieszkańcy Miasta.

Zawahała się. A potem wspomniała łupy, które musiała zostawić, aby odciągnąć uwagę tych, którzy podążali jej śladem.

– Zgoda. 

*

Pustkowie ciągnęło się aż po zamglony horyzont. Szli po blokach różowej, skamieniałej i posiekanej wiatrem soli. Żółte niebo było blade i puste, jedynie na krawędziach odległych wzgórz raziło jasnością, jakby liżąc ziemię płomieniami. Miasto dawno zostawili za sobą; znikło w solnej mgle jak stare wspomnienie. 

– Jesteś pewna, że dobrze idziemy? 

– Zawsze możesz zawrócić. 

Ladd nie odpowiedział. Mijali rumowiska i trupy tych Złomiarzy, którzy zgubili drogę albo zostali zaskoczeni przez burzę. Zardzewiałe skafandry zarastały solą, powoli i nieuchronnie wtapiając się w powierzchnię planety. 

Ilsa była przyzwyczajona do podobnych widoków, a mimo to nie mogła oderwać wzroku.

– Jak sądzisz, ile ich może być? – zapytała. 

– Czego? 

– Ciał. Pod naszymi stopami. Chodzimy po trupach. 

– Nie myśl o umarłych. Myśl o przeżyciu. 

Oblizała wargi. Tym razem poczuła gorycz. Spojrzała w górę, na zimne słońce połyskujące na niebie. Nie dostrzegła nic niepokojącego, ale burze potrafiły nadchodzić niespodziewanie. 

– Nie oglądaj się – powiedział nagle Ladd. 

Spięła całe ciało. Z trudem powstrzymała chęć odwrócenia głowy. 

– Jak długo…? 

– Od niedawna. Musieli akurat być w okolicy. 

Solni. Mieszkańcy pustkowi. Ilsa nie znała nikogo, kto ich spotkał i uszedł z tego spotkania z życiem. Słyszała tylko plotki: że sól porastała ich nagie ciała jak grzyb, że pili wodę z nieruchomego morza i pożerali ludzi. Nikt nie wiedział, jak potrafili przetrwać bez skafandrów, natomiast wszyscy byli zgodni co do tego, że sól musiała działać na nich jak narkotyk. 

Przesunęła językiem po wargach. Czy i jej sól uderzy kiedyś do głowy? 

– Daleko jeszcze? 

W głosie towarzysza dosłyszała napiętą nutę. Solni zadowalali się porzucanymi łupami, ale ona i Ladd nie zdążyli jeszcze niczego zebrać.

Rozejrzała się. Odtwarzała w pamięci obrazy, każdy z nich był jak kolejny drogowskaz. Pęknięcie w różowym bloku. Podłużny pagórek. Przewrócone na bok ciało. Łączyły się w łańcuch wspomnień, który prowadził prosto do celu. 

– Zbliżamy się. 

Dotarli pod wysoką ścianę, wyższą nawet niż kopuła chroniąca Miasto. Promienie słońca ginęły w mdłej powierzchni. 

– Tu jest szczelina – powiedziała Ilsa. – Z daleka łatwo pomylić ją z załomem. 

Ladd nachylił się, zaglądając w cień pęknięcia.

– Co jest z drugiej strony? 

Pozwoliła sobie na uśmiech pod maską.

– Twój odsalniacz. 

*

Ściany napierały z dwóch stron, gdy przeciskali się przez wąską gardziel. Metalowe skafandry z chrzęstem ocierały się o sól; Laddowi szło trudniej, bo dźwigał obciążaną płachtę na wypadek burzy. Tunel był długi i musieli włączyć latarki. W sztucznym świetle błyszczały rysy, które Ilsa pozostawiła podczas poprzednich wypraw.

– Myślisz, że za nami pójdą? 

– Wątpię, by znaleźli przejście. 

Z przodu migało nikłe światło dnia. Minęli zakręt i tunel znienacka się skończył, a oni weszli do rozległej kotliny, której dno pokrywała gruba warstwa białych drobinek. 

– O, cholera – wyrwało się Laddowi. 

Przed nimi tłoczyły się setki wysokich kolumn. Nie przypominały innych pozostałości po przodkach. Były poskręcane, jakby przypadkowe w kształtach, a ich szczyty rozwidlały się na dziesiątki odnóg podobnych do długich i cienkich palców, tworząc nad głowami dwójki Złomiarzy splątany baldachim. Biała sól porastała je jak pancerz. 

Ilsa uważała kolumny za ozdobę albo resztki jakiejś konstrukcji. Ale dla Ladda najwyraźniej znaczyły coś więcej. Podszedł do jednej i dotknął palcami, jakby mimo metalowego skafandra mógł poczuć jej fakturę. 

– Czy ty masz pojęcie, co znalazłaś? – wychrypiał. 

– Nie. Co to jest? To jakieś… anteny? 

Ladd jakby nie usłyszał pytania. Stał w bezruchu i wpatrywał się w kolumnę tak długo, aż Ilsa zaczęła sądzić, że zapomniał o jej obecności. 

– Gdzie są odsalniacze? 

– Tamten znalazłam tutaj, na wpół zakopany. Są też inne. I… coś jeszcze. Chodź. 

Poprowadziła go między kolumny. Brodzili po kostki w soli drobnej jak pył, póki podeszwy nie zadudniły w metal.

– Odkryłam to ostatnio. Nocna burza musiała zasypać. – Klęknęła i zaczęła odgarniać sól. – Sama nie dałam rady otworzyć. 

Pod białą pierzyną znajdował się właz.

*

Krótkim szybem zeszli do rozległej sali.

Pierwszym zaskoczeniem było światło. Drugim – ciepło. Ilsa jeszcze nigdy nie natknęła się w ruinach na działające generatory. A potem usłyszała szum i przeszedł ją dreszcz ekscytacji.

Odsalniacze. Działające. Pięć razy większe od tego, który z trudem zaciągnęła do Miasta. Stały pod ścianami; wentylatory obracały się powoli, chłonąc sól jak gąbki.

Środek pomieszczenia zajmowały plątaniny kabli zwisające z sufitu, czy raczej coś, co tylko je przypominało. Nie-kable rozwidlały się na podobieństwo kolumn na powierzchni, a ich końce znikały w czarnej podłodze sali. Ta była miękka i lepiła się do butów. 

– Wiedziałem – szepnął Ladd, podchodząc do konstrukcji. 

Ilsa patrzyła na jego plecy.

– Nie rozumiem. Gdzie my jesteśmy? To są te kolumny z góry? 

Znów zignorował jej pytanie. Sięgnął do zapięć hełmu; rozległ się syk. 

– Ladd? 

Nigdy nie zdejmował skafandra. Nawet w Mieście.

– Dziękuję, że mnie tu przyprowadziłaś. 

Obrócił się – po raz pierwszy zobaczyła jego twarz, bladą, chudą i pozbawioną brwi.

Lewą skroń i oko całkowicie zarosła sól.

Ze świstem nabrała powietrza. Cofnęła się o krok; Ladd wbijał w nią spojrzenie jedynego oka.

– Przodkowie chcieli zmienić tę planetę na podobieństwo własnego świata – rzekł cicho. – Uważali, że skoro nie jest taka, jak oni by chcieli, to jest bezużyteczna. Nie sądzisz, że to arogancja? 

Ilsa oblizała gorączkowo wargi. Po raz pierwszy w życiu nie poczuła soli. 

– O… O czym ty mówisz? 

– Sprowadzili to. Te obce organizmy, które miały zmienić powierzchnię. – Wskazał na plątaniny łączące sufit i podłogę sali. – Drzewa. – Wykrzywił usta pogardliwie. – Miały wyprzeć sól. Kiedyś zajmowały całe hektary. Ale nie mogły wygrać z całą planetą, więc utrzymywali je przy życiu tymi zabawkami, tymi odsalniaczami, o które teraz ludzie w Mieście się zabijają. 

Postąpił o krok do przodu. Ilsa odruchowo się cofnęła. 

– Nie udało im się – rzekł. – Sól wygrała. Zawsze wygrywa.  

– Nie mów tak! Co ci się stało? Przecież… przecież żyjesz w Mieście… 

Pokręcił głową.

– Tylko tam bywam. Moi ludzie potrzebują zapasów. 

– Twoi ludzie… – powtórzyła. Przełknęła ślinę. – To… to ci, którzy szli za nami? 

– Sypałem znaki, aby wiedzieli, którędy idziemy. 

Ilsie drżały kolana. Ile kroków mogło dzielić ją od szybu? Piętnaście, dwadzieścia?

– Ty jesteś… myślałam… myślałam, że… 

– Że jesteśmy szaleni? Nie. To ci, którzy pozostali w Mieście są szaleni. – Wyciągnął przed siebie otwarte dłonie i z wolna zaczął iść w jej stronę. Cofnęła się o parę kroków. – Ilso… Miasto upadnie. Przetrwają jedynie ci, którzy nauczyli się żyć z solą. Cała reszta… 

Nie czekała, aż skończy mówić. Odwróciła się na pięcie i skoczyła w stronę szybu. Dopadła do drabiny, chwyciła pierwszy drążek i podciągnęła się, podeszwy załomotały o metalowe pręty, co sił ruszyła w górę, ku powierzchni. 

W głowie dudniła jej jedna myśli. Solny! Ladd to Solny!

Nie zwracała uwagi, czy ją gonił. Dotarła na szczyt i wdrapała się na brzeg włazu, odepchnęła rękoma od ziemi, rozgarniając na boki sól, i pobiegła pomiędzy kolumnami – drzewami – sapiąc z wysiłku i strachu. Skafander zgrzytał wściekle; słońce chyliło się ku zachodowi, baldachim nad jej głową rzucał nikłą sieć cieni. 

Krzyk z lewej. Ilsa biegła i nie odwracała głowy, nawet gdy rozległy się kolejne krzyki. Solni. Nie liczyła, ilu ich było, nie patrzyła w ich stronę, myślała tylko o szczelinie, o pęknięciu w ścianie soli, drodze na pustkowie, drodze do Miasta… 

Od kiedy wyszła z szybu, przez filtr znów dostawał się smak soli. Pochłonięta ucieczką Ilsa nie zwróciła uwagi na jego ostrą, ostrzegawczą nutę.

*

Przecisnęła się przez tunel i wydostała na pustkowie.

Zimne słońce nigdy nie dawało wiele światła, a po zmierzchu ciemności zapadały błyskawicznie. Ilsa uderzyła rękawicą w bok hełmu, raz, drugi.

– Cholerna latarka! 

Wąski snop blasku przeciął zmrok. Pot zalewał skronie, ale Ilsa nie zwalniała. W panice szukała wzrokiem drogowskazów. 

Obtłuczony blok soli. Porzucony złom. Od biegu kłuło ją w boku. Jęknęła głośno na myśl, jak daleko znajdowała się od Miasta. Jeśli Solni rzeczywiście nie nosili skafandrów, dopadną ją w ciągu kilkunastu minut. 

Co z nią zrobią? Zgwałcą? Zabiją? Czy naprawdę jedli ludzi? 

Filtr w masce buczał coraz głośniej. Dopiero teraz zauważyła, że wiatr gwałtownie przybierał na sile. Oblizała usta; językiem zgarnęła ostre drobinki soli. Zmroziło ją w środku. 

Samotni poszukiwacze zawsze przegrywają z solą, powiedział Ladd.

Rozejrzała się. Na horyzoncie kłębiła się ciemność gęstsza od nocy. Rosła w oczach – i szła prosto w jej stronę. 

Ilsa wiedziała, że to głupie, ale instynkt był silniejszy. Skuliła się na ziemi, podobnie jak wielu Złomiarzy przed nią, jak wszyscy ci, którzy stali się drogowskazami na jej drodze.

*

Świat znikł.

Uderzenie burzy niemal ją ogłuszyło. Wycie wiatru dzwoniło w uszach, filtr zabuczał wściekle, nie nadążając z oczyszczaniem powietrza. Czuła sól na ustach, języku i między zębami. Zamieć uderzała o wizjer hełmu jak fala, ostre kryształy zostawiały coraz głębsze rysy. 

Ilsa wiedziała, że to koniec.

Skończy jak tamte drzewa. Obcy organizm z obcej planety, który chciał innego życia niż to, które oferowała sól.

Zakrztusiła się; miała wrażenie, że kryształki docierają przez nos i usta aż do mózgu. Oczy piekły. Po raz ostatni spojrzała poprzez łzy. Światło latarki błąkało się parę centymetrów od jej głowy, ginąc w burzy. 

Nie wiedziała, że po tym, jak zacisnęła powieki, pojawiło się drugie światełko.

*

– Jesteś szalony. 

Ladd zignorował te słowa. Pozostali Solni skończyli ściągać z nich – niego i Ilsy – obciążaną płachtę i teraz patrzyli, jak odpinał hełm nieprzytomnej Złomiarce. Zdjął go ostrożnie. Ciemne od krwi drobinki lepiły się do jej twarzy. W słabym świetle brzasku wyglądała jak umarła, ale gdy się nachylił, poczuł na policzku oddech. 

– Pobiegłeś za nią w burzę. Po co? Ona jest z Miasta. 

– Zamierzam uczynić ją jedną z nas. 

Na chwilę zapadła skonsternowana cisza.

– Ona jest z Miasta… – powtórzył tamten. 

– Dzieliła się wodą i zaprowadziła do drzew. Zasługuje, by żyć. A gdy się obudzi, wszystko jej wytłumaczę. 

– Nie zrozumie. 

– Przekonamy się o tym. 

– A drzewa? Co z nimi zrobimy? 

Rozmyślał nad tym pytaniem, spoglądając na Ilsę. W końcu na jego ustach pojawił się uśmiech.

– Zostawcie właz otwarty. Sól zrobi swoje. 

Testament lasu

Marcin Opolski

________________________________________________

Ostatnia noc. Znów coś błysnęło, ostrze piły łańcuchowej zgrzytnęło o pień. Jęk. Kolejny upadł. Pospadały gniazda strącone z jego ramion. Wysypane z nich pisklęta, zostały zadeptane przez spieszących się drwali. Nie zdążyły krzyknąć, nim ich życie zostało wtarte w wyjałowiony grunt. 

Niemy lament był tylko tłem.

A oni? Oni nawet teraz, gdy została im już tylko godzina pracy, nie zwalniali. Robili to, co wychodziło im najsprawniej.

Walka o przestrzeń trwała od Zawsze. Raz górą byli jedni, raz drudzy. I życie zawsze wracało na swoje miejsce. Ale tylko oni ośmielili się naruszyć równowagę. Tylko oni jedni zaatakowali swój Dom. Tylko oni urodzili parli do przodu, nie patrząc, co się stanie. I właśnie oni uważali się za jedynych godnych. 

Ta opowieść to oczywiście symbol. Przesadne słowa przerażonego świadka. Jednostronna relacja, która nic już nie zmieni.

Bo jest już za późno. Ścięcie może się komuś wydawać aktem łaski. I tak nie ma już czystej wody, a deszcze to tylko siarka i ołów. Dziś słyszycie ostatnie drzewo. 

Lecz Ich twarzy, twarzy nowych władców, nie zobaczycie nigdy.

Oni boją się luster.

Antologia „Tu był las”
to projekt charytatywny. 

Jeśli uważasz, że to fajna inicjatywa,
prosimy, zaglądnij na stronę stowarzyszenia
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot 

i przekaż na jego rzecz dobrowolną darowiznę:

www.pracownia.org.pl 

(numer konta w stopce)

Mamy nadzieję, że ten e-book
jest dla Ciebie wart więcej niż „piątaka” lub dychę ;-)
W końcu za obiad z dostawą do domu,
płacisz więcej, prawda? :-) 

www.ZapomnianeSny.pl 

Tu był las

Antologia opowiadań

PROJEKT CHARYTATYWNY

Jeśli podoba Ci się pomysł stworzenia tej antologii, prosimy, przejdź na stronę stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot (www.pracownia.org.pl) i wesprzyj je darowizną (numer konta w stopce). 

Z naszej strony dodamy jedno. Planujemy kontynuować cykl antologii, w kolejnych odsłonach zachęcając do wsparcia różnych NGO. 

PS. Możesz zrecenzować naszą antologię na portalach LubimyCzytac.pl lub GoodReads.com. 

Tu był las

to tom 4 serii

Zapomniane Sny

Zamierzamy zachęcać was do wspierania różnych NGO,
zajmujących się różnymi tematami.

ŚLEDŹCIE NAS!

www.ZapomnianeSny.pl

fb.com/ZapomnianeSny 

Do tej pory ukazały się zbiory:

W głębi snów

Granice Nieskończoności

Interwencja informatyka

Tu był las

Mamy też serię komiksową :) 

Więcej informacji na stronie projektu.